Tội quảng cáo sai sự thật theo Điều 197 BLHS?

Trịnh Văn Dũng
30/10/2023
476

Quảng cáo sai sự thật là hành vi cung cấp thông tin không đúng về sản phẩm hoặc dịch vụ nhằm gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự, cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm.

Quảng cáo sai sự thật là việc cung cấp thông tin không đúng, gây hiểu lầm hoặc thổi phồng công dụng của hàng hóa, dịch vụ trong hoạt động quảng cáo. Hành vi này có thể xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Quảng cáo sai sự thật có thể bị xử lý như sau:

Phạt tiền theo quy định về xử phạt vi phạm quảng cáo
Buộc cải chính hoặc gỡ bỏ nội dung quảng cáo
Bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng
Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 197 Bộ luật Hình sự trong trường hợp nghiêm trọng.

✅I. Mở đầu

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án liên quan đến hoạt động kinh doanh và quảng cáo, cơ quan tiến hành tố tụng thường gặp không ít trường hợp doanh nghiệp đưa ra thông tin quảng cáo không đúng sự thật về công dụng, chất lượng hoặc nguồn gốc sản phẩm nhằm thu hút khách hàng. Ban đầu, những hành vi này có thể chỉ bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, khi nội dung quảng cáo gian dối được thực hiện có hệ thống, gây thiệt hại đáng kể cho người tiêu dùng hoặc tạo ra lợi ích bất chính lớn, vụ việc có thể bị xem xét dưới góc độ trách nhiệm hình sự.

Theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự trong Bộ luật Hình sự 2015, hành vi quảng cáo gian dối không chỉ đơn thuần là vi phạm quy định về quảng cáo mà còn có thể trở thành tội phạm khi thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành theo luật định. Trong nhiều vụ án thực tế, nội dung quảng cáo thường được thể hiện qua các kênh như truyền hình, mạng xã hội, website thương mại điện tử hoặc các chiến dịch tiếp thị trực tuyến. Việc đánh giá tính “sai sự thật” của quảng cáo không chỉ dựa vào nội dung lời giới thiệu mà còn phải đối chiếu với tài liệu kỹ thuật của sản phẩm, thông tin đăng ký, kết quả kiểm định hoặc các chứng cứ khác.

Thực tiễn xét xử cho thấy, ranh giới giữa quảng cáo mang tính giới thiệu sản phẩm và quảng cáo gian dối nhằm đánh lừa người tiêu dùng đôi khi không dễ phân định. Vì vậy, khi xem xét trách nhiệm pháp lý, cơ quan có thẩm quyền thường đánh giá tổng thể nhiều yếu tố như mục đích quảng cáo, mức độ sai lệch thông tin, hậu quả gây ra và lợi ích thu được từ hành vi vi phạm. Việc hiểu rõ các tiêu chí này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, đồng thời giúp người tiêu dùng nhận diện và bảo vệ quyền lợi của mình trước các hành vi quảng cáo sai sự thật.

✅ II.Quảng cáo sai sự thật là gì?

1. Khái niệm quảng cáo trong hoạt động thương mại

Trong nền kinh tế thị trường, quảng cáo là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và xây dựng hình ảnh thương hiệu. Theo quy định của Luật Quảng cáo 2012, quảng cáo được hiểu là việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ hoặc hoạt động kinh doanh của tổ chức, cá nhân.

Hoạt động quảng cáo có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:

Quảng cáo trên truyền hình, báo điện tử, báo in
Quảng cáo trên mạng xã hội, website, nền tảng số
Quảng cáo ngoài trời như pano, bảng điện tử, màn hình LED
Quảng cáo thông qua người nổi tiếng, KOL hoặc chương trình khuyến mại

Trong bối cảnh thương mại điện tử và truyền thông số phát triển mạnh, quảng cáo trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Nhờ quảng cáo, doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận số lượng lớn khách hàng, tạo sự nhận diện thương hiệu và thúc đẩy doanh số bán hàng.

Tuy nhiên, quảng cáo không chỉ đơn thuần là hoạt động marketing. Pháp luật yêu cầu nội dung quảng cáo phải trung thực, chính xác và không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Khi thông tin quảng cáo bị bóp méo, phóng đại hoặc cố ý cung cấp thông tin sai lệch, hành vi đó có thể bị coi là quảng cáo sai sự thật hoặc quảng cáo gian dối.

2. Mục đích của hoạt động quảng cáo

Trong thực tiễn kinh doanh, quảng cáo được sử dụng với nhiều mục tiêu khác nhau. Hiểu rõ mục đích của quảng cáo sẽ giúp phân biệt giữa quảng cáo hợp pháp và quảng cáo gây nhầm lẫn.

2.1. Giới thiệu sản phẩm và cung cấp thông tin cho khách hàng

Mục tiêu cơ bản nhất của quảng cáo là giúp người tiêu dùng biết đến sự tồn tại của sản phẩm hoặc dịch vụ trên thị trường. Thông qua quảng cáo, doanh nghiệp cung cấp các thông tin như:

Công dụng sản phẩm
Thành phần hoặc tính năng
Giá cả và chương trình khuyến mại
Cách sử dụng hoặc lợi ích mang lại

Những thông tin này giúp khách hàng so sánh sản phẩm và đưa ra quyết định mua hàng.

2.2. Tăng khả năng nhận diện thương hiệu

Quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh thương hiệu. Khi một thương hiệu xuất hiện thường xuyên trên các phương tiện truyền thông, người tiêu dùng sẽ dễ ghi nhớ và tin tưởng hơn.

Trong nhiều trường hợp, giá trị thương hiệu có thể trở thành yếu tố quyết định khi khách hàng lựa chọn sản phẩm giữa nhiều đối thủ cạnh tranh.

2.3. Thúc đẩy hành vi tiêu dùng

Quảng cáo thường được thiết kế để tác động đến cảm xúc và nhu cầu của người tiêu dùng. Thông qua hình ảnh, thông điệp và câu chuyện marketing, doanh nghiệp có thể tạo ra sự hấp dẫn đối với sản phẩm.

Ví dụ, một quảng cáo mỹ phẩm có thể nhấn mạnh khả năng cải thiện làn da, trong khi quảng cáo thiết bị điện tử có thể tập trung vào tính năng và công nghệ mới.

2.4. Tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường

Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh, quảng cáo giúp doanh nghiệp làm nổi bật điểm khác biệt của sản phẩm so với đối thủ. Điều này có thể bao gồm:

Chất lượng vượt trội
Công nghệ mới
Dịch vụ hậu mãi tốt hơn

Tuy nhiên, khi doanh nghiệp cố tình đưa ra thông tin sai lệch để chiếm lợi thế cạnh tranh, quảng cáo có thể trở thành quảng cáo gian dối hoặc quảng cáo không đúng sự thật.

3.Quảng cáo sai sự thật là gì?

Quảng cáo sai sự thật là hành vi cung cấp thông tin không chính xác, gây hiểu nhầm hoặc che giấu sự thật về sản phẩm, dịch vụ trong nội dung quảng cáo nhằm thu hút khách hàng hoặc thúc đẩy việc mua bán.

Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.

Trong thực tế, quảng cáo sai sự thật có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như:

Quảng cáo phóng đại công dụng sản phẩm
Quảng cáo sai về thành phần hoặc chất lượng
Quảng cáo gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa
Quảng cáo che giấu rủi ro hoặc hạn chế của sản phẩm

Những hành vi này có thể khiến người tiêu dùng đưa ra quyết định mua hàng dựa trên thông tin không chính xác, từ đó gây thiệt hại về tài sản hoặc sức khỏe.

3.1.Khi nào quảng cáo trở thành hành vi gian dối?

Không phải mọi quảng cáo hấp dẫn đều là vi phạm pháp luật. Trong marketing, việc nhấn mạnh lợi ích sản phẩm hoặc sử dụng ngôn ngữ thu hút là điều phổ biến. Tuy nhiên, quảng cáo có thể bị coi là quảng cáo gian dối khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

a) Thông tin quảng cáo không đúng với thực tế

Đây là dấu hiệu phổ biến nhất của quảng cáo không đúng sự thật. Nội dung quảng cáo đưa ra các thông tin sai lệch về:

Công dụng sản phẩm
Thành phần hoặc chất lượng
Hiệu quả sử dụng

Ví dụ: quảng cáo thực phẩm chức năng có thể chữa khỏi bệnh mặc dù sản phẩm đó không phải là thuốc điều trị.

b) Phóng đại công dụng sản phẩm

Một số quảng cáo sử dụng những tuyên bố như:

“Hiệu quả 100%”
“Tốt nhất thị trường”
“Không có tác dụng phụ”

Nếu những tuyên bố này không có căn cứ khoa học hoặc không thể kiểm chứng, quảng cáo có thể bị coi là quảng cáo gây nhầm lẫn.

c) Che giấu thông tin quan trọng

Quảng cáo đôi khi chỉ nhấn mạnh ưu điểm của sản phẩm mà không cung cấp đầy đủ thông tin về điều kiện sử dụng hoặc hạn chế.

