Có thể yêu cầu giám định lại thương tích ở giai đoạn nào?

✅Phần 1. Mở đầu

Có thể yêu cầu giám định lại thương tích ở các giai đoạn tố tụng khi có căn cứ pháp lý cho thấy kết luận giám định cần được xem xét lại. Thời điểm yêu cầu không nên hiểu máy móc là chỉ được thực hiện ở một giai đoạn duy nhất; cần đối chiếu tình trạng hồ sơ, kết luận giám định và giai đoạn giải quyết vụ án.

Thời điểm yêu cầu giám định lại thương tích là mốc tố tụng mà người tham gia tố tụng đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại kết luận giám định đã có. Việc lựa chọn thời điểm cần gắn với tình trạng hồ sơ và vấn đề cần làm rõ.

• Không nên hiểu rằng chỉ có một thời điểm duy nhất được yêu cầu giám định lại.
• Cần phân biệt thời điểm yêu cầu với căn cứ để được giám định lại.
• Trong thực tế, yêu cầu có thể phát sinh khi hồ sơ đang được giải quyết ở các giai đoạn khác nhau.
• Quan trọng là xác định kết luận nào đang bị phản đối, vấn đề nào cần xem xét lại và tài liệu nào chứng minh vấn đề đó.
• Nếu hồ sơ đã chuyển sang giai đoạn khác, cần xác định đúng cơ quan đang thụ lý để gửi yêu cầu.

✅Phần 2. Có thể yêu cầu giám định lại thương tích ở những giai đoạn nào?

2.1. Trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm

Ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm, nếu kết luận giám định thương tích đã được sử dụng làm tài liệu trong hồ sơ và xuất hiện vấn đề cần xem xét, người tham gia tố tụng có thể đặt vấn đề yêu cầu giám định lại theo quy định. Tuy nhiên, không phải cứ không đồng ý với kết luận là đương nhiên được giám định lại. Cần xác định rõ kết luận đang có điểm nào bị nghi ngờ, đối chiếu với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh hoặc tài liệu y tế liên quan, rồi trình bày cụ thể nội dung cần xem xét. Cách tiếp cận này giúp yêu cầu giám định lại thương tích có cơ sở hơn thay vì chỉ thể hiện sự không đồng thuận với kết quả ban đầu.

2.2. Trong giai đoạn điều tra

Trong giai đoạn điều tra, yêu cầu giám định lại thương tích trong giai đoạn điều tra cần được đặt trên cơ sở đối chiếu cụ thể giữa kết luận giám định và toàn bộ tài liệu trong hồ sơ. Luật sư thường cần rà soát hồ sơ bệnh án, giấy chứng nhận thương tích, kết luận giám định, tài liệu điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh và diễn biến thương tích thực tế. Nếu các tài liệu này xuất hiện điểm mâu thuẫn hoặc cho thấy một vấn đề chưa được đánh giá đầy đủ, đó mới là dữ kiện cần phân tích để xác định hướng xử lý phù hợp.

2.3. Trong giai đoạn truy tố và xét xử

Khi hồ sơ chuyển sang giai đoạn truy tố và xét xử, vấn đề về kết luận giám định thương tích không vì thế mà đương nhiên chấm dứt. Nếu phát hiện điểm cần xem xét lại, người tham gia tố tụng vẫn có thể trình bày yêu cầu với cơ quan đang giải quyết vụ án, kèm theo căn cứ và tài liệu liên quan. Với giám định lại thương tích trong giai đoạn truy tố, cần xác định hồ sơ đang do cơ quan nào thụ lý và nội dung nào cần được xem xét. Nếu vấn đề chỉ được phát hiện hoặc phát sinh tại phiên tòa, có thể đặt vấn đề giám định lại thương tích tại phiên tòa theo tình trạng cụ thể của vụ án.

✅Phần 3. Thời điểm yêu cầu giám định lại thương tích có quyết định việc yêu cầu được chấp nhận không?

3.1. Thời điểm và căn cứ giám định lại là hai vấn đề khác nhau

Thời điểm yêu cầu giám định lại thương tích và căn cứ để thực hiện giám định lại là hai vấn đề cần được tách riêng. Việc xác định một người có thể đưa ra yêu cầu ở giai đoạn nào của vụ án chỉ trả lời câu hỏi “có thể yêu cầu khi nào?”, chưa trả lời câu hỏi “yêu cầu đó có đủ cơ sở để được xem xét hay không?”. Trong thực tế, dù yêu cầu được đưa ra đúng thời điểm, kết luận giám định trước đó không vì thế mà đương nhiên bị thay thế. Cần chỉ ra vấn đề cụ thể cần xem xét lại, chẳng hạn nội dung kết luận chưa phù hợp với tài liệu y tế, có điểm mâu thuẫn hoặc xuất hiện tài liệu cần được đối chiếu. Vì vậy, khi làm hồ sơ, không nên chỉ ghi nhận việc không đồng ý với kết luận mà cần xác định rõ kết luận nào, nội dung nào đang bị phản đối và tài liệu nào chứng minh vấn đề đó.

3.2. Không nên chờ đến phiên tòa mới phản đối kết luận nếu vấn đề đã xuất hiện trước đó

Trong thực tiễn hồ sơ, thời điểm yêu cầu giám định lại thương tích không nên được hiểu đơn thuần là chọn một mốc tố tụng để nêu ý kiến. Nếu ngay từ giai đoạn điều tra đã phát hiện bệnh án thể hiện một thương tích nhưng kết luận giám định chưa ghi nhận, có sự mâu thuẫn giữa tài liệu y tế và kết luận, hoặc xuất hiện tài liệu mới có ý nghĩa đối với việc đánh giá thương tích, vấn đề này nên được đưa vào hồ sơ sớm.

Ví dụ thực tế có thể hình dung theo từng bước:

Bước 1 – Phát hiện điểm bất thường:
Người bị hại bị đánh và phải phẫu thuật. Bệnh án cùng kết quả chẩn đoán hình ảnh ghi nhận một tổn thương cụ thể. Tuy nhiên, khi đối chiếu với kết luận giám định, thương tích này không được ghi nhận hoặc nội dung kết luận có điểm khác với hồ sơ điều trị.

Bước 2 – Đối chiếu tài liệu:
Không nên chỉ dựa vào cảm nhận rằng “giám định chưa đúng”. Cần đặt kết luận giám định cạnh bệnh án, kết quả chẩn đoán hình ảnh, hồ sơ phẫu thuật, giấy ra viện và các tài liệu điều trị liên quan để xác định chính xác điểm khác biệt.

Bước 3 – Xác định vấn đề cần xem xét:
Chẳng hạn, hồ sơ bệnh viện thể hiện có tổn thương nhưng kết luận giám định không đề cập; hoặc tài liệu y tế mới xuất hiện sau lần giám định và có thể liên quan đến việc đánh giá thương tích. Đây là lúc cần xác định rõ nội dung nào đang được đề nghị xem xét lại.

Bước 4 – Đưa vấn đề vào hồ sơ sớm:
Nếu vụ án đang trong giai đoạn điều tra, người có quyền lợi liên quan nên trình bày vấn đề và gửi kèm các tài liệu chứng minh cho cơ quan đang giải quyết vụ án, thay vì chờ đến phiên tòa mới đưa ra. Nội dung yêu cầu nên tập trung vào điểm bất thường cụ thể và tài liệu chứng minh, không chỉ ghi chung chung rằng không đồng ý với kết luận.

Bước 5 – Tiếp tục theo dõi khi vụ án chuyển giai đoạn:
Nếu vụ án chuyển sang truy tố hoặc xét xử trong khi vấn đề giám định chưa được giải quyết, cần tiếp tục xác định hồ sơ đang được cơ quan nào thụ lý và bảo đảm yêu cầu, tài liệu liên quan được đưa vào hồ sơ. Việc đưa yêu cầu sớm không đồng nghĩa kết luận cũ chắc chắn bị thay đổi; cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xem xét căn cứ và tài liệu cụ thể.

Điểm cần nhớ: Nếu vấn đề về kết luận giám định đã xuất hiện từ giai đoạn điều tra, việc chủ động đưa ra sớm giúp quá trình xem xét có đầy đủ tài liệu hơn. Không nên chờ đến phiên tòa mới phản đối một vấn đề mà hồ sơ đã cho thấy từ trước.

Việc xác định đúng giai đoạn có thể yêu cầu giám định lại mới chỉ giải quyết vấn đề về thời điểm. Muốn biết một yêu cầu cụ thể có cơ sở để đặt ra hay không, cần tiếp tục xem xét các căn cứ pháp lý và tình huống thực tế. Xem thêm: [Khi nào được yêu cầu giám định lại thương tích?]

✅Phần 4. Yêu cầu giám định lại thương tích trong giai đoạn điều tra cần kiểm tra gì?

4.1. Xác định kết luận giám định nào đang bị yêu cầu xem xét lại

Trong giai đoạn điều tra, nếu cho rằng kết luận giám định thương tích chưa chính xác, trước hết cần xác định đúng kết luận đang bị yêu cầu xem xét lại và đối chiếu với các tài liệu đã được thu thập trong hồ sơ vụ án. Cần kiểm tra số, ngày ban hành, nội dung kết luận, tỷ lệ tổn thương cơ thể và từng thương tích được ghi nhận. Các tài liệu cần đối chiếu có thể gồm quyết định trưng cầu giám định, bệnh án và hồ sơ điều trị, giấy chứng nhận thương tích, giấy ra viện, kết quả X-quang/CT/MRI hoặc các kết quả cận lâm sàng liên quan, hồ sơ phẫu thuật và các tài liệu khác phản ánh quá trình điều trị. Nếu có, cần xem xét cả biên bản ghi lời khai, lời trình bày của người bị hại về tình trạng thương tích và các tài liệu điều tra khác có nội dung liên quan. Trọng tâm là chỉ ra cụ thể điểm nào giữa kết luận giám định và tài liệu trong hồ sơ có sự chưa thống nhất hoặc chưa được đánh giá đầy đủ, thay vì chỉ nêu “không đồng ý” hoặc đề nghị thay đổi tỷ lệ phần trăm.

4.2. Đối chiếu kết luận với bệnh án và hồ sơ điều trị

Khi xem xét yêu cầu giám định lại thương tích trong giai đoạn điều tra, cần đối chiếu kết luận giám định với bệnh án, phiếu phẫu thuật, giấy ra viện, kết quả chẩn đoán hình ảnh và hồ sơ điều trị thực tế. Mục đích không phải tìm một tài liệu có con số khác để cho rằng kết luận sai, mà xác định điểm cụ thể trong kết luận có mâu thuẫn, bỏ sót hoặc chưa phản ánh đầy đủ tình trạng thương tích. Chẳng hạn, hồ sơ thể hiện có phẫu thuật hoặc tổn thương được ghi nhận trên hình ảnh nhưng kết luận giám định chưa thể hiện nội dung đó thì đây là dữ kiện cần được làm rõ. Ngược lại, việc bệnh án ghi nhận tình trạng nặng hơn không tự động đồng nghĩa tỷ lệ tổn thương cơ thể trong kết luận giám định đã được xác định sai.

Ví dụ: Kết luận giám định xác định người bị hại có tỷ lệ tổn thương cơ thể là 15%. Tuy nhiên, hồ sơ bệnh án thể hiện người này đã được phẫu thuật do một tổn thương mà kết luận giám định không ghi nhận. Kết quả chẩn đoán hình ảnh trước phẫu thuật cũng thể hiện tổn thương tương ứng. Trường hợp này, vấn đề cần đặt ra không đơn thuần là “bệnh án khác kết luận”, mà là tổn thương đã được điều trị và có tài liệu y khoa chứng minh có được xem xét đầy đủ trong kết luận giám định hay chưa. Nếu có điểm bỏ sót hoặc chưa được đánh giá, đây có thể là dữ kiện quan trọng để đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại kết luận.

Ngược lại, nếu bệnh án ghi nhận người bệnh đau nhiều, sưng hoặc hạn chế vận động nhưng kết luận giám định đã đánh giá tổn thương theo căn cứ chuyên môn phù hợp, thì những biểu hiện này không tự động chứng minh tỷ lệ tổn thương cơ thể bị xác định sai. Khi đó cần tiếp tục đối chiếu phương pháp giám định, hồ sơ y tế và nội dung cụ thể của kết luận trước khi lựa chọn hướng xử lý.

Cách kiểm tra nên đi theo 3 bước: dữ kiện cần kiểm tra → ý nghĩa của dữ kiện đối với kết luận giám định → tài liệu cụ thể dùng để đối chiếu, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận rằng tỷ lệ thương tích được xác định thấp hoặc không phù hợp.

Ví dụ minh họa: Người bị hại cho rằng kết luận giám định chưa ghi nhận đầy đủ tổn thương ở chân.

• Dữ kiện cần kiểm tra: Kết luận giám định chỉ ghi nhận một tổn thương, trong khi hồ sơ điều trị thể hiện người bị hại đã được phẫu thuật tại cùng vị trí.

• Ý nghĩa của dữ kiện: Cần xác định tổn thương phải phẫu thuật đó đã được cơ quan giám định xem xét hay chưa và có ảnh hưởng đến nội dung kết luận hay không.

• Tài liệu đối chiếu: Kết luận giám định, bệnh án, phiếu phẫu thuật, kết quả chẩn đoán hình ảnh trước và sau điều trị, cùng các tài liệu y tế liên quan.

Như vậy, điểm cần làm rõ không phải đơn thuần là “tỷ lệ giám định thấp”, mà là một tổn thương cụ thể có được ghi nhận và đánh giá đầy đủ trong quá trình giám định hay chưa.

4.3. Kiểm tra thời điểm giám định và tình trạng thương tích

Khi xem xét yêu cầu giám định lại, cần đối chiếu thời điểm giám định với diễn biến thương tích thực tế. Cần xác định người bị thương đã được điều trị, phẫu thuật hay thực hiện chẩn đoán hình ảnh trước hay sau thời điểm giám định; sau đó có phát sinh tổn thương hoặc tình trạng mới hay không. Đồng thời, cần kiểm tra bệnh án, hồ sơ điều trị và các tài liệu y tế liên quan có phản ánh đầy đủ thương tích tại thời điểm được giám định hay chưa.

Ví dụ: Kết luận giám định được lập ngày 10/6, trong khi bệnh án thể hiện người bị thương thực hiện phẫu thuật ngày 12/6 và sau đó có kết quả chẩn đoán hình ảnh ghi nhận thêm một tổn thương. Khi rà soát hồ sơ, cần đặt các tài liệu này theo đúng trình tự thời gian để xác định kết luận ngày 10/6 được thực hiện trên cơ sở những tài liệu y tế nào và tình trạng thương tích tại thời điểm đó ra sao. Nếu có sự khác biệt cần được làm rõ, đây là nội dung nên được nêu cụ thể trong yêu cầu xem xét kết luận, thay vì chỉ ghi chung rằng kết quả giám định “không chính xác”.

Bảng đối chiếu hồ sơ theo thời điểm

Lưu ý: Không nên mặc nhiên coi tài liệu phát sinh sau ngày giám định là bằng chứng cho thấy kết luận trước đó sai. Cần xác định tài liệu mới phản ánh một thương tích đã tồn tại nhưng chưa được ghi nhận, hay thực sự thể hiện tình trạng mới phát sinh sau thời điểm giám định. Đây là điểm quan trọng khi đánh giá giá trị của hồ sơ và xác định nội dung cần được xem xét.

4.4. Xác định vấn đề cần yêu cầu làm rõ hay giám định lại

Không phải cứ phát hiện điểm chưa phù hợp trong kết luận là phải yêu cầu giám định lại thương tích. Trước hết cần xác định vấn đề nằm ở đâu: kết luận còn thiếu nội dung, chưa rõ một chi tiết hay có căn cứ cho rằng kết quả đã xác định không chính xác. Nếu chỉ thiếu hoặc chưa làm rõ một nội dung, có thể cần xem xét hướng giám định bổ sung thay vì yêu cầu đánh giá lại toàn bộ.

Ví dụ: Kết luận giám định ghi nhận người bị thương có tổn thương tại một vị trí, trong khi bệnh án và kết quả chẩn đoán hình ảnh còn thể hiện một tổn thương khác nhưng kết luận chưa đề cập. Trường hợp này cần đối chiếu cụ thể hồ sơ y tế với nội dung kết luận để xác định liệu vấn đề chỉ là chưa đánh giá đầy đủ một nội dung hay có mâu thuẫn về chính kết quả giám định. Nếu chỉ thiếu nội dung cần đánh giá, hướng giám định bổ sung có thể phù hợp hơn; nếu có căn cứ cho rằng kết luận đã xác định sai, mới đặt vấn đề giám định lại.

Vì vậy, khi rà soát hồ sơ, cần đối chiếu kết luận giám định với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh và các tài liệu liên quan để xác định đúng vấn đề cần xử lý. Xem thêm “Khi nào cần yêu cầu giám định bổ sung thương tích?” để phân biệt hai hướng này.

Không phải mọi điểm chưa rõ trong kết luận đều dẫn đến giám định lại. Nếu vấn đề nằm ở nội dung chưa đầy đủ hoặc cần được làm rõ, cần xem xét cơ chế [khi nào cần yêu cầu giám định bổ sung thương tích] trước khi lựa chọn hướng xử lý.

✅Phần 5. Có thể yêu cầu giám định lại thương tích trước khi xét xử không?

5.1. Khi hồ sơ chưa được đưa ra xét xử

Khi hồ sơ vụ án chưa được đưa ra xét xử, việc yêu cầu giám định lại thương tích trước khi xét xử có ý nghĩa thực tế ở chỗ vấn đề về kết luận giám định có thể được xem xét ngay trong quá trình giải quyết vụ án, thay vì chỉ được đặt ra khi phiên tòa đã diễn ra. Người yêu cầu cần xác định rõ kết luận giám định nào cần xem xét lại, điểm nào bị cho là chưa chính xác hoặc chưa được phản ánh đầy đủ, sau đó đối chiếu với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh, hồ sơ phẫu thuật và các tài liệu liên quan. Chẳng hạn, hồ sơ chẩn đoán hình ảnh ghi nhận một dạng tổn thương nhưng kết luận giám định lại thể hiện khác; bệnh án ghi nhận quá trình phẫu thuật, điều trị một tổn thương cụ thể nhưng kết luận không đề cập; hoặc giữa kết quả chẩn đoán hình ảnh trước và sau điều trị có những dữ liệu cần được giải thích nhưng chưa được làm rõ trong kết luận. Đây có thể là điểm cần yêu cầu đối chiếu, giải thích hoặc xem xét lại, chứ không nên tự kết luận rằng có sai sót chuyên môn chỉ dựa trên sự khác biệt giữa các tài liệu. Trên cơ sở đó, yêu cầu nên nêu cụ thể nội dung cần xem xét và gửi đến cơ quan đang thụ lý, giải quyết vụ án. Cách làm này giúp vấn đề giám định được đặt vào đúng hồ sơ, đúng thời điểm và có tài liệu chứng minh, thay vì chỉ nêu chung rằng “không đồng ý” với kết luận đã có.

5.2. Nếu vụ án đã chuyển sang giai đoạn truy tố

Khi vụ án đã chuyển sang giai đoạn truy tố, việc yêu cầu giám định lại thương tích cần được đặt trong tình trạng hồ sơ thực tế, thay vì chỉ căn cứ vào việc trước đó đã có kết luận giám định. Người yêu cầu cần xác định cơ quan đang có thẩm quyền giải quyết vụ án để đưa yêu cầu và tài liệu liên quan vào đúng hồ sơ.

Nếu xuất hiện bệnh án, kết quả chẩn đoán hình ảnh, hồ sơ phẫu thuật hoặc tài liệu y tế mới cho thấy có điểm cần xem xét lại, nên nêu rõ tài liệu đó liên quan thế nào đến kết luận giám định đã có. Một văn bản chỉ ghi “không đồng ý kết quả giám định” thường chưa thể hiện được vấn đề cần kiểm tra. Trong thực tế, yêu cầu giám định lại thương tích trước khi xét xử nên chỉ rõ kết luận nào đang bị phản đối, nội dung nào cần xem xét và chứng cứ nào làm cơ sở cho yêu cầu.

Gửi yêu cầu cho ai?

• Đang điều tra: gửi yêu cầu đến cơ quan/người có thẩm quyền đang giải quyết vụ án ở giai đoạn điều tra.

• Đã truy tố: gửi đến Viện kiểm sát đang giải quyết hồ sơ ở giai đoạn truy tố.

• Đã xét xử: xác định Tòa án đang giải quyết vụ án và thực hiện yêu cầu theo cơ chế phù hợp với giai đoạn xét xử.

✅Phần 6. Giám định lại thương tích tại phiên tòa có được không?

6.1. Khi tại phiên tòa xuất hiện vấn đề cần làm rõ về kết luận giám định

Khi giám định lại thương tích tại phiên tòa được đặt ra, vấn đề cần xem xét không đơn thuần là một bên không đồng ý với tỷ lệ tổn thương cơ thể đã được kết luận trước đó. Quan trọng hơn là tại phiên tòa xuất hiện những dữ kiện cụ thể cho thấy kết luận giám định cần được làm rõ hoặc xem xét lại. Chẳng hạn, kết luận có điểm mâu thuẫn với bệnh án, hồ sơ phẫu thuật hoặc kết quả chẩn đoán hình ảnh; xuất hiện tài liệu y tế mới mà kết luận trước đó chưa thể hiện; hoặc có nội dung chuyên môn chưa được giải thích rõ.

Trong trường hợp các bên tranh luận về giá trị của kết luận, cần xác định chính xác điểm nào đang bị tranh chấp và tài liệu nào chứng minh vấn đề đó. Không nên chỉ trình bày chung rằng “kết luận giám định không đúng”. Việc đánh giá còn phải đặt trong tổng thể chứng cứ của vụ án và diễn biến tố tụng tại phiên tòa.

6.2. Không nên coi phiên tòa là thời điểm duy nhất để đưa ra vấn đề giám định

Không nên chờ đến phiên tòa mới nêu vấn đề về kết luận giám định nếu những dấu hiệu bất thường đã xuất hiện từ giai đoạn điều tra hoặc truy tố. Việc đưa ra sớm vấn đề giám định giúp cơ quan tiến hành tố tụng có thời gian kiểm tra kết luận, đối chiếu với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh và các tài liệu liên quan trước khi vụ án được đưa ra xét xử.

Về thực tế hồ sơ, vấn đề giám định nên được trình bày bằng văn bản hoặc tài liệu tố tụng phù hợp, trong đó xác định rõ kết luận nào đang được đề nghị xem xét, nội dung nào bị cho là chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ và căn cứ tài liệu nào để đối chiếu. Chẳng hạn, nếu cho rằng kết luận chưa phản ánh đầy đủ thương tích, cần chỉ ra thương tích cụ thể và viện dẫn bệnh án, kết quả chẩn đoán hình ảnh hoặc hồ sơ điều trị liên quan. Nếu có tài liệu mới, nên kèm theo hoặc xác định rõ tài liệu đó để cơ quan đang giải quyết vụ án có cơ sở kiểm tra.

Khi hồ sơ đã chuyển sang giai đoạn truy tố hoặc xét xử, cần xác định cơ quan đang thụ lý vụ án để đưa yêu cầu và tài liệu vào đúng hồ sơ. Việc nêu vấn đề sớm không đồng nghĩa với việc yêu cầu chắc chắn sẽ được chấp nhận, nhưng giúp hình thành một dấu vết hồ sơ rõ ràng về thời điểm phát hiện, nội dung tranh chấp và các tài liệu làm căn cứ.

Do đó, nếu vấn đề đã xuất hiện từ trước, không nên chỉ chờ đến phiên tòa mới phản đối. Cần chủ động ghi nhận vấn đề bằng tài liệu cụ thể, để khi vụ án được đưa ra xét xử, nội dung cần làm rõ đã có cơ sở trong hồ sơ thay vì chỉ xuất hiện dưới dạng ý kiến tranh luận tại phiên tòa.

Mẫu nội dung tham khảo:

Về kết luận giám định thương tích: Tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại nội dung tại Kết luận giám định số … ngày …, cụ thể là nội dung xác định …

Lý do đề nghị xem xét là kết luận nêu trên có điểm chưa phù hợp với các tài liệu hiện có trong hồ sơ, gồm … [bệnh án/kết quả chẩn đoán hình ảnh/hồ sơ phẫu thuật/tài liệu điều trị]. Cụ thể, tài liệu … thể hiện …, trong khi Kết luận giám định xác định …

Do những nội dung trên chưa được làm rõ, tôi đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, đối chiếu các tài liệu liên quan và xác định có cần giám định lại thương tích hoặc thực hiện biện pháp tố tụng phù hợp để làm rõ nội dung nêu trên hay không.

Tài liệu gửi kèm: …
Người đề nghị: …
Ngày: …

Khi đưa nội dung này vào hồ sơ, nên tránh viết đơn thuần rằng “tôi không đồng ý với kết luận giám định”. Một yêu cầu có giá trị thực tiễn hơn khi chỉ rõ kết luận nào, nội dung nào đang có vấn đề, tài liệu nào cho thấy sự bất thường và đề nghị cơ quan có thẩm quyền làm rõ vấn đề gì. Cách trình bày này cũng giúp phân biệt trường hợp cần xem xét lại kết luận với trường hợp chỉ cần bổ sung hoặc làm rõ một nội dung chuyên môn.

✅Phần 7. Yêu cầu giám định lại thương tích cần chuẩn bị tài liệu gì?

7.1. Kết luận giám định đang bị phản đối

Trước khi yêu cầu giám định lại, cần xác định chính xác kết luận giám định thương tích đang bị phản đối: số, ngày ban hành, cơ quan hoặc người thực hiện giám định và nội dung kết luận cần xem xét. Không nên chỉ ghi “không đồng ý với tỷ lệ thương tích” mà cần chỉ rõ điểm nào bị cho là chưa chính xác, chẳng hạn bỏ sót thương tích hoặc chưa phản ánh đầy đủ tình trạng thực tế. Đây là cơ sở để đối chiếu với các tài liệu y tế liên quan.

7.2. Hồ sơ bệnh án và tài liệu điều trị

Bệnh án, phiếu mổ, kết quả chẩn đoán hình ảnh, giấy ra viện và tài liệu điều trị là những nguồn quan trọng để đối chiếu với kết luận giám định. Trường hợp có phục hồi chức năng hoặc điều trị kéo dài, cũng cần thu thập tài liệu liên quan. Tuy nhiên, không phải cứ có thêm hồ sơ y tế là kết luận giám định đương nhiên sai; cần chỉ ra tài liệu nào thể hiện tình trạng thương tích cụ thể và điểm nào chưa được phản ánh hoặc cần được xem xét lại.

7.3. Tài liệu chứng minh điểm bất thường

Tài liệu quan trọng không chỉ là những giấy tờ cho thấy người bị hại có thương tích, mà phải giúp chỉ ra cụ thể điểm cần xem xét lại trong kết luận giám định. Chẳng hạn, bệnh án thể hiện một tổn thương nhưng kết luận không ghi nhận; hồ sơ điều trị có thông tin khác với nội dung giám định; tình trạng thương tích được điều trị nhưng chưa được phản ánh đầy đủ; hoặc xuất hiện tài liệu y tế mới có ý nghĩa đối với việc đánh giá tổn thương. Cần đối chiếu từng tài liệu với kết luận hiện có, tránh lập luận chung chung rằng “kết quả giám định không đúng”.

7.4. Bảng checklist hồ sơ

Khi chuẩn bị yêu cầu, nên rà soát theo hướng dữ kiện thực tế → vấn đề cần làm rõ → tài liệu đối chiếu, thay vì chỉ tập hợp thật nhiều giấy tờ:

Lưu ý thực tiễn: Không phải cứ có tài liệu khác với kết luận là đủ căn cứ yêu cầu giám định lại. Giá trị của tài liệu nằm ở khả năng chỉ ra điểm cụ thể cần được kiểm tra, giải thích hoặc đánh giá lại.

Thời điểm yêu cầu chỉ là một phần của hồ sơ. Khi đã xác định có vấn đề cần xem xét lại, bước tiếp theo là chứng minh vấn đề đó bằng tài liệu cụ thể. Xem checklist [cần chứng cứ gì khi đề nghị giám định lại thương tích] để đối chiếu bệnh án, hồ sơ điều trị, kết luận giám định và các tài liệu liên quan.

✅Phần 8. Phân biệt thời điểm yêu cầu giám định lại với căn cứ giám định lại

8.1. “Ở giai đoạn nào?” không phải là “khi nào có căn cứ?”

“Có thể yêu cầu giám định lại thương tích ở giai đoạn nào?” và “Khi nào có căn cứ để yêu cầu giám định lại?” là hai vấn đề khác nhau, dù trong thực tế hồ sơ thường được đặt cạnh nhau. Về thời điểm, cần xác định vụ án đang ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, điều tra, truy tố hay xét xử để xác định yêu cầu được đưa vào hồ sơ và cơ quan đang giải quyết vụ án. Trong khi đó, về căn cứ, trọng tâm là kết luận giám định hiện có đang có vấn đề cụ thể nào cần được xem xét lại hay không.

Vì vậy, việc đang ở giai đoạn điều tra hoặc xét xử không tự động đồng nghĩa có căn cứ giám định lại. Ngược lại, có vấn đề cần xem xét cũng không nên chỉ dừng ở việc nói “không đồng ý kết luận”. Cần chỉ ra điểm cụ thể, đối chiếu với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh hoặc tài liệu liên quan để làm rõ vì sao kết luận cần được xem xét.

8.2. Không đồng ý kết luận không đồng nghĩa tự động được giám định lại

Việc không đồng ý với kết luận giám định thương tích không đồng nghĩa với việc đương nhiên được giám định lại. Khi đặt vấn đề xem xét lại, cần chỉ rõ nội dung nào trong kết luận bị cho là chưa chính xác: thương tích bị bỏ sót, tài liệu y tế chưa được đối chiếu, tỷ lệ tổn thương cơ thể chưa phù hợp hoặc có mâu thuẫn với các chứng cứ khác. Sau đó, cần đối chiếu vấn đề này với bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh, hồ sơ phẫu thuật và các tài liệu liên quan. Từ những dữ kiện cụ thể đó mới có thể xác định nên yêu cầu giám định lại, giám định bổ sung hay làm rõ nội dung kết luận. Vì vậy, trọng tâm không nằm ở việc kết luận cao hay thấp hơn mong muốn, mà ở căn cứ và tài liệu chứng minh kết luận cần được xem xét lại.

Ví dụ: Kết luận giám định xác định một người có tỷ lệ tổn thương cơ thể nhất định, nhưng hồ sơ bệnh án lại thể hiện người này đã thực hiện phẫu thuật đối với một tổn thương không được đề cập trong kết luận. Trường hợp này, thay vì chỉ nêu “không đồng ý với kết quả”, cần chỉ rõ thương tích bị bỏ sót và cung cấp hồ sơ phẫu thuật để cơ quan có thẩm quyền xem xét vấn đề một cách cụ thể.

Trong vụ án [tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS], kết luận về tỷ lệ tổn thương cơ thể có thể là một trong những tài liệu cần được đối chiếu khi đánh giá vụ án. Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn vào một con số phần trăm mà bỏ qua hành vi, hậu quả, chứng cứ và các tình tiết khác của vụ án.

✅Phần 9. Câu hỏi thường gặp?

❓ Có thể yêu cầu giám định lại thương tích trong giai đoạn điều tra không?

Có. Trong giai đoạn điều tra, nếu xuất hiện vấn đề liên quan đến kết luận giám định thương tích cần được xem xét lại, người tham gia tố tụng có thể đưa yêu cầu đến cơ quan đang giải quyết vụ án. Thời điểm này thường thuận lợi để tài liệu y tế, kết luận giám định và các chứng cứ liên quan được rà soát, bổ sung vào hồ sơ trước khi vụ án chuyển sang giai đoạn tiếp theo.

❓ Có thể yêu cầu giám định lại thương tích trước khi xét xử không?

Có thể. Khi vụ án chưa được đưa ra xét xử, yêu cầu giám định lại có thể được đặt ra trong bối cảnh hồ sơ đang được giải quyết ở giai đoạn điều tra hoặc truy tố. Cần xác định vụ án đang ở giai đoạn nào, cơ quan nào đang thụ lý và vấn đề cụ thể trong kết luận giám định cần được xem xét để đưa yêu cầu vào đúng hồ sơ.

❓ Có được yêu cầu giám định lại thương tích tại phiên tòa không?

Có thể đặt vấn đề xem xét lại kết luận giám định tại giai đoạn xét xử nếu xuất hiện vấn đề cần được làm rõ liên quan đến chứng cứ hoặc kết luận đã có. Chẳng hạn, tại phiên tòa phát sinh tài liệu mới hoặc xuất hiện mâu thuẫn giữa kết luận giám định với tài liệu khác. Việc xử lý cụ thể phụ thuộc vào tình trạng hồ sơ và vấn đề cần giải quyết.

❓ Đã có kết luận giám định rồi có thể yêu cầu giám định lại ngay không?

Không nên hiểu rằng cứ đã có kết luận giám định là đương nhiên được giám định lại ngay. Kết luận đã có chỉ là tiền đề để xem xét; người yêu cầu vẫn cần xác định vấn đề cụ thể cần được xem xét lại và tài liệu liên quan. Vì vậy, cần tách thời điểm yêu cầu khỏi căn cứ để yêu cầu giám định lại trong từng hồ sơ.

❓ Giám định lại và giám định bổ sung có giống nhau không?

Không giống nhau. Giám định lại nhằm xem xét lại kết luận giám định trong trường hợp có căn cứ phù hợp; còn giám định bổ sung được đặt ra khi kết luận chưa đầy đủ hoặc cần làm rõ thêm nội dung liên quan. Việc lựa chọn cơ chế nào phải dựa vào vấn đề thực tế của hồ sơ, không chỉ dựa vào việc người yêu cầu không đồng ý với kết luận. Để hiểu rõ hơn bạn có nên tham khảo bài Giám định bổ sung và giám định lại thương tích khác nhau thế nào?

✅Phần 10. Kết luận

Yêu cầu giám định lại thương tích không chỉ gắn với một giai đoạn tố tụng duy nhất. Vấn đề cần được đặt trong bối cảnh hồ sơ đang được giải quyết, cơ quan nào đang thụ lý và kết luận giám định hiện tại đang được sử dụng như thế nào trong vụ án.

Đồng thời, cần phân biệt rõ thời điểm yêu cầu với căn cứ để xem xét giám định lại. Việc đang ở giai đoạn điều tra, truy tố hay xét xử không tự động có nghĩa yêu cầu sẽ được chấp nhận. Quan trọng hơn, người yêu cầu không nên chỉ trình bày rằng mình “không đồng ý” với kết luận, mà cần chỉ ra điểm cụ thể cần xem xét lại và tài liệu nào chứng minh cho vấn đề đó.

Thời điểm càng đáng lưu ý khi hồ sơ đang chuyển từ điều tra sang truy tố hoặc xét xử, bởi cách đưa yêu cầu vào hồ sơ cần phù hợp với giai đoạn tố tụng thực tế.

Nếu kết luận giám định ảnh hưởng trực tiếp đến vụ án, nên rà soát kết luận giám định, quyết định trưng cầu, bệnh án, hồ sơ phẫu thuật, kết quả chẩn đoán hình ảnh và tài liệu điều trị. Luật sư có thể đối chiếu từng dữ kiện để xác định vấn đề nằm ở căn cứ giám định, nội dung chưa đầy đủ hay điểm có dấu hiệu không chính xác, từ đó lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|