Tỷ lệ tổn thương cơ thể bị giám định sai phải làm gì?

✅Phần 1. Mở đầu.

Khi cho rằng tỷ lệ tổn thương cơ thể được giám định không chính xác, không nên chỉ dựa vào việc tỷ lệ % thấp hoặc khác với dự đoán. Cần đối chiếu kết luận giám định với thương tích thực tế, hồ sơ bệnh án, tài liệu điều trị, chẩn đoán hình ảnh và căn cứ chuyên môn để xác định có bỏ sót thương tích, thiếu nội dung, điểm chưa rõ hoặc căn cứ nghi ngờ kết luận không chính xác hay không. Từ đó mới xác định hướng xử lý phù hợp.

Tỷ lệ tổn thương cơ thể bị giám định sai là trường hợp có căn cứ cho rằng tỷ lệ % trong kết luận giám định không phản ánh đầy đủ hoặc chính xác tình trạng tổn thương cần đánh giá. Việc xác định sai phải dựa trên hồ sơ, chứng cứ và căn cứ chuyên môn, không chỉ dựa vào cảm nhận về con số %.

✅Phần 2. Tỷ lệ tổn thương cơ thể bị giám định sai phải làm gì?

2.1. Không đồng ý với tỷ lệ % chưa đồng nghĩa kết luận giám định sai

Không đồng ý với tỷ lệ tổn thương cơ thể trong kết luận giám định chưa đồng nghĩa kết luận đó có sai sót. Việc tỷ lệ % thấp hơn mức người bị thương hoặc gia đình dự tính cũng không phải căn cứ tự động để xác định giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể sai. Trước hết cần chỉ ra vấn đề cụ thể: thương tích có bị bỏ sót không, hồ sơ y tế đã được xem xét đầy đủ chưa, nội dung giám định còn điểm nào chưa rõ, hoặc căn cứ chuyên môn nào chưa được phản ánh trong kết luận.

Hướng kiểm tra tiếp theo là đối chiếu lần lượt kết luận giám định với hồ sơ bệnh án, giấy ra viện, phiếu phẫu thuật, kết quả X-quang/CT/MRI và các tài liệu điều trị liên quan. Cần xác định từng thương tích đã được ghi nhận chưa, mô tả trong kết luận có phù hợp với hồ sơ y tế không và còn nội dung nào chưa được làm rõ. Từ kết quả đối chiếu này mới có thể xác định vấn đề nằm ở bỏ sót, thiếu thông tin, kết luận chưa rõ hay có căn cứ nghi ngờ không chính xác, qua đó lựa chọn hướng yêu cầu làm rõ, giám định bổ sung hoặc giám định lại phù hợp.

2.2. Cần kiểm tra kết luận cùng toàn bộ hồ sơ y tế

Khi nghi ngờ tỷ lệ tổn thương cơ thể giám định không chính xác, không nên chỉ nhìn vào con số % cuối cùng. Cần đặt kết luận giám định cạnh thương tích thực tế, bệnh án, hồ sơ phẫu thuật, kết quả chẩn đoán hình ảnh và tài liệu điều trị để kiểm tra nội dung đã được ghi nhận đầy đủ hay chưa. Đồng thời, cần xem xét thời điểm giám định so với diễn biến và tình trạng thương tích thực tế. Chỉ khi đối chiếu toàn bộ hồ sơ mới có cơ sở nhận diện điểm thiếu, mâu thuẫn hoặc chưa được làm rõ trong kết luận.

2.3. Xác định đúng hướng xử lý trước khi yêu cầu

Trước khi yêu cầu xử lý kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể giám định không chính xác, cần xác định vấn đề nằm ở đâu. Nếu kết luận còn điểm chưa rõ, có thể cần làm rõ; nếu nội dung chưa đầy đủ hoặc cần bổ sung vấn đề chuyên môn, có thể xem xét giám định bổ sung; còn khi có căn cứ cho rằng kết luận không chính xác thì mới đặt vấn đề giám định lại. Không nên mặc định mọi trường hợp đều phải yêu cầu giám định lại chỉ vì không đồng ý với tỷ lệ % được kết luận.

✅Phần 3. Khi nào tỷ lệ tổn thương cơ thể có thể bị cho là giám định không chính xác?

3.1. Kết luận không phản ánh đầy đủ thương tích thực tế

Một dấu hiệu cần kiểm tra khi cho rằng tỷ lệ tổn thương cơ thể giám định không chính xác là nội dung kết luận có phản ánh đầy đủ thương tích đã được ghi nhận trong quá trình khám, điều trị hay không. Chẳng hạn, hồ sơ bệnh án thể hiện một tổn thương nhưng kết luận giám định không đề cập, mô tả không đầy đủ hoặc bỏ qua tổn thương có ý nghĩa đối với việc đánh giá tỷ lệ. Cũng cần đối chiếu trường hợp mô tả trong kết luận khác với bệnh án, phiếu phẫu thuật hoặc kết quả chẩn đoán hình ảnh. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa các tài liệu chưa tự động chứng minh kết luận sai; cần xác định chính xác tài liệu nào ghi nhận tổn thương gì, nội dung nào đã được giám định và điểm không thống nhất nằm ở đâu.

Ví dụ cụ thể: Anh A bị đánh vào vùng mặt và được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Hồ sơ điều trị ghi nhận gãy xương chính mũi, đồng thời kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy có tổn thương xoang. Sau quá trình điều trị, cơ quan có thẩm quyền tiến hành giám định và kết luận chỉ ghi nhận thương tích liên quan đến xương mũi, không thể hiện nội dung về tổn thương xoang.

Trong trường hợp này, việc kết luận chỉ ghi nhận một tổn thương chưa đủ để khẳng định tỷ lệ % bị giám định sai. Người bị thương cần kiểm tra xem tổn thương xoang có nằm trong nội dung được yêu cầu giám định hay không, hồ sơ chẩn đoán hình ảnh đã được cung cấp cho cơ quan giám định chưa và kết luận có giải thích lý do không xem xét tổn thương này hay không. Nếu xác định đây là một nội dung thuộc phạm vi cần đánh giá nhưng chưa được xem xét đầy đủ, người có quyền lợi liên quan có thể đặt vấn đề làm rõ hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét việc giám định bổ sung, giám định lại theo căn cứ pháp luật.

Điểm quan trọng là phải chứng minh được chuỗi liên hệ: thương tích có thật → có tài liệu y khoa chứng minh → thuộc nội dung cần giám định → chưa được phản ánh hoặc đánh giá đầy đủ trong kết luận → có khả năng ảnh hưởng đến kết quả giám định. Đây là cách tiếp cận chặt chẽ hơn so với việc chỉ cho rằng tỷ lệ % thấp nên kết luận không chính xác.

3.2. Có sự khác biệt giữa kết luận và hồ sơ bệnh án

Khi nghi ngờ tỷ lệ tổn thương cơ thể được giám định không chính xác, cần đối chiếu từng nội dung giữa kết luận giám định và hồ sơ bệnh án, đặc biệt:

• Chẩn đoán: Bệnh án ghi nhận tổn thương nào, vị trí và mức độ ra sao nhưng kết luận giám định có ghi nhận đầy đủ hay không?

• Quá trình điều trị: Hồ sơ thể hiện người bị thương đã điều trị, theo dõi hoặc can thiệp đối với tổn thương nào; kết luận có phản ánh tình trạng này không?

• Phẫu thuật: Có thực hiện phẫu thuật, cố định xương, khâu nối hoặc can thiệp chuyên môn nào nhưng kết luận không đề cập hoặc mô tả khác không?

• Di chứng: Sau điều trị có hạn chế vận động, biến dạng, mất hoặc giảm chức năng hay di chứng khác được ghi nhận trong hồ sơ nhưng chưa được thể hiện trong kết luận hay không?

• Chẩn đoán hình ảnh: Kết quả X-quang, CT, MRI hoặc tài liệu cận lâm sàng khác cho thấy tổn thương gì, và nội dung đó có phù hợp với mô tả trong kết luận giám định không?

Ví dụ: Hồ sơ bệnh án thể hiện người bị thương bị gãy xương, đã phẫu thuật cố định và sau điều trị vẫn được ghi nhận hạn chế vận động. Trong khi đó, kết luận giám định chỉ thể hiện tình trạng gãy xương mà không đề cập đến tài liệu phẫu thuật hoặc hạn chế chức năng đã được ghi nhận. Khi đó, vấn đề cần kiểm tra không phải đơn thuần là “tỷ lệ % thấp”, mà là tại sao các dữ kiện y khoa này không được phản ánh trong kết luận và chúng có ảnh hưởng đến việc xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể hay không.

Ngược lại, nếu bệnh án và kết luận khác nhau do được lập ở những thời điểm khác nhau, phản ánh các giai đoạn khác nhau của quá trình điều trị, thì sự khác biệt đó chưa đủ để kết luận giám định sai. Cần xác định tài liệu nào phản ánh tình trạng cần đánh giá tại thời điểm giám định và căn cứ chuyên môn được sử dụng để đưa ra tỷ lệ %.

Vì vậy, khi kiểm tra kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể không chính xác, nên lập bảng đối chiếu theo từng thương tích, từng tài liệu và từng nội dung kết luận thay vì chỉ so sánh con số phần trăm cuối cùng.

3.3. Kết luận chưa làm rõ vấn đề cần giám định

Kết luận giám định chưa làm rõ một vấn đề cần đánh giá không đồng nghĩa với việc kết luận chắc chắn sai. Chẳng hạn, hồ sơ bệnh án thể hiện người bị thương có tổn thương tại một vị trí nhưng kết luận chưa thể hiện rõ nội dung này hoặc chưa giải đáp đầy đủ vấn đề được yêu cầu giám định. Khi đó, cần xác định nội dung nào còn thiếu, chưa rõ và tài liệu nào có thể làm rõ trước khi lựa chọn hướng xử lý. Trường hợp phù hợp có thể đặt vấn đề yêu cầu giám định bổ sung, thay vì mặc nhiên cho rằng phải giám định lại.

Ví dụ: Bệnh án ghi nhận người bị thương có tổn thương dây chằng và đã phẫu thuật, nhưng kết luận giám định chỉ xác định tỷ lệ đối với các tổn thương khác mà không thể hiện rõ việc tổn thương dây chằng đã được xem xét hay chưa. Dữ kiện này chưa đủ để kết luận tỷ lệ giám định sai; cần đối chiếu hồ sơ và nội dung trưng cầu để xác định đây là vấn đề chưa được làm rõ hay thực sự có sai sót trong kết luận.

Nếu kết luận chưa phản ánh đầy đủ nội dung cần đánh giá hoặc còn vấn đề chưa được làm rõ, hướng xử lý có thể khác với trường hợp nghi ngờ kết luận không chính xác. Có thể xem thêm khi nào cần yêu cầu giám định bổ sung thương tích để xác định đúng cơ chế cần áp dụng.

3.4. Xuất hiện tài liệu y khoa mới hoặc chứng cứ mới

Việc xuất hiện tài liệu y khoa hoặc chứng cứ mới có thể làm thay đổi cách đánh giá về tình trạng thương tích, nhưng không có nghĩa cứ có tài liệu mới là kết luận trước đó sai. Cần xác định tài liệu này có liên quan trực tiếp đến nội dung đã được giám định hay không và trước đó đã được xem xét chưa. Chẳng hạn, bệnh án, phim chụp, kết quả xét nghiệm, hồ sơ phẫu thuật hoặc tài liệu điều trị trước đó có thể cung cấp thêm dữ liệu để làm rõ thương tích thực tế và căn cứ xác định tỷ lệ.

Ví dụ: Sau khi có kết luận giám định, gia đình người bị thương cung cấp thêm hồ sơ phẫu thuật và phim CT được thực hiện ngay sau khi xảy ra vụ việc. Nếu các tài liệu này thể hiện một tổn thương chưa được đề cập trong hồ sơ đã sử dụng để giám định, cần xác định tổn thương đó có nằm trong phạm vi yêu cầu giám định hay chưa và kết luận trước đây đã đánh giá nội dung này chưa. Chỉ sau khi đối chiếu mới có thể xác định hướng xử lý phù hợp.

3.5. Có nhiều thương tích nhưng việc đối chiếu chưa đầy đủ

Khi một người có nhiều thương tích, cần đối chiếu từng tổn thương với hồ sơ y tế và kết luận giám định. Không thể suy luận máy móc rằng cứ có nhiều thương tích thì tỷ lệ tổn thương cơ thể phải được cộng cơ học. Điều quan trọng là xác định từng tổn thương đã được ghi nhận, đánh giá và áp dụng căn cứ chuyên môn như thế nào.

Ví dụ: Người bị thương có đồng thời vết thương ở đầu, gãy xương cẳng tay và tổn thương phần mềm. Nếu bệnh án ghi nhận cả ba nhưng kết luận giám định chỉ thể hiện hai nội dung, cần kiểm tra xem tổn thương còn lại đã được xem xét theo tài liệu khác hay chưa. Không thể chỉ lấy các tỷ lệ riêng lẻ trong hồ sơ rồi cộng lại để kết luận rằng tỷ lệ giám định chắc chắn bị sai.

✅Phần 4. Kiểm tra tỷ lệ tổn thương cơ thể như thế nào?

4.1. Kiểm tra từ chính kết luận giám định

Muốn kiểm tra tỷ lệ tổn thương cơ thể, trước hết cần đọc kỹ chính kết luận giám định thay vì chỉ nhìn vào con số % cuối cùng. Cần xác định cơ quan, người thực hiện giám định; đối tượng được giám định; nội dung yêu cầu; tình trạng thương tích được mô tả; tỷ lệ tổn thương cơ thể được kết luận và các căn cứ, phương pháp được sử dụng. Đặc biệt, cần đối chiếu xem những thương tích đã được ghi nhận trong hồ sơ y tế có được phản ánh đầy đủ trong kết luận hay không. Nếu giữa nội dung yêu cầu, dữ liệu y khoa và kết quả % xuất hiện điểm thiếu, mâu thuẫn hoặc chưa rõ, đó mới là cơ sở để tiếp tục rà soát sâu hơn, thay vì mặc nhiên cho rằng tỷ lệ giám định thấp là sai.

4.2. Đối chiếu với bệnh án và quá trình điều trị

Không nên chỉ cầm kết luận giám định để tranh luận rằng tỷ lệ % thấp hay cao. Cần đặt kết luận trong mối liên hệ với bệnh án và quá trình điều trị thực tế để kiểm tra thương tích nào đã được ghi nhận, đã điều trị ra sao và những tài liệu y khoa nào chứng minh tình trạng tổn thương. Đây là cơ sở quan trọng để phát hiện trường hợp bỏ sót thương tích, mô tả chưa đầy đủ hoặc có nội dung cần được làm rõ.

Điểm cần lưu ý là không phải cứ bệnh án ghi nhận nhiều tổn thương hơn thì kết luận giám định đương nhiên sai. Từng dữ kiện phải được đối chiếu với nội dung yêu cầu giám định và căn cứ chuyên môn được sử dụng để xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể.

4.3. Đối chiếu thời điểm giám định với tình trạng thương tích

Thời điểm giám định cũng là dữ kiện cần kiểm tra khi đánh giá tỷ lệ tổn thương cơ thể giám định không chính xác. Thương tích có thể thay đổi trong quá trình cấp cứu, phẫu thuật và điều trị; một số tổn thương có thể được phát hiện hoặc biểu hiện rõ hơn ở những thời điểm khác nhau. Vì vậy, cần đối chiếu kết luận giám định với tình trạng thương tích và hồ sơ y tế tại thời điểm phù hợp, thay vì chỉ lấy một tài liệu riêng lẻ để kết luận kết quả giám định sai. Bệnh án, phiếu phẫu thuật, kết quả chẩn đoán hình ảnh và tài liệu điều trị cần được xem xét trong mối liên hệ với nhau để xác định kết luận đã phản ánh đầy đủ những tổn thương cần đánh giá hay chưa.

4.4. Kiểm tra cách xác định tỷ lệ khi có nhiều tổn thương

Khi có nhiều thương tích, không được suy luận rằng cứ cộng tất cả các tỷ lệ % trong bệnh án là ra tỷ lệ tổn thương cơ thể cuối cùng. Các con số trong hồ sơ y tế có thể được ghi nhận cho từng tổn thương hoặc từng thời điểm điều trị, trong khi kết luận giám định phải được xác định theo căn cứ và phương pháp chuyên môn áp dụng cho trường hợp cụ thể. Vì vậy, cần đối chiếu từng tổn thương, tài liệu y khoa liên quan và cách kết luận tỷ lệ, thay vì tự cộng cơ học các phần trăm rồi cho rằng kết quả giám định là sai.

4.5. Đối chiếu nội dung yêu cầu giám định với nội dung kết luận

Cần đặt nội dung yêu cầu giám định cạnh kết luận để kiểm tra vấn đề được yêu cầu đã được giải quyết đầy đủ hay chưa. Nếu yêu cầu đặt ra một vấn đề nhưng kết luận không đề cập hoặc diễn đạt chưa rõ, trước hết cần xác định đây là nội dung chưa được làm rõ, không nên ngay lập tức kết luận tỷ lệ giám định là sai.

✅Phần 5. Căn cứ nào để cho rằng kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể không chính xác?

5.1. Có tài liệu y tế mâu thuẫn với kết luận

Một căn cứ cần kiểm tra là tài liệu y tế có nội dung không tương thích với kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể. Chẳng hạn, bệnh án ghi nhận một tổn thương nhưng kết luận giám định không thể hiện; hình ảnh X-quang, CT hoặc MRI cho thấy tình trạng khác với mô tả; hoặc hồ sơ phẫu thuật ghi nhận can thiệp đối với tổn thương mà kết luận chưa phản ánh. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa các tài liệu chưa tự động chứng minh giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể sai. Cần đối chiếu nguồn tài liệu, thời điểm ghi nhận, nội dung được yêu cầu giám định và cơ sở chuyên môn của kết luận để xác định mâu thuẫn có thực sự ảnh hưởng đến tỷ lệ hay không.

5.2. Có thương tích bị bỏ sót hoặc mô tả không đầy đủ

Trường hợp đáng lưu ý khác là thương tích thực tế chưa được phản ánh đầy đủ trong kết luận giám định. Ví dụ, hồ sơ điều trị thể hiện một tổn thương cụ thể nhưng kết luận chỉ mô tả một phần; hoặc tài liệu y khoa có thông tin về diễn biến, phẫu thuật, di chứng nhưng chưa được làm rõ trong kết luận. Khi đó, vấn đề cần kiểm tra trước hết là sự thiếu hụt dữ liệu hoặc nội dung đánh giá, chứ không phải mặc nhiên kết luận sai vì tỷ lệ thấp. Cần xác định thương tích nào chưa được xem xét, tài liệu nào chứng minh và thiếu sót đó có ảnh hưởng đến việc xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể hay không.

5.3. Có điểm chưa rõ cần được làm rõ bằng chuyên môn

Không phải mọi điểm chưa được giải thích đầy đủ đều đồng nghĩa kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể không chính xác. Nếu hồ sơ còn nội dung chưa rõ, chưa đầy đủ hoặc chưa giải đáp được một vấn đề cần giám định, trước hết cần xác định phạm vi cần làm rõ và tài liệu liên quan để xem xét giám định bổ sung. Khác với trường hợp có tài liệu, dữ kiện cụ thể cho thấy kết luận hiện tại có dấu hiệu không chính xác; khi đó mới đặt vấn đề giám định lại theo căn cứ phù hợp.

5.4. Chỉ khác với kết quả kỳ vọng không phải là căn cứ đủ mạnh

luận giám định sai. Cần chỉ ra được vấn đề cụ thể trong kết luận: tổn thương nào chưa được ghi nhận, tài liệu nào chứng minh, nội dung nào đang mâu thuẫn hoặc bị bỏ sót và sự thiếu sót đó ảnh hưởng thế nào đến việc xác định tỷ lệ. Cách rà soát này có giá trị hơn lập luận đơn thuần “bị thương nặng nên tỷ lệ phải cao hơn”, vì nó đặt yêu cầu xem xét trên dữ liệu y khoa và căn cứ giám định thực tế.

✅Phần 6. Giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể sai thì nên yêu cầu giám định bổ sung hay giám định lại?

6.1. Khi vấn đề nằm ở nội dung chưa đầy đủ hoặc chưa rõ

Nếu kết luận giám định chưa phản ánh đầy đủ nội dung cần đánh giá hoặc còn điểm chưa rõ, hướng xử lý cần được xem xét theo cơ chế giám định bổ sung, thay vì mặc nhiên yêu cầu giám định lại. Điểm cần xác định là phần nào của kết luận còn thiếu, chưa giải thích hoặc chưa đủ cơ sở để làm rõ tỷ lệ tổn thương cơ thể. Chẳng hạn, hồ sơ bệnh án thể hiện một tổn thương nhưng kết luận chưa thể hiện đầy đủ, hoặc có tài liệu y khoa cần được đối chiếu thêm. Trong trường hợp này, người liên quan nên xác định cụ thể nội dung cần bổ sung và tài liệu chứng minh, thay vì chỉ đề nghị “nâng tỷ lệ %”. Việc có cần giám định bổ sung hay không phải đặt trên chính thiếu sót hoặc điểm chưa rõ của kết luận

6.2. Khi có căn cứ nghi ngờ kết luận không chính xác

Trường hợp có căn cứ nghi ngờ kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể không chính xác, hướng xử lý có thể đặt ra là giám định lại. Điểm quan trọng không nằm ở việc người bị ảnh hưởng “không đồng ý” với tỷ lệ %, mà phải chỉ ra được vấn đề cần xem xét: thương tích bị bỏ sót, kết luận mâu thuẫn với hồ sơ y tế, tài liệu chuyên môn chưa được đánh giá đầy đủ hoặc có dữ liệu mới cần đối chiếu. Vì vậy, trước khi đề nghị giám định lại, nên tập hợp kết luận giám định, hồ sơ bệnh án, kết quả chẩn đoán hình ảnh, tài liệu điều trị và các chứng cứ liên quan để làm rõ căn cứ nghi ngờ. Đây là bước giúp yêu cầu có cơ sở thực tế, thay vì chỉ phản đối một con số.

6.3. Không nên yêu cầu giám định lại chỉ vì muốn tăng tỷ lệ %

Không nên đặt vấn đề theo hướng “xin nâng % thương tật” chỉ vì tỷ lệ trong kết luận thấp hơn kỳ vọng. Cách tiếp cận phù hợp hơn là xác định lại tính đầy đủ, chính xác của kết luận trên cơ sở hồ sơ và chứng cứ. Muốn vậy, cần chỉ ra cụ thể kết luận đang thiếu, chưa rõ hoặc có điểm nào không phù hợp với tài liệu y khoa. Khi căn cứ được xác định rõ, việc lựa chọn hướng xử lý mới có cơ sở và tránh biến yêu cầu giám định thành việc tranh luận đơn thuần về mức phần trăm.

6.4. Trường hợp nào cần được luật sư rà soát hồ sơ trước?

Việc luật sư rà soát hồ sơ trước khi lựa chọn hướng xử lý đặc biệt cần thiết khi các tài liệu y tế có điểm mâu thuẫn, vụ việc có nhiều thương tích, tỷ lệ % có thể ảnh hưởng đến việc xác định khung trách nhiệm hình sự, hoặc kết luận giám định còn nội dung chưa rõ. Trường hợp đã có bệnh án, phiếu phẫu thuật, kết quả chẩn đoán hình ảnh hoặc tài liệu điều trị nhưng chưa thấy được phản ánh đầy đủ trong kết luận, cũng nên đối chiếu toàn bộ hồ sơ. Thay vì chỉ đặt vấn đề “xin tăng tỷ lệ”, luật sư có thể giúp xác định điểm nào cần làm rõ, tài liệu nào cần bổ sung và hướng xử lý nào phù hợp với hồ sơ thực tế.

Nếu vấn đề không chỉ là một nội dung chưa rõ mà đã xuất hiện căn cứ nghi ngờ kết luận giám định không chính xác, cần tiếp tục xem xét điều kiện để yêu cầu giám định lại. Trường hợp này cần phân biệt với việc chỉ không đồng ý với tỷ lệ % được kết luận. Chi tiết tại “Khi nào được yêu cầu giám định lại thương tích?”

✅Phần 7. Hồ sơ, chứng cứ cần chuẩn bị khi nghi ngờ sai tỷ lệ tổn thương cơ thể

7.1. Kết luận giám định và quyết định/trưng cầu giám định

Trước hết cần đối chiếu quyết định hoặc văn bản trưng cầu giám định với kết luận đã ban hành. Cần kiểm tra cơ quan giám định được yêu cầu làm rõ vấn đề gì, đối tượng giám định là ai hoặc thương tích nào cần đánh giá, nội dung cần kết luận và kết quả cuối cùng. Việc đối chiếu này giúp xác định kết luận đã trả lời đầy đủ yêu cầu hay còn nội dung chưa rõ, chưa đầy đủ hoặc có điểm cần làm rõ.

7.2. Bệnh án và hồ sơ điều trị

Bệnh án và hồ sơ điều trị là nhóm tài liệu quan trọng để đối chiếu thương tích thực tế với nội dung kết luận giám định. Nên rà soát bệnh án, giấy ra viện, phiếu phẫu thuật, đơn thuốc, hồ sơ tái khám và giấy chứng nhận thương tích nếu có. Không nên chỉ tìm tài liệu có tỷ lệ % khác với kết luận, mà cần xác định cụ thể thương tích nào đã được ghi nhận, điều trị ra sao và nội dung đó đã được phản ánh đầy đủ trong kết luận hay chưa.

7.3. Chẩn đoán hình ảnh và dữ liệu y khoa

X-quang, CT, MRI, siêu âm và các dữ liệu hình ảnh khác có thể giúp đối chiếu tình trạng tổn thương được ghi nhận với nội dung trong kết luận giám định. Nếu có hình ảnh trước và sau điều trị, cần xem xét theo đúng thời điểm để làm rõ diễn biến thương tích. Tuy nhiên, không nên tự đọc phim và kết luận tỷ lệ; giá trị của tài liệu phải được đánh giá cùng hồ sơ y khoa và nội dung giám định.

7.4. Tài liệu chứng minh diễn biến thương tích

Hình ảnh, video, hồ sơ cấp cứu và tài liệu điều trị liên quan có thể giúp tái hiện tình trạng thương tích từ thời điểm xảy ra sự việc đến quá trình điều trị. Những tài liệu này đặc biệt hữu ích khi cần kiểm tra thương tích nào đã được ghi nhận, diễn biến ra sao và có điểm nào chưa được phản ánh trong kết luận. Không phải tài liệu nào có trong hồ sơ cũng tự động chứng minh tỷ lệ giám định sai; giá trị của từng tài liệu phải được đặt trong mối liên hệ với nội dung kết luận.

✅Phần 8. Ví dụ thực tế: tỷ lệ tổn thương cơ thể bị cho là giám định không chính xác

8.1. Trường hợp bệnh án thể hiện tổn thương nhưng kết luận chưa phản ánh đầy đủ

Dữ kiện: Giả định anh A bị chấn thương trong một vụ việc, được điều trị tại bệnh viện và hồ sơ bệnh án ghi nhận tổn thương tại nhiều vị trí, kèm kết quả chẩn đoán hình ảnh và quá trình phẫu thuật. Tuy nhiên, kết luận giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể chỉ thể hiện một phần các thương tích này.

Vấn đề: Chưa thể chỉ từ sự khác biệt đó kết luận cơ quan giám định đã xác định sai tỷ lệ. Cần làm rõ thương tích nào đã được xem xét, nội dung trưng cầu ra sao và tài liệu y tế nào chưa được phản ánh.

Chứng cứ: Bệnh án, phiếu phẫu thuật, kết quả X-quang/CT/MRI và kết luận giám định cần được đối chiếu.

Hướng xử lý: Nếu kết luận chưa rõ hoặc chưa đầy đủ, có thể đặt vấn đề giám định bổ sung; nếu có căn cứ nghi ngờ kết luận lần đầu không chính xác thì xem xét giám định lại theo quy định tố tụng.

8.2. Trường hợp tỷ lệ thấp nhưng không có căn cứ chứng minh sai

Một người bị chấn thương cho rằng tỷ lệ tổn thương cơ thể được kết luận thấp hơn mức độ thương tích thực tế nên yêu cầu giám định lại. Tuy nhiên, nếu kết luận phù hợp với hồ sơ bệnh án, kết quả chẩn đoán hình ảnh và các tài liệu được sử dụng để giám định, chỉ việc tỷ lệ % thấp hơn kỳ vọng chưa đủ chứng minh kết luận sai. Cần chỉ ra cụ thể thương tích nào bị bỏ sót hoặc căn cứ nào bị đánh giá không chính xác.

8.3. Trường hợp kết luận chưa rõ về một tổn thương

Ví dụ, hồ sơ điều trị thể hiện một tổn thương nhưng kết luận giám định chưa làm rõ tổn thương đó có được xem xét hay không. Trường hợp này chưa nên mặc nhiên kết luận giám định sai. Cần xác định vấn đề là kết luận chưa đầy đủ, chưa rõ hay có căn cứ cho rằng kết luận không chính xác. Nếu chỉ cần làm rõ nội dung còn thiếu, có thể đặt vấn đề giám định bổ sung; nếu có căn cứ nghi ngờ kết luận không chính xác, mới xem xét giám định lại.

✅Phần 9. Checklist rà soát tỷ lệ tổn thương cơ thể bị giám định sai

Khi nghi ngờ tỷ lệ tổn thương cơ thể giám định không chính xác, không nên chỉ nhìn vào con số phần trăm trong kết luận. Cần rà soát theo trình tự từ nội dung được giám định, thương tích thực tế đến hồ sơ y tế và phạm vi trưng cầu. Mục tiêu là xác định cụ thể điểm nào chưa đầy đủ, chưa rõ hoặc có căn cứ cần được xem xét lại, thay vì chỉ đưa ra nhận định chung rằng kết quả “thấp” hoặc “không hợp lý”.

Một điểm cần lưu ý là không phải cứ có tài liệu y tế khác với kết luận thì kết luận đã sai. Tài liệu đó phải được đặt trong đúng bối cảnh chuyên môn và đối chiếu với nội dung trưng cầu, thời điểm giám định và tình trạng thương tích. Nếu hồ sơ cho thấy một nội dung chưa được làm rõ, cần xác định đó là vấn đề của giám định bổ sung hay đã có căn cứ để đặt vấn đề giám định lại.

Vì vậy, trước khi đề nghị xem xét kết luận, nên lập một bảng đối chiếu cụ thể theo hướng: thương tích nào – tài liệu nào chứng minh – kết luận đang thể hiện ra sao – điểm nào cần làm rõ. Cách rà soát này giúp tránh tranh luận theo cảm tính về tỷ lệ % và tạo được cơ sở rõ ràng hơn khi làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng.

✅Phần 10. Câu hỏi thường gặp?

❓ Tỷ lệ tổn thương cơ thể thấp hơn dự kiến có phải giám định sai không?

Không. Tỷ lệ tổn thương cơ thể thấp hơn mức người bị thương dự kiến không tự động chứng minh kết luận giám định sai. Cần đối chiếu kết luận giám định với thương tích thực tế, bệnh án, hồ sơ điều trị, kết quả chẩn đoán hình ảnh và nội dung yêu cầu giám định để xác định có bỏ sót, thiếu dữ liệu hoặc điểm chưa phù hợp hay không.

❓ Có bệnh án nhưng kết luận không ghi nhận thương tích thì có được yêu cầu xem xét không?

Có thể. Tuy nhiên, việc bệnh án ghi nhận một thương tích nhưng kết luận không thể hiện chưa đủ để khẳng định kết luận giám định không chính xác. Cần xác định thương tích đó có thuộc nội dung cần giám định, tài liệu y tế có thể hiện rõ tình trạng tổn thương và có liên quan đến tỷ lệ được kết luận hay không.

❓ Có phải cứ không đồng ý tỷ lệ % là được giám định lại không?

Không. Việc không đồng ý với tỷ lệ % chỉ là lý do để kiểm tra lại căn cứ của kết luận, không phải căn cứ tự động dẫn đến giám định lại. Người yêu cầu cần chỉ ra điểm chưa đầy đủ, chưa rõ hoặc có căn cứ nghi ngờ không chính xác, đồng thời cung cấp tài liệu y tế hoặc chứng cứ liên quan để cơ quan có thẩm quyền xem xét.

❓ Có được cộng tất cả tỷ lệ thương tích trong bệnh án không?

Không. Không thể lấy tất cả các tỷ lệ được ghi nhận trong bệnh án rồi cộng cơ học để suy ra tỷ lệ tổn thương cơ thể cuối cùng. Việc xác định tỷ lệ phải dựa trên căn cứ chuyên môn, tình trạng tổn thương thực tế và phương pháp xác định tỷ lệ áp dụng cho từng trường hợp. Vì vậy, cần phân biệt dữ liệu điều trị với kết quả giám định.

❓ Nên yêu cầu giám định bổ sung hay giám định lại?

Cần xác định vấn đề nằm ở đâu trước khi lựa chọn. Nếu kết luận còn thiếu nội dung hoặc chưa làm rõ vấn đề cần đánh giá, có thể đặt ra hướng giám định bổ sung. Nếu có căn cứ cho rằng kết luận đã có không chính xác, cần xem xét điều kiện giám định lại. Không nên mặc định mọi trường hợp đều phải yêu cầu giám định lại.

Trong thực tế, “giám định bổ sung” và “giám định lại” thường bị sử dụng như hai cách gọi tương đương. Tuy nhiên, mục đích và căn cứ của hai cơ chế này không giống nhau. Người đọc có thể xem giám định bổ sung và giám định lại thương tích khác nhau thế nào trước khi lựa chọn hướng xử lý.

✅Phần 11. Kết luận

Thứ nhất, tỷ lệ tổn thương cơ thể thấp hơn hoặc khác với kỳ vọng chưa đủ để kết luận giám định sai. Tỷ lệ % phải được đánh giá dựa trên thương tích được ghi nhận, tình trạng thực tế của người bị thương và căn cứ chuyên môn được sử dụng khi giám định. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào việc “thiếu bao nhiêu phần trăm”, cần xác định cụ thể kết luận có bỏ sót thương tích, mô tả chưa đầy đủ hoặc có điểm nào không phù hợp với hồ sơ hay không.

Thứ hai, cần đối chiếu kết luận giám định với toàn bộ tài liệu y tế liên quan. Trong đó có bệnh án, hồ sơ điều trị, phiếu phẫu thuật, kết quả X-quang, CT, MRI và các tài liệu thể hiện diễn biến thương tích. Đồng thời, cần kiểm tra nội dung quyết định hoặc trưng cầu giám định để xác định vấn đề nào đã được yêu cầu đánh giá. Chỉ khi đặt các tài liệu này trong cùng một hệ thống mới có cơ sở nhận diện điểm thiếu sót hoặc mâu thuẫn cần được làm rõ.

Thứ ba, phải phân biệt giữa việc cần làm rõ, giám định bổ sung và giám định lại. Nếu kết luận còn thiếu nội dung hoặc chưa giải đáp đầy đủ vấn đề cần giám định, hướng xử lý có thể là yêu cầu làm rõ hoặc giám định bổ sung. Trường hợp có căn cứ cho rằng kết luận không chính xác thì mới đặt vấn đề giám định lại. Không nên mặc nhiên coi việc không đồng ý với tỷ lệ % là căn cứ để yêu cầu giám định lại.

Thứ tư, nếu kết luận giám định có thể ảnh hưởng đến trách nhiệm hình sự hoặc quyền lợi của người bị hại, cần rà soát toàn bộ hồ sơ thay vì chỉ nhìn vào một con số %. Một tỷ lệ tổn thương cơ thể chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong mối liên hệ với thương tích thực tế, tài liệu y khoa, nội dung trưng cầu và các tình tiết của vụ việc. Việc đánh giá toàn diện giúp tránh bỏ sót chứng cứ và xác định đúng vấn đề cần xử lý.

Nếu kết luận tỷ lệ tổn thương cơ thể được sử dụng để đánh giá trách nhiệm hình sự trong vụ án tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS, cần đặt kết quả giám định trong tổng thể hành vi, hậu quả, tình tiết vụ án và quy định pháp luật áp dụng, thay vì chỉ nhìn vào một con số phần trăm.

Nếu đang có tranh chấp về tỷ lệ tổn thương cơ thể, người liên quan nên cung cấp cho luật sư kết luận giám định, quyết định/trưng cầu giám định, bệnh án, phiếu phẫu thuật, kết quả X-quang/CT/MRI và các tài liệu điều trị liên quan. Việc rà soát trực tiếp từng tài liệu sẽ giúp xác định vấn đề nằm ở bỏ sót thương tích, thiếu dữ liệu, nội dung chưa rõ hay có căn cứ nghi ngờ kết luận không chính xác, từ đó lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|