Ví dụ, quảng cáo một dịch vụ tài chính với lãi suất thấp nhưng không đề cập đến các khoản phí phát sinh, khiến người tiêu dùng hiểu sai về chi phí thực tế.

d) Gây nhầm lẫn về nguồn gốc hoặc thương hiệu

Một số doanh nghiệp cố tình sử dụng bao bì, tên gọi hoặc hình ảnh tương tự thương hiệu nổi tiếng nhằm tạo sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Hành vi này không chỉ vi phạm quy định về quảng cáo mà còn có thể liên quan đến cạnh tranh không lành mạnh hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

3.2.Phân biệt quảng cáo hợp pháp và quảng cáo gây nhầm lẫn

Trong thực tế, ranh giới giữa quảng cáo hợp pháp và quảng cáo gây nhầm lẫn đôi khi khá mong manh.

Pháp luật cho phép doanh nghiệp sử dụng các thông điệp quảng cáo sáng tạo để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, nội dung quảng cáo phải đáp ứng các nguyên tắc cơ bản sau:

Trung thực và chính xác
Không gây hiểu lầm cho người tiêu dùng
Có căn cứ chứng minh khi cần thiết

Ví dụ:

Câu quảng cáo “sản phẩm giúp hỗ trợ cải thiện sức khỏe” có thể được chấp nhận nếu có tài liệu chứng minh.
Nhưng nếu quảng cáo “chữa khỏi hoàn toàn bệnh” khi không có cơ sở khoa học thì có thể bị coi là quảng cáo gian dối.

Do đó, yếu tố quan trọng nhất để đánh giá một quảng cáo có vi phạm hay không là mức độ trung thực của thông tin và khả năng gây nhầm lẫn đối với người tiêu dùng.

4.Ý nghĩa của việc kiểm soát quảng cáo sai sự thật

Việc kiểm soát quảng cáo sai sự thật có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người tiêu dùng và duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh.

Thứ nhất, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
Người mua cần được tiếp cận thông tin chính xác để đưa ra quyết định tiêu dùng đúng đắn.

Thứ hai, đảm bảo cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp.
Nếu một doanh nghiệp sử dụng quảng cáo gian dối để thu hút khách hàng, các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật sẽ bị bất lợi.

Thứ ba, duy trì sự minh bạch của thị trường.
Thông tin quảng cáo trung thực giúp người tiêu dùng đánh giá đúng giá trị sản phẩm và tạo niềm tin đối với thị trường.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

✅ III. Quy định pháp luật về quảng cáo sai sự thật

Trong hoạt động kinh doanh hiện đại, quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp với người tiêu dùng. Tuy nhiên, khi nội dung quảng cáo không trung thực hoặc cố ý cung cấp thông tin sai lệch, hành vi này có thể gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội như làm méo mó thông tin thị trường, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và tạo ra cạnh tranh không lành mạnh. Vì vậy, pháp luật Việt Nam đã xây dựng khung pháp lý tương đối chặt chẽ nhằm kiểm soát hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo không đúng sự thật và quảng cáo gây nhầm lẫn.

Một trong những quy định quan trọng liên quan đến hành vi này được ghi nhận trong Bộ luật Hình sự 2015, đặc biệt là tại Điều 197 Bộ luật Hình sự. Quy định này đặt ra cơ chế xử lý hình sự đối với những trường hợp quảng cáo sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã từng bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.

Dưới đây là các nội dung quan trọng liên quan đến phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng của quy định pháp luật về quảng cáo sai sự thật.

1. Phạm vi điều chỉnh của quy định về quảng cáo sai sự thật

Pháp luật về quảng cáo sai sự thật điều chỉnh các hành vi cung cấp thông tin sai lệch, phóng đại hoặc gây nhầm lẫn về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trong nội dung quảng cáo.

Theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự thuộc Bộ luật Hình sự 2015, hành vi quảng cáo gian dối có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng một trong các điều kiện sau:

Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quảng cáo gian dối nhưng vẫn tiếp tục vi phạm
Đã bị kết án về tội này nhưng chưa được xóa án tích mà tiếp tục thực hiện hành vi
Hành vi quảng cáo gây thiệt hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng hoặc xã hội

Phạm vi điều chỉnh của quy định này không chỉ giới hạn ở nội dung quảng cáo trên các phương tiện truyền thống mà còn bao gồm quảng cáo trên môi trường internet và nền tảng số. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, khi nhiều sản phẩm được quảng bá thông qua:

mạng xã hội
sàn thương mại điện tử
video quảng cáo trực tuyến
livestream bán hàng

Như vậy, bất kỳ hình thức quảng cáo nào nếu cung cấp thông tin sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng đều có thể nằm trong phạm vi điều chỉnh của pháp luật.

Ngoài ra, quy định về quảng cáo gian dối còn liên quan đến các lĩnh vực pháp luật khác như:

pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
pháp luật về cạnh tranh
pháp luật về quảng cáo thương mại

Sự kết hợp của nhiều cơ chế pháp lý khác nhau giúp tạo ra mạng lưới kiểm soát toàn diện đối với hoạt động quảng cáo trên thị trường.

2. Đối tượng áp dụng của quy định về quảng cáo gian dối

Các quy định về quảng cáo sai sự thật được áp dụng đối với nhiều chủ thể khác nhau tham gia vào hoạt động quảng cáo.

2.1. Doanh nghiệp sản xuất hoặc kinh doanh sản phẩm

Đây là chủ thể phổ biến nhất liên quan đến hành vi quảng cáo gian dối. Doanh nghiệp thường là đơn vị trực tiếp cung cấp thông tin về sản phẩm hoặc dịch vụ đến người tiêu dùng.

Nếu doanh nghiệp cố ý đưa ra các thông tin sai lệch như:

công dụng sản phẩm không đúng thực tế
chất lượng không đúng như quảng cáo
nguồn gốc hàng hóa không chính xác

thì hành vi đó có thể bị xử lý theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự.

2.2. Tổ chức cung cấp dịch vụ quảng cáo

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp thuê các công ty quảng cáo để xây dựng nội dung marketing. Những tổ chức này cũng phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của thông tin quảng cáo nếu biết rõ nội dung quảng cáo là sai sự thật nhưng vẫn thực hiện.

2.3. Cá nhân tham gia quảng cáo

Cá nhân có thể tham gia quảng cáo dưới nhiều hình thức như:

người đại diện thương hiệu
người nổi tiếng (KOL, influencer)
người bán hàng trực tuyến

Nếu cá nhân cố ý quảng bá thông tin sai lệch về sản phẩm nhằm thu lợi, họ cũng có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý tùy theo mức độ vi phạm.

2.4. Người trực tiếp thực hiện hành vi quảng cáo gian dối

Trong một số trường hợp, người chịu trách nhiệm pháp lý có thể là:

người quản lý doanh nghiệp
người quyết định nội dung quảng cáo
người điều hành chiến dịch quảng cáo

Như vậy, pháp luật không chỉ xử lý doanh nghiệp mà còn có thể xem xét trách nhiệm cá nhân liên quan đến hành vi quảng cáo sai sự thật.

3. Mục tiêu của quy định pháp luật về quảng cáo sai sự thật

Việc quy định tội danh quảng cáo gian dối trong pháp luật hình sự không chỉ nhằm trừng phạt hành vi vi phạm mà còn hướng đến những mục tiêu bảo vệ quan trọng của xã hội và thị trường.

3.1.Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

Mục tiêu quan trọng nhất của quy định về quảng cáo sai sự thật là bảo vệ người tiêu dùng trước các thông tin sai lệch.

Trong thực tế, người tiêu dùng thường đưa ra quyết định mua hàng dựa trên thông tin quảng cáo. Nếu thông tin này không chính xác, họ có thể:

mua phải sản phẩm không đạt chất lượng
chịu thiệt hại về tài sản
thậm chí gặp rủi ro về sức khỏe

Việc xử lý hành vi quảng cáo gian dối giúp đảm bảo rằng người tiêu dùng được tiếp cận thông tin trung thực và minh bạch.

3.2.Duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh

Quảng cáo sai sự thật không chỉ gây thiệt hại cho khách hàng mà còn làm méo mó cạnh tranh trên thị trường.

Nếu một doanh nghiệp sử dụng quảng cáo gian dối để thu hút khách hàng, các doanh nghiệp làm ăn trung thực sẽ bị bất lợi. Điều này có thể làm suy giảm niềm tin của thị trường và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Do đó, quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự góp phần ngăn chặn các hành vi cạnh tranh không lành mạnh thông qua quảng cáo sai sự thật.

3.3.Đảm bảo tính minh bạch của thị trường

Một thị trường phát triển bền vững cần dựa trên thông tin chính xác và minh bạch. Khi thông tin quảng cáo bị bóp méo, người tiêu dùng sẽ khó đánh giá đúng chất lượng sản phẩm.

Việc kiểm soát quảng cáo gian dối giúp:

nâng cao tính minh bạch của thị trường
tăng niềm tin của người tiêu dùng
khuyến khích doanh nghiệp cạnh tranh bằng chất lượng thực sự

4. Ý nghĩa của quy định về tội quảng cáo gian dối

Việc đưa hành vi quảng cáo gian dối vào quy định của Bộ luật Hình sự 2015 cho thấy nhà làm luật đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi này đối với xã hội.

Quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự có ý nghĩa quan trọng trong việc:

răn đe các hành vi quảng cáo sai sự thật
bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng
tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh thương mại điện tử và truyền thông số phát triển mạnh mẽ, việc tuân thủ quy định pháp luật về quảng cáo càng trở nên quan trọng. Doanh nghiệp cần đảm bảo rằng mọi nội dung quảng cáo đều chính xác, có căn cứ và không gây nhầm lẫn cho khách hàng.

Chỉ khi quảng cáo được thực hiện một cách minh bạch và trung thực, thị trường mới có thể phát triển ổn định và bền vững

✅ IV. Dấu hiệu cấu thành tội quảng cáo sai sự thật

Dấu hiệu cấu thành tội quảng cáo sai sự thật bao gồm: chủ thể là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại, có hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo không đúng sự thật hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, được thực hiện cố ý nhằm thu hút khách hàng, và thuộc trường hợp bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

1. Chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật

Chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật là những cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo không đúng sự thật hoặc quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và đáp ứng đầy đủ các điều kiện chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Quy định này được ghi nhận trong Điều 197 Bộ luật Hình sự thuộc Bộ luật Hình sự 2015.

Tùy theo tính chất và mức độ của hành vi, chủ thể thực hiện tội phạm có thể là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại. Việc xác định đúng chủ thể có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử, đồng thời giúp xác định chính xác trách nhiệm pháp lý đối với hành vi quảng cáo sai sự thật.

1.1.Cá nhân là chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật

Trong nhiều trường hợp, hành vi quảng cáo gian dối được thực hiện trực tiếp bởi cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh hoặc quảng bá sản phẩm. Cá nhân có thể trở thành chủ thể của tội phạm khi đáp ứng các điều kiện chung của trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

Trước hết, cá nhân phải đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có năng lực trách nhiệm hình sự tại thời điểm thực hiện hành vi. Trong thực tế, những cá nhân có thể liên quan đến hành vi quảng cáo sai sự thật bao gồm:

Chủ doanh nghiệp hoặc người kinh doanh cá thể
Người quản lý doanh nghiệp quyết định nội dung quảng cáo
Người trực tiếp xây dựng hoặc phát hành nội dung quảng cáo
Cá nhân bán hàng trực tuyến thực hiện quảng bá sản phẩm

Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, nhiều cá nhân thực hiện quảng cáo thông qua mạng xã hội, livestream bán hàng hoặc các nền tảng trực tuyến. Nếu những nội dung quảng bá này cố ý cung cấp thông tin sai lệch về công dụng, chất lượng hoặc nguồn gốc sản phẩm, cá nhân thực hiện hành vi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự khi đáp ứng các điều kiện của tội phạm.

Ví dụ, một cá nhân quảng cáo thực phẩm chức năng với nội dung có khả năng chữa khỏi bệnh, trong khi sản phẩm đó không có tác dụng điều trị và đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi tương tự. Nếu cá nhân này tiếp tục thực hiện quảng cáo sai sự thật và gây hậu quả nghiêm trọng, hành vi đó có thể bị xử lý theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, cá nhân cũng có thể trở thành chủ thể tội phạm khi lợi dụng uy tín cá nhân hoặc danh tiếng để quảng bá thông tin sai lệch, đặc biệt trong trường hợp người nổi tiếng hoặc người có ảnh hưởng trên mạng xã hội quảng cáo sản phẩm không đúng sự thật.

1.2.Pháp nhân thương mại là chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật

Bên cạnh cá nhân, pháp luật hình sự Việt Nam cũng quy định pháp nhân thương mại có thể phải chịu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm nhất định, trong đó có tội quảng cáo gian dối.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân, vì lợi ích của pháp nhân và dưới sự chỉ đạo hoặc chấp thuận của pháp nhân.

Trong lĩnh vực quảng cáo, pháp nhân thương mại có thể là:

Công ty sản xuất hoặc kinh doanh hàng hóa
Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ quảng cáo
Công ty thương mại điện tử
Tổ chức thực hiện chiến dịch quảng bá sản phẩm

Nếu các tổ chức này cố ý xây dựng hoặc phát hành nội dung quảng cáo sai sự thật nhằm thu lợi bất chính, pháp nhân có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự.

Ví dụ, một doanh nghiệp quảng cáo sản phẩm mỹ phẩm với nội dung được chứng nhận bởi cơ quan y tế hoặc có tác dụng điều trị bệnh, trong khi thực tế không có chứng nhận hoặc không có cơ sở khoa học. Nếu hành vi này gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, doanh nghiệp có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với pháp nhân thương mại, các hình phạt có thể bao gồm:

Phạt tiền với mức cao
Đình chỉ hoạt động kinh doanh trong một thời hạn
Cấm kinh doanh hoặc cấm hoạt động trong một số lĩnh vực
Thậm chí đình chỉ hoạt động vĩnh viễn trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng

Việc quy định trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân nhằm đảm bảo rằng các doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nội dung quảng cáo mà họ đưa ra trên thị trường.

1.3.Ý nghĩa của việc xác định đúng chủ thể tội phạm

Việc xác định đúng chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật có ý nghĩa quan trọng trong quá trình áp dụng pháp luật.

Thứ nhất, nó giúp xác định chính xác trách nhiệm pháp lý của người thực hiện hành vi quảng cáo gian dối, tránh tình trạng xử lý sai đối tượng.

Thứ hai, việc quy định cả cá nhân và pháp nhân thương mại là chủ thể của tội phạm giúp tăng cường hiệu quả phòng ngừa và răn đe.

Thứ ba, quy định này góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong hoạt động quảng cáo, đặc biệt trong bối cảnh quảng cáo trên môi trường số ngày càng phổ biến.

Như vậy, theo quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự thuộc Bộ luật Hình sự 2015, chủ thể của tội quảng cáo sai sự thật có thể là cá nhân hoặc pháp nhân thương mại. Việc xác định đúng chủ thể là bước quan trọng để đảm bảo việc xử lý hành vi vi phạm được thực hiện công bằng, chính xác và đúng quy định pháp luật.

2. Khách thể của tội phạm

Khách thể của tội quảng cáo sai sự thật là những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ nhưng bị xâm phạm bởi hành vi quảng cáo gian dối hoặc quảng cáo không đúng sự thật. Theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015, hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý trong hoạt động thương mại và quảng cáo trên thị trường.

Nói cách khác, tội quảng cáo sai sự thật xâm phạm hai nhóm lợi ích quan trọng: quyền lợi của người tiêu dùng và trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực thương mại, quảng cáo.

2.1.Xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng

Một trong những khách thể quan trọng của tội quảng cáo sai sự thật là quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Trong thực tế, người tiêu dùng thường đưa ra quyết định mua hàng dựa trên các thông tin được cung cấp trong quảng cáo. Nếu thông tin này không chính xác hoặc bị phóng đại, người tiêu dùng có thể bị đánh lừa và chịu thiệt hại về tài sản hoặc sức khỏe.

Ví dụ, một sản phẩm thực phẩm chức năng được quảng cáo là có khả năng chữa khỏi bệnh hoặc thay thế thuốc điều trị, trong khi thực tế chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe. Khi tin vào nội dung quảng cáo này, người tiêu dùng có thể bỏ qua việc điều trị y tế cần thiết, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Trong nhiều trường hợp khác, quảng cáo sai sự thật còn khiến người tiêu dùng:

mua phải sản phẩm không đạt chất lượng như quảng cáo
hiểu sai về nguồn gốc hoặc xuất xứ hàng hóa
trả mức giá cao cho sản phẩm không có giá trị tương xứng

Những thiệt hại này làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được cung cấp thông tin trung thực và đầy đủ của người tiêu dùng. Vì vậy, pháp luật hình sự đặt ra cơ chế xử lý đối với hành vi quảng cáo gian dối nhằm bảo vệ quyền lợi của khách hàng trên thị trường.

2.2.Xâm phạm trật tự quản lý thương mại

Bên cạnh quyền lợi của người tiêu dùng, tội quảng cáo sai sự thật còn xâm phạm trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực thương mại và quảng cáo.

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động quảng cáo cần được quản lý nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong cạnh tranh. Khi doanh nghiệp sử dụng quảng cáo gian dối để thu hút khách hàng, họ có thể đạt được lợi thế cạnh tranh không công bằng so với các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ quả tiêu cực như:

làm méo mó thông tin trên thị trường
gây cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp
làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với hoạt động quảng cáo

Ví dụ, nếu một doanh nghiệp quảng cáo sản phẩm với những công dụng vượt trội không có thật, họ có thể thu hút khách hàng từ các doanh nghiệp khác đang kinh doanh sản phẩm tương tự nhưng quảng cáo trung thực. Điều này khiến thị trường bị bóp méo bởi thông tin sai lệch.

Do đó, việc xử lý hành vi quảng cáo sai sự thật theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự không chỉ nhằm bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần duy trì trật tự quản lý trong lĩnh vực thương mại và quảng cáo.

2.3.Ý nghĩa của việc bảo vệ khách thể của tội phạm

Việc xác định khách thể của tội quảng cáo sai sự thật có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi đối với xã hội.

Thứ nhất, quy định này giúp bảo vệ quyền tiếp cận thông tin trung thực của người tiêu dùng, từ đó hạn chế các rủi ro khi lựa chọn sản phẩm và dịch vụ.

Thứ hai, việc xử lý hành vi quảng cáo gian dối góp phần duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

Thứ ba, quy định của Bộ luật Hình sự 2015 giúp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo, đặc biệt trong bối cảnh quảng cáo trực tuyến và thương mại điện tử ngày càng phát triển.

Như vậy, khách thể của tội quảng cáo sai sự thật không chỉ giới hạn ở quyền lợi của một cá nhân cụ thể mà còn liên quan đến lợi ích chung của thị trường và xã hội. Việc bảo vệ các khách thể này là cơ sở để pháp luật hình sự xử lý nghiêm các hành vi quảng cáo gian dối, quảng cáo không đúng sự thật hoặc quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

3. Mặt khách quan

Mặt khách quan của tội quảng cáo sai sự thật phản ánh những biểu hiện bên ngoài của hành vi phạm tội, bao gồm hành vi cụ thể, cách thức thực hiện và hậu quả gây ra cho xã hội. Trong lĩnh vực quảng cáo thương mại, mặt khách quan thường được nhận diện thông qua hành vi quảng cáo gian dối, sử dụng thủ đoạn gian lận trong quảng cáo hoặc cung cấp thông tin gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015, người thực hiện hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về hành vi này mà vẫn tiếp tục vi phạm. Vì vậy, việc xác định mặt khách quan của tội phạm là bước quan trọng để phân biệt giữa vi phạm hành chính trong quảng cáo và tội phạm hình sự.

Dưới góc độ pháp lý, mặt khách quan của tội quảng cáo sai sự thật thường được thể hiện qua ba yếu tố chính: hành vi quảng cáo gian dối, thủ đoạn gian lận trong quảng cáo và hậu quả của hành vi đối với người tiêu dùng và thị trường.

3.1.Hành vi quảng cáo gian dối

Yếu tố quan trọng nhất của mặt khách quan là hành vi quảng cáo gian dối. Đây là hành vi đưa ra các thông tin không đúng sự thật hoặc không đầy đủ về sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động kinh doanh nhằm tạo niềm tin cho khách hàng và thúc đẩy việc tiêu thụ hàng hóa.

Trong thực tế, quảng cáo gian dối có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Nội dung quảng cáo có thể phóng đại công dụng của sản phẩm, đưa ra thông tin sai về chất lượng hoặc tạo ra sự hiểu nhầm về nguồn gốc hàng hóa. Những thông tin này khiến người tiêu dùng tin rằng sản phẩm có giá trị cao hơn so với thực tế.

Ví dụ phổ biến là quảng cáo thực phẩm chức năng với nội dung có khả năng chữa khỏi bệnh hoặc thay thế thuốc điều trị, trong khi theo quy định pháp luật, thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe. Trong trường hợp này, nội dung quảng cáo đã làm sai lệch bản chất của sản phẩm và khiến người tiêu dùng hiểu nhầm về công dụng thực tế.

Hành vi quảng cáo gian dối cũng có thể liên quan đến các yếu tố khác như:

quảng cáo sai về thành phần hoặc chất lượng sản phẩm
quảng cáo sai về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa
quảng cáo sai về chứng nhận tiêu chuẩn hoặc kiểm định chất lượng

Những thông tin sai lệch này có thể làm thay đổi quyết định mua hàng của người tiêu dùng, từ đó gây thiệt hại về tài sản hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe.

Ngoài ra, hành vi quảng cáo gian dối có thể được thực hiện thông qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau như truyền hình, báo chí, mạng xã hội, website hoặc sàn thương mại điện tử. Trong bối cảnh kinh doanh trực tuyến phát triển mạnh, quảng cáo sai sự thật ngày càng xuất hiện nhiều trên các nền tảng số, đặc biệt là hình thức livestream bán hàng hoặc quảng cáo thông qua người có ảnh hưởng trên mạng xã hội.

3.2.Thủ đoạn gian lận trong quảng cáo

Bên cạnh việc đưa ra thông tin sai lệch, nhiều trường hợp còn sử dụng thủ đoạn gian lận trong quảng cáo để tăng mức độ thuyết phục của thông tin quảng bá. Những thủ đoạn này thường được thiết kế nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng, khiến họ tin rằng thông tin quảng cáo là chính xác.

Một trong những thủ đoạn phổ biến là phóng đại công dụng của sản phẩm. Nội dung quảng cáo có thể sử dụng các tuyên bố mang tính tuyệt đối như “hiệu quả 100%”, “tốt nhất thị trường” hoặc “không có tác dụng phụ”. Nếu các tuyên bố này không có căn cứ khoa học hoặc không thể kiểm chứng, chúng có thể bị coi là hành vi quảng cáo gian dối.

Một thủ đoạn khác là sử dụng chứng nhận hoặc thông tin giả mạo. Một số doanh nghiệp quảng cáo sản phẩm đã được chứng nhận bởi cơ quan y tế hoặc tổ chức quốc tế trong khi thực tế không có chứng nhận như vậy. Điều này khiến người tiêu dùng tin rằng sản phẩm đã được kiểm định và đảm bảo an toàn.

Ngoài ra, nhiều quảng cáo còn lợi dụng uy tín của cá nhân hoặc tổ chức để tăng độ tin cậy. Ví dụ, quảng cáo có thể sử dụng hình ảnh của bác sĩ, chuyên gia hoặc người nổi tiếng để giới thiệu sản phẩm, mặc dù những người này không thực sự xác nhận chất lượng sản phẩm.

Một thủ đoạn khác là che giấu thông tin quan trọng. Nội dung quảng cáo có thể chỉ tập trung vào lợi ích của sản phẩm mà không đề cập đến những hạn chế hoặc điều kiện sử dụng. Điều này khiến người tiêu dùng có cái nhìn không đầy đủ về sản phẩm và dễ đưa ra quyết định mua hàng sai lầm.

Những thủ đoạn gian lận trong quảng cáo thường được thực hiện một cách tinh vi, khiến người tiêu dùng khó nhận biết thông tin sai lệch. Vì vậy, việc xác định rõ các thủ đoạn này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều tra và xử lý hành vi quảng cáo sai sự thật.

3.3.Hậu quả của hành vi quảng cáo sai sự thật

Hành vi quảng cáo gian dối không chỉ là vi phạm quy định về quảng cáo mà còn có thể gây ra nhiều hậu quả tiêu cực đối với xã hội.

Trước hết, người tiêu dùng có thể mua phải sản phẩm không đúng với nội dung quảng cáo, dẫn đến thiệt hại về tài sản. Trong một số trường hợp, việc sử dụng sản phẩm được quảng cáo sai sự thật còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt đối với các sản phẩm liên quan đến thực phẩm, mỹ phẩm hoặc dược phẩm.

Thứ hai, quảng cáo sai sự thật có thể làm méo mó thông tin trên thị trường. Khi một sản phẩm được quảng cáo với những công dụng không có thật, người tiêu dùng sẽ khó đánh giá đúng chất lượng sản phẩm so với các sản phẩm khác.

Thứ ba, hành vi quảng cáo gian dối có thể tạo ra cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp. Doanh nghiệp sử dụng thông tin sai lệch để thu hút khách hàng có thể đạt được lợi thế cạnh tranh không công bằng so với những doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, khi hành vi quảng cáo sai sự thật gây thiệt hại lớn hoặc đã bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự.

3.4.Ý nghĩa của việc xác định mặt khách quan của tội phạm

Việc xác định đúng mặt khách quan của tội quảng cáo sai sự thật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc áp dụng pháp luật hình sự.

Trước hết, việc làm rõ hành vi quảng cáo gian dối và các thủ đoạn gian lận giúp phân biệt giữa vi phạm hành chính trong quảng cáo và hành vi phạm tội hình sự. Không phải mọi quảng cáo sai lệch đều bị xử lý hình sự; chỉ những trường hợp đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bên cạnh đó, việc xác định rõ các biểu hiện của mặt khách quan giúp cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm của hành vi đối với xã hội. Từ đó, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì trật tự trong hoạt động thương mại.

Trong bối cảnh hoạt động quảng cáo ngày càng đa dạng và phát triển mạnh trên môi trường số, việc nhận diện đúng hành vi quảng cáo gian dối và thủ đoạn gian lận trong quảng cáo là yếu tố quan trọng để đảm bảo thị trường vận hành minh bạch, công bằng và tuân thủ pháp luật.

4. Mặt chủ quan

Mặt chủ quan của tội quảng cáo sai sự thật phản ánh yếu tố tâm lý bên trong của người thực hiện hành vi phạm tội, bao gồm nhận thức, ý chí và mục đích khi thực hiện hành vi quảng cáo gian dối. Đây là một trong những dấu hiệu quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự, bởi không phải mọi sai sót trong hoạt động quảng cáo đều bị coi là tội phạm.

Theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015, người phạm tội quảng cáo sai sự thật thường thực hiện hành vi với lỗi cố ý và mục đích thu lợi từ việc quảng bá thông tin sai lệch. Vì vậy, hai yếu tố quan trọng của mặt chủ quan là yếu tố lỗi và mục đích thu lợi.

4.1.Yếu tố lỗi trong tội quảng cáo sai sự thật

Trong pháp luật hình sự, lỗi thể hiện thái độ tâm lý của người thực hiện hành vi đối với hành vi và hậu quả do mình gây ra. Đối với tội quảng cáo sai sự thật, lỗi của người phạm tội thường là lỗi cố ý.

Lỗi cố ý được hiểu là trường hợp người thực hiện hành vi nhận thức rõ nội dung quảng cáo là sai sự thật hoặc có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng nhưng vẫn cố tình thực hiện nhằm đạt được mục đích nhất định.

Trong thực tế, lỗi cố ý có thể thể hiện qua nhiều tình huống khác nhau:

Người quảng cáo biết rõ sản phẩm không có công dụng như quảng cáo nhưng vẫn đưa ra thông tin sai lệch.
Người kinh doanh biết sản phẩm chưa được kiểm định hoặc chưa được cấp phép, nhưng vẫn quảng bá như đã được cơ quan có thẩm quyền chứng nhận.
Doanh nghiệp đã bị cơ quan chức năng xử phạt về quảng cáo gian dối nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi tương tự.

Trong những trường hợp này, người thực hiện hành vi nhận thức được tính sai lệch của thông tin quảng cáo và khả năng gây thiệt hại cho người tiêu dùng, nhưng vẫn thực hiện vì mục đích kinh doanh hoặc lợi ích kinh tế.

Ngược lại, nếu nội dung quảng cáo sai sự thật xuất phát từ sai sót khách quan, thiếu kiểm chứng hoặc nhầm lẫn không cố ý, hành vi đó có thể chỉ bị xử lý hành chính trong lĩnh vực quảng cáo mà chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Do đó, việc xác định yếu tố lỗi có vai trò quan trọng trong việc phân biệt giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự đối với hành vi quảng cáo sai sự thật.

4.2.Mục đích thu lợi trong hành vi quảng cáo gian dối

Bên cạnh yếu tố lỗi, một dấu hiệu quan trọng khác của mặt chủ quan là mục đích thu lợi. Trong nhiều trường hợp, người thực hiện hành vi quảng cáo sai sự thật nhằm tăng doanh số bán hàng, mở rộng thị trường hoặc thu lợi bất chính từ việc tiêu thụ sản phẩm.

Mục đích thu lợi có thể được thể hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau như:

tăng số lượng sản phẩm bán ra nhờ quảng cáo phóng đại công dụng
nâng giá bán sản phẩm bằng cách tạo ấn tượng về chất lượng vượt trội
thu hút khách hàng bằng các thông tin không đúng sự thật

Ví dụ, một doanh nghiệp quảng cáo mỹ phẩm với nội dung có khả năng điều trị bệnh về da, trong khi thực tế sản phẩm chỉ có tác dụng chăm sóc da thông thường. Nhờ nội dung quảng cáo này, doanh nghiệp có thể bán sản phẩm với giá cao hơn hoặc thu hút nhiều khách hàng hơn.

Trong trường hợp này, hành vi quảng cáo sai sự thật được thực hiện nhằm mục đích thu lợi kinh tế, làm gia tăng mức độ nguy hiểm của hành vi đối với xã hội.

Ngoài lợi ích tài chính trực tiếp, mục đích thu lợi còn có thể liên quan đến việc xây dựng hình ảnh thương hiệu hoặc chiếm lĩnh thị trường. Tuy nhiên, nếu các mục tiêu này được thực hiện thông qua việc cung cấp thông tin sai lệch, hành vi quảng cáo có thể bị coi là gian dối và vi phạm pháp luật.

4.3.Mối liên hệ giữa lỗi và mục đích trong tội quảng cáo sai sự thật

Trong tội quảng cáo sai sự thật, lỗi cố ý và mục đích thu lợi thường gắn liền với nhau. Người thực hiện hành vi không chỉ nhận thức được tính sai lệch của nội dung quảng cáo mà còn thực hiện hành vi đó nhằm đạt được lợi ích nhất định.

Chẳng hạn, khi một cá nhân hoặc doanh nghiệp quảng cáo sản phẩm với công dụng vượt quá thực tế, họ thường hiểu rằng thông tin đó có thể khiến người tiêu dùng hiểu nhầm. Tuy nhiên, họ vẫn thực hiện hành vi vì tin rằng thông tin này sẽ giúp thu hút khách hàng và tăng doanh thu.

Chính sự kết hợp giữa nhận thức rõ hành vi sai trái và mục đích thu lợi đã làm cho hành vi quảng cáo sai sự thật trở thành hành vi nguy hiểm cho xã hội và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

4.4.Ý nghĩa của việc xác định mặt chủ quan

Việc xác định mặt chủ quan của tội quảng cáo sai sự thật có ý nghĩa quan trọng trong quá trình áp dụng pháp luật.

Thứ nhất, nó giúp làm rõ động cơ và mục đích của người thực hiện hành vi quảng cáo gian dối, từ đó đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm của hành vi.
Thứ hai, việc chứng minh yếu tố lỗi giúp phân biệt giữa hành vi cố ý quảng cáo sai sự thật và những sai sót không cố ý trong hoạt động quảng cáo.
Thứ ba, việc xác định mục đích thu lợi giúp cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá động cơ kinh tế của hành vi phạm tội, từ đó đưa ra biện pháp xử lý phù hợp.

Như vậy, mặt chủ quan của tội quảng cáo sai sự thật bao gồm lỗi cố ý và mục đích thu lợi từ việc cung cấp thông tin quảng cáo sai lệch. Đây là những yếu tố quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đảm bảo sự minh bạch của thị trường.

✅V. Các hành vi quảng cáo sai sự thật phổ biến

Trong nền kinh tế thị trường, quảng cáo là một hoạt động không thể thiếu giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, khi thông tin quảng cáo không phản ánh đúng bản chất của sản phẩm, hoạt động quảng cáo có thể trở thành quảng cáo gian dối hoặc quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Những hành vi này không chỉ làm méo mó thông tin trên thị trường mà còn gây thiệt hại trực tiếp cho người tiêu dùng. Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử lý hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự thuộc Bộ luật Hình sự 2015.

Trên thực tế, quảng cáo gian dối có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, từ việc cung cấp thông tin sai lệch đến việc sử dụng thủ thuật marketing khiến người tiêu dùng hiểu sai về sản phẩm. Dưới đây là những hành vi quảng cáo sai sự thật phổ biến nhất hiện nay.

1. Quảng cáo sai công dụng sản phẩm

Một trong những hình thức quảng cáo sai sự thật thường gặp nhất là quảng cáo sai hoặc phóng đại công dụng của sản phẩm.

Trong trường hợp này, nội dung quảng cáo đưa ra các lợi ích hoặc hiệu quả vượt xa khả năng thực tế của sản phẩm. Mục đích của hành vi này thường là tạo ấn tượng mạnh với người tiêu dùng để kích thích nhu cầu mua hàng.

Ví dụ phổ biến:

quảng cáo thực phẩm chức năng có khả năng chữa khỏi bệnh
quảng cáo mỹ phẩm có tác dụng điều trị bệnh da liễu
quảng cáo thiết bị gia dụng với tính năng vượt quá khả năng thực tế

Trong khi đó, theo quy định pháp luật, nhiều loại sản phẩm như thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe, không phải thuốc chữa bệnh. Khi quảng cáo sản phẩm như một phương pháp điều trị bệnh, nội dung quảng cáo đã làm sai lệch bản chất của sản phẩm.

Hành vi quảng cáo sai công dụng không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt khi họ tin vào quảng cáo và trì hoãn việc điều trị y tế.

Ngoài ra, việc phóng đại công dụng còn làm giảm niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường, bởi họ khó phân biệt giữa thông tin quảng cáo trung thực và quảng cáo gian dối.

2. Quảng cáo sai nguồn gốc hàng hóa

Một hình thức quảng cáo gian dối khác khá phổ biến là quảng cáo sai về nguồn gốc hoặc xuất xứ của hàng hóa.

Nguồn gốc sản phẩm thường ảnh hưởng lớn đến quyết định mua hàng. Nhiều người tiêu dùng có xu hướng tin tưởng các sản phẩm có xuất xứ từ quốc gia nổi tiếng về công nghệ hoặc chất lượng.

Lợi dụng tâm lý này, một số doanh nghiệp có thể quảng cáo sản phẩm với nội dung như:

sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài
sản phẩm sản xuất theo công nghệ của quốc gia phát triển
sản phẩm thuộc thương hiệu quốc tế

Trong thực tế, hàng hóa có thể được sản xuất tại địa phương hoặc không có bất kỳ liên hệ nào với nguồn gốc được quảng bá.

Hành vi quảng cáo sai nguồn gốc hàng hóa có thể khiến người tiêu dùng:

trả mức giá cao hơn so với giá trị thực
hiểu sai về chất lượng sản phẩm
bị đánh lừa bởi danh tiếng của thương hiệu

Ngoài ra, việc quảng cáo sai xuất xứ còn có thể gây ảnh hưởng đến uy tín của các thương hiệu thật, đồng thời tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng.

Trong một số trường hợp, hành vi này còn liên quan đến việc giả mạo nhãn hiệu hoặc giả mạo chứng nhận chất lượng.

3. Quảng cáo thổi phồng chất lượng sản phẩm

Không phải mọi quảng cáo sai sự thật đều là thông tin hoàn toàn sai. Một số trường hợp sử dụng thủ thuật marketing để thổi phồng chất lượng sản phẩm, khiến người tiêu dùng có ấn tượng rằng sản phẩm tốt hơn thực tế.

Ví dụ, quảng cáo có thể sử dụng những cụm từ như:

“tốt nhất thị trường”
“hiệu quả tuyệt đối”
“không có tác dụng phụ”
“an toàn cho mọi đối tượng”

Những tuyên bố mang tính tuyệt đối hoặc khẳng định quá mức thường rất khó chứng minh bằng dữ liệu khoa học. Tuy nhiên, chúng lại dễ tạo ra sự tin tưởng cho người tiêu dùng.

Một số quảng cáo còn sử dụng kết quả thử nghiệm chọn lọc hoặc hình ảnh minh họa gây ấn tượng mạnh, nhưng không phản ánh đầy đủ điều kiện sử dụng thực tế.

Ví dụ:

hình ảnh trước và sau khi sử dụng sản phẩm được chỉnh sửa
kết quả thử nghiệm được thực hiện trong điều kiện đặc biệt
số liệu được trình bày theo cách gây hiểu nhầm

Những phương pháp này khiến người tiêu dùng đặt kỳ vọng quá cao vào sản phẩm, trong khi trải nghiệm thực tế có thể hoàn toàn khác.

4. Quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng

Một dạng quảng cáo gian dối tinh vi hơn là quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Trong trường hợp này, nội dung quảng cáo có thể không hoàn toàn sai, nhưng cách trình bày khiến người xem hiểu sai về bản chất của sản phẩm hoặc dịch vụ.

Các thủ thuật thường gặp bao gồm:

sử dụng tên gọi hoặc bao bì giống thương hiệu nổi tiếng
sử dụng hình ảnh liên quan đến thương hiệu khác
trình bày thông tin theo cách gây hiểu nhầm

Ví dụ, một sản phẩm có thể sử dụng bao bì hoặc tên gọi gần giống với một thương hiệu nổi tiếng. Khi nhìn nhanh, người tiêu dùng có thể nhầm tưởng rằng sản phẩm thuộc thương hiệu đó.

Ngoài ra, quảng cáo gây nhầm lẫn còn có thể xuất hiện khi doanh nghiệp không cung cấp đầy đủ thông tin quan trọng.

Chẳng hạn:

quảng cáo mức giá rất thấp nhưng không nêu rõ điều kiện kèm theo
quảng cáo ưu đãi nhưng không đề cập thời hạn hoặc số lượng giới hạn
quảng cáo dịch vụ nhưng che giấu các chi phí phát sinh

Những thông tin thiếu minh bạch này khiến người tiêu dùng khó đánh giá chính xác giá trị của sản phẩm hoặc dịch vụ.

5. Quảng cáo sai sự thật trên môi trường số

Sự phát triển của internet và thương mại điện tử đã tạo ra môi trường quảng cáo hoàn toàn mới. Ngày nay, nhiều hoạt động quảng bá sản phẩm được thực hiện thông qua:

mạng xã hội
nền tảng video trực tuyến
sàn thương mại điện tử
livestream bán hàng

Mặc dù các nền tảng này giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng nhanh chóng, chúng cũng tạo điều kiện cho quảng cáo sai sự thật lan truyền rộng rãi.

Một số hình thức quảng cáo gian dối phổ biến trên môi trường số bao gồm:

sử dụng hình ảnh chỉnh sửa để chứng minh hiệu quả sản phẩm
đăng tải đánh giá giả từ tài khoản ảo
sử dụng người nổi tiếng quảng bá sản phẩm chưa được kiểm chứng
livestream đưa ra thông tin phóng đại về sản phẩm

Do thông tin trên internet lan truyền rất nhanh, những quảng cáo sai sự thật có thể tiếp cận hàng nghìn người chỉ trong thời gian ngắn.

Điều này làm tăng nguy cơ người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi thông tin quảng cáo thiếu kiểm chứng.

6. Vì sao quảng cáo sai sự thật vẫn tồn tại?

Mặc dù pháp luật đã có quy định xử lý, quảng cáo gian dối vẫn xuất hiện khá phổ biến. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố.

Thứ nhất, áp lực cạnh tranh trên thị trường khiến một số doanh nghiệp tìm cách thu hút khách hàng bằng thông tin hấp dẫn hơn thực tế.

Thứ hai, tâm lý tin tưởng vào quảng cáo của người tiêu dùng khiến các thông tin phóng đại dễ dàng tạo ra hiệu quả marketing.

Thứ ba, sự phát triển nhanh của môi trường số khiến việc kiểm soát nội dung quảng cáo trở nên khó khăn hơn.

Ngoài ra, một số cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ có thể không nhận thức đầy đủ về quy định pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo, dẫn đến việc sử dụng nội dung quảng bá không chính xác.

7. Ý nghĩa của việc nhận diện quảng cáo gian dối

Việc nhận diện các hành vi quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gian dối hoặc quảng cáo gây nhầm lẫn có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường.

Đối với người tiêu dùng, việc hiểu rõ các hình thức quảng cáo sai lệch giúp họ:

thận trọng hơn khi tiếp nhận thông tin quảng cáo
kiểm chứng thông tin trước khi mua hàng
tránh những quyết định tiêu dùng thiếu cân nhắc

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định quảng cáo giúp xây dựng uy tín và thương hiệu bền vững.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, việc phát hiện và xử lý kịp thời hành vi quảng cáo gian dối góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì trật tự thị trường.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, khi hành vi quảng cáo sai sự thật gây hậu quả lớn hoặc đã bị xử phạt nhưng vẫn tái phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Nhìn chung, việc kiểm soát và hạn chế các hành vi quảng cáo sai công dụng sản phẩm, quảng cáo sai nguồn gốc hàng hóa, quảng cáo thổi phồng chất lượng và quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng là yếu tố quan trọng để xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

✅ VI. Khi nào quảng cáo sai sự thật bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong hoạt động kinh doanh hiện nay, quảng cáo là công cụ quan trọng để doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, dịch vụ đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp quảng cáo không chính xác đều bị coi là tội phạm. Trên thực tế, nhiều hành vi quảng cáo sai sự thật chỉ bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật về quảng cáo và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Chỉ khi hành vi quảng cáo đạt đến mức độ nguy hiểm cho xã hội nhất định, đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện mới có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc xác định khi nào quảng cáo sai sự thật trở thành tội phạm cần xem xét nhiều yếu tố như điều kiện cấu thành tội phạm, mức độ thiệt hại gây ra và mục đích gian dối của người thực hiện hành vi.

1. Điều kiện cấu thành tội phạm quảng cáo sai sự thật

Để một hành vi quảng cáo sai sự thật bị truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi đó phải thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật hình sự.

Các dấu hiệu này bao gồm:

Thứ nhất, có hành vi quảng cáo gian dối hoặc cung cấp thông tin sai lệch.

Hành vi này thể hiện ở việc cá nhân hoặc tổ chức đưa ra thông tin không đúng sự thật về sản phẩm, hàng hóa hoặc dịch vụ nhằm thu hút khách hàng. Nội dung quảng cáo có thể sai lệch về:

công dụng của sản phẩm
chất lượng hoặc thành phần
nguồn gốc xuất xứ
tiêu chuẩn hoặc chứng nhận chất lượng

Những thông tin sai lệch này có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai về bản chất của sản phẩm, từ đó đưa ra quyết định mua hàng không chính xác.

Thứ hai, hành vi được thực hiện một cách cố ý.

Người thực hiện quảng cáo phải nhận thức được nội dung quảng cáo là sai sự thật hoặc có khả năng gây nhầm lẫn, nhưng vẫn cố tình thực hiện nhằm đạt được mục đích kinh doanh.

Nếu nội dung quảng cáo sai lệch xuất phát từ nhầm lẫn khách quan hoặc thiếu kiểm chứng, hành vi đó thường chỉ bị xử lý hành chính chứ chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Thứ ba, hành vi đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo quy định của pháp luật, một trong những điều kiện quan trọng để truy cứu trách nhiệm hình sự là tính tái phạm hoặc mức độ nguy hiểm của hành vi.

Trong nhiều trường hợp, cá nhân hoặc doanh nghiệp đã từng bị cơ quan quản lý xử phạt về hành vi quảng cáo sai sự thật nhưng vẫn tiếp tục thực hiện hành vi tương tự. Khi đó, hành vi có thể bị xem xét xử lý hình sự.

Như vậy, không phải mọi trường hợp quảng cáo sai sự thật đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Chỉ khi hành vi đạt đến mức độ nguy hiểm nhất định và đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm, cơ quan tiến hành tố tụng mới áp dụng các biện pháp xử lý hình sự.

2. Mức độ thiệt hại do quảng cáo gian dối gây ra

Một yếu tố quan trọng khác để xác định trách nhiệm hình sự là mức độ thiệt hại mà hành vi quảng cáo sai sự thật gây ra cho xã hội.

Thiệt hại trong trường hợp này có thể xảy ra dưới nhiều hình thức khác nhau.

Thiệt hại về tài sản của người tiêu dùng

Khi tin vào quảng cáo sai sự thật, người tiêu dùng có thể mua phải sản phẩm không có công dụng như quảng cáo hoặc không đạt chất lượng mong đợi. Điều này dẫn đến việc họ phải chi trả tiền cho những sản phẩm không mang lại giá trị tương xứng.

Trong nhiều trường hợp, thiệt hại có thể xảy ra trên quy mô lớn nếu quảng cáo được phát tán rộng rãi và nhiều người tiêu dùng bị ảnh hưởng.

Thiệt hại đối với sức khỏe và an toàn

Một số loại quảng cáo sai sự thật liên quan đến sản phẩm chăm sóc sức khỏe, mỹ phẩm hoặc thực phẩm chức năng. Khi thông tin quảng cáo phóng đại công dụng hoặc che giấu rủi ro, người tiêu dùng có thể sử dụng sản phẩm theo cách không phù hợp.

Điều này có thể dẫn đến những hậu quả như:

sử dụng sản phẩm không có hiệu quả điều trị như quảng cáo
trì hoãn việc điều trị bệnh bằng phương pháp y tế phù hợp
gặp rủi ro về sức khỏe do sử dụng sản phẩm không đúng công dụng

Thiệt hại đối với môi trường cạnh tranh trên thị trường

Quảng cáo sai sự thật không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn gây tác động tiêu cực đến môi trường kinh doanh.

Những doanh nghiệp sử dụng quảng cáo gian dối có thể thu hút khách hàng bằng thông tin sai lệch, trong khi các doanh nghiệp quảng cáo trung thực lại bị bất lợi trong cạnh tranh.

Điều này làm suy giảm tính minh bạch của thị trường và gây ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của môi trường kinh doanh.

3. Mục đích gian dối trong hành vi quảng cáo

Một yếu tố quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự là mục đích gian dối của người thực hiện hành vi quảng cáo sai sự thật.

Trong phần lớn các trường hợp, quảng cáo gian dối được thực hiện nhằm thu hút khách hàng và tăng lợi nhuận. Khi thông tin quảng cáo được trình bày hấp dẫn hơn thực tế, người tiêu dùng có thể dễ dàng bị thuyết phục mua sản phẩm.

Mục đích gian dối có thể thể hiện qua nhiều hành vi khác nhau như:

cố ý phóng đại công dụng của sản phẩm
cung cấp thông tin sai về nguồn gốc hoặc chất lượng
che giấu những thông tin quan trọng liên quan đến sản phẩm

Những hành vi này thường được thực hiện với mục tiêu tăng doanh số bán hàng hoặc nâng giá trị sản phẩm trên thị trường.

Trong nhiều trường hợp, cá nhân hoặc doanh nghiệp có thể biết rõ sản phẩm không có công dụng như quảng cáo, nhưng vẫn tiếp tục quảng bá thông tin sai lệch nhằm đạt được lợi ích kinh tế.

Chính yếu tố cố ý gian dối để thu lợi đã làm cho hành vi quảng cáo sai sự thật trở nên nguy hiểm và có thể bị xử lý hình sự.

4. Phân biệt giữa vi phạm hành chính và tội quảng cáo gian dối

Một vấn đề quan trọng trong thực tiễn áp dụng pháp luật là phân biệt giữa vi phạm hành chính trong quảng cáo và tội quảng cáo gian dối.

Trong nhiều trường hợp, nội dung quảng cáo có thể chưa chính xác hoặc chưa đầy đủ, nhưng mức độ vi phạm chưa đủ nghiêm trọng để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ví dụ:

quảng cáo sử dụng từ ngữ mang tính phóng đại nhưng chưa gây hậu quả đáng kể
quảng cáo thiếu thông tin nhưng có thể điều chỉnh hoặc cải chính
sai sót trong quá trình truyền tải thông tin quảng cáo

Những trường hợp này thường bị xử phạt hành chính, yêu cầu gỡ bỏ quảng cáo hoặc cải chính thông tin.

Ngược lại, khi quảng cáo sai sự thật được thực hiện một cách có chủ ý, gây thiệt hại lớn hoặc tái phạm nhiều lần, hành vi có thể bị xem xét xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự.

Việc phân biệt chính xác hai loại hành vi này giúp đảm bảo áp dụng pháp luật đúng mức và tránh hình sự hóa các quan hệ kinh tế không cần thiết.

5. Ý nghĩa của việc xử lý hình sự hành vi quảng cáo sai sự thật

Việc quy định trách nhiệm hình sự đối với hành vi quảng cáo gian dối có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì trật tự quản lý kinh tế.

Thứ nhất, quy định này giúp ngăn chặn những hành vi quảng cáo sai sự thật gây thiệt hại nghiêm trọng cho xã hội.

Thứ hai, việc xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm tạo ra tính răn đe đối với các cá nhân và doanh nghiệp trong hoạt động quảng cáo.

Thứ ba, quy định pháp luật góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và cạnh tranh lành mạnh, nơi thông tin về sản phẩm được cung cấp một cách trung thực.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến phát triển mạnh mẽ, việc kiểm soát và xử lý hành vi quảng cáo gian dối càng trở nên quan trọng. Các cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát hoạt động quảng cáo trên môi trường số nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

6. Kết luận

Không phải mọi hành vi quảng cáo sai sự thật đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Chỉ khi hành vi quảng cáo đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm, gây thiệt hại đáng kể và được thực hiện với mục đích gian dối, người thực hiện mới có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc hiểu rõ các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự giúp cá nhân và doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật trong hoạt động quảng cáo, đồng thời giúp người tiêu dùng nhận diện và phòng tránh các hành vi quảng cáo gian dối trên thị trường.

✅VII. Mức phạt tội quảng cáo sai sự thật

Trong hoạt động thương mại hiện nay, quảng cáo đóng vai trò quan trọng trong việc giới thiệu sản phẩm và thúc đẩy tiêu dùng. Tuy nhiên, khi nội dung quảng cáo không phản ánh đúng bản chất của sản phẩm hoặc dịch vụ, hành vi đó có thể bị coi là quảng cáo sai sự thật hoặc quảng cáo gian dối.

Tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử lý theo hai hình thức chính: xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, cá nhân và doanh nghiệp vi phạm còn phải chịu nhiều hậu quả pháp lý liên quan đến bồi thường thiệt hại và uy tín kinh doanh.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

1. Xử phạt hành chính đối với quảng cáo sai sự thật

Trong phần lớn các trường hợp, quảng cáo sai sự thật trước hết sẽ bị xử lý theo chế tài hành chính. Đây là biện pháp phổ biến nhằm xử lý các vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt hành chính được áp dụng khi:

nội dung quảng cáo không chính xác hoặc gây hiểu nhầm
quảng cáo thiếu thông tin bắt buộc
quảng cáo phóng đại công dụng sản phẩm
quảng cáo sai nguồn gốc hàng hóa

Các biện pháp xử phạt hành chính thường bao gồm:

a) Phạt tiền

Phạt tiền là hình thức xử phạt phổ biến nhất đối với hành vi quảng cáo sai sự thật. Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào:

tính chất của hành vi vi phạm
quy mô quảng cáo
số lượng người tiêu dùng bị ảnh hưởng

Đối với doanh nghiệp, mức phạt tiền có thể cao hơn so với cá nhân do phạm vi ảnh hưởng của quảng cáo thường rộng hơn.

b) Buộc cải chính thông tin

Ngoài việc nộp phạt, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm có thể bị yêu cầu cải chính nội dung quảng cáo sai sự thật.

Biện pháp này nhằm đảm bảo người tiêu dùng được cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm hoặc dịch vụ.

Ví dụ:

đăng thông báo cải chính trên phương tiện truyền thông
gỡ bỏ nội dung quảng cáo sai lệch
sửa đổi nội dung quảng cáo cho phù hợp với thực tế

c) Buộc gỡ bỏ quảng cáo vi phạm

Trong nhiều trường hợp, cơ quan quản lý có thể yêu cầu ngừng phát hành hoặc gỡ bỏ toàn bộ nội dung quảng cáo sai sự thật.

Điều này thường áp dụng đối với quảng cáo trên:

mạng xã hội
website thương mại điện tử
bảng quảng cáo ngoài trời
phương tiện truyền thông đại chúng

Biện pháp này giúp ngăn chặn việc lan truyền thông tin sai lệch đến người tiêu dùng.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội quảng cáo gian dối

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự thường xảy ra khi:

hành vi quảng cáo sai sự thật gây thiệt hại lớn
cá nhân hoặc doanh nghiệp đã bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tiếp tục vi phạm
hành vi quảng cáo gian dối ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi người tiêu dùng

Theo quy định của pháp luật, người phạm tội quảng cáo gian dối có thể phải đối mặt với các hình phạt như:

a) Phạt tiền

Đối với cá nhân phạm tội, hình phạt có thể bao gồm phạt tiền ở mức cao hơn so với xử phạt hành chính.

Hình phạt tiền được áp dụng nhằm tước bỏ lợi ích kinh tế thu được từ hành vi quảng cáo gian dối.

b) Cải tạo không giam giữ

Trong một số trường hợp, người phạm tội có thể bị áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ trong thời hạn nhất định.

Hình phạt này cho phép người vi phạm tiếp tục sinh sống và làm việc trong xã hội nhưng phải tuân thủ sự giám sát của cơ quan có thẩm quyền.

c) Phạt tù

Đối với những trường hợp nghiêm trọng, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn.

Hình phạt tù thường được áp dụng khi:

hành vi gây hậu quả nghiêm trọng cho nhiều người
quảng cáo gian dối liên quan đến sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe
người vi phạm thực hiện hành vi nhiều lần hoặc có tổ chức

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể phải chịu các hình phạt bổ sung, chẳng hạn như:

cấm kinh doanh trong lĩnh vực quảng cáo
cấm đảm nhiệm chức vụ trong doanh nghiệp
tịch thu khoản lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm

3. Trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại

Pháp luật Việt Nam hiện nay cho phép truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại trong một số tội phạm kinh tế.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh doanh cũng có thể bị xử lý hình sự nếu thực hiện hành vi quảng cáo gian dối.

Các hình phạt áp dụng đối với pháp nhân thương mại có thể bao gồm:

phạt tiền ở mức cao
đình chỉ hoạt động kinh doanh trong thời hạn nhất định
cấm kinh doanh trong một số lĩnh vực
cấm huy động vốn hoặc thực hiện hoạt động thương mại

Những biện pháp này nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp sử dụng quảng cáo sai sự thật để thu lợi bất chính.

4. Hậu quả pháp lý của quảng cáo sai sự thật

Ngoài các hình phạt hành chính và hình sự, hành vi quảng cáo sai sự thật còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả pháp lý khác.

4.1.Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại

Nếu quảng cáo sai sự thật gây thiệt hại cho người tiêu dùng, cá nhân hoặc doanh nghiệp vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự.

Thiệt hại có thể bao gồm:

giá trị sản phẩm hoặc dịch vụ không đúng như quảng cáo
chi phí khắc phục hậu quả
thiệt hại liên quan đến sức khỏe hoặc tài sản

Việc bồi thường giúp khôi phục quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.

4.2.Ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu

Một hậu quả quan trọng khác của quảng cáo sai sự thật là sự suy giảm uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

Khi thông tin quảng cáo gian dối bị phát hiện, người tiêu dùng có thể:

mất niềm tin vào thương hiệu
ngừng sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ
chia sẻ thông tin tiêu cực trên mạng xã hội

Trong môi trường kinh doanh hiện đại, uy tín và hình ảnh thương hiệu là yếu tố quan trọng để duy trì sự phát triển lâu dài. Vì vậy, quảng cáo sai sự thật có thể gây ra tổn thất lớn về danh tiếng.

4.3.Nguy cơ bị kiểm tra và giám sát chặt chẽ

Doanh nghiệp từng vi phạm quảng cáo sai sự thật thường trở thành đối tượng bị giám sát chặt chẽ hơn từ cơ quan quản lý.

Điều này có thể dẫn đến:

các cuộc thanh tra thường xuyên
yêu cầu kiểm soát chặt nội dung quảng cáo
hạn chế trong hoạt động kinh doanh

Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đáng kể đến chiến lược marketing và phát triển thị trường của doanh nghiệp.

5. Ý nghĩa của việc quy định mức phạt đối với quảng cáo sai sự thật

Việc quy định mức phạt đối với hành vi quảng cáo sai sự thật có vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự quản lý kinh tế và bảo vệ người tiêu dùng.

Thứ nhất, các chế tài giúp ngăn chặn hành vi cung cấp thông tin sai lệch trong hoạt động quảng cáo.
Thứ hai, việc xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm góp phần tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp.
Thứ ba, các quy định pháp luật giúp nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong hoạt động quảng cáo, đặc biệt trong bối cảnh quảng cáo trực tuyến phát triển mạnh mẽ.

Kết luận

Hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử lý theo nhiều mức độ khác nhau, từ xử phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào tính chất và hậu quả của hành vi.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, người thực hiện hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc hiểu rõ các mức phạt và hậu quả pháp lý của quảng cáo sai sự thật không chỉ giúp cá nhân và doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật, mà còn góp phần xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, trung thực và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

✅VIII. Phân biệt quảng cáo gian dối và lừa dối khách hàng

Trong hoạt động kinh doanh, việc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm hoặc dịch vụ có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng cho người tiêu dùng và thị trường. Tuy nhiên, không phải mọi hành vi gian dối trong kinh doanh đều giống nhau về bản chất pháp lý. Pháp luật hình sự Việt Nam phân biệt rõ giữa tội quảng cáo gian dối và tội lừa dối khách hàng, bởi hai hành vi này có phương thức thực hiện, đối tượng tác động và mức độ nguy hiểm khác nhau.

Theo quy định của pháp luật, hành vi quảng cáo gian dối có thể bị xử lý theo Điều 197 Bộ luật Hình sự, trong khi hành vi lừa dối khách hàng được quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc phân biệt hai tội danh này có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn áp dụng pháp luật, bởi mỗi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định khác nhau.Bạn có thể tìm hiểu chi tiết về cấu thành tội phạm và mức hình phạt tại bài viết: Tội lừa dối khách hàng Điều 198 BLHS.

1. Khái quát về tội quảng cáo gian dối

Tội quảng cáo gian dối xảy ra khi cá nhân hoặc tổ chức cung cấp thông tin sai sự thật trong hoạt động quảng cáo nhằm thu hút khách hàng.

Thông tin sai lệch có thể liên quan đến:

công dụng của sản phẩm
chất lượng hoặc thành phần
nguồn gốc xuất xứ
tiêu chuẩn hoặc chứng nhận

Trong trường hợp này, hành vi gian dối xuất hiện ở giai đoạn quảng bá sản phẩm, trước khi giao dịch mua bán thực sự diễn ra.

Ví dụ:

quảng cáo thực phẩm chức năng có khả năng chữa bệnh
quảng cáo sản phẩm có xuất xứ nước ngoài trong khi thực tế sản xuất trong nước
quảng cáo thiết bị có tính năng vượt quá khả năng thực tế

Nếu hành vi quảng cáo sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm, người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự.

2. Khái quát về tội lừa dối khách hàng

Khác với quảng cáo gian dối, tội lừa dối khách hàng xảy ra khi người bán hàng thực hiện hành vi gian lận trực tiếp trong quá trình mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ.

Những hành vi gian lận phổ biến bao gồm:

cân, đo, đong, đếm thiếu
gian lận về chất lượng hàng hóa
bán hàng giả hoặc hàng kém chất lượng
cung cấp dịch vụ không đúng thỏa thuận

Trong trường hợp này, hành vi gian dối xảy ra trực tiếp tại thời điểm giao dịch, khiến khách hàng bị thiệt hại về tài sản.

Người thực hiện hành vi lừa dối khách hàng có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 198 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

3. So sánh quảng cáo gian dối và lừa dối khách hàng

Mặc dù đều là hành vi gian dối trong kinh doanh, hai tội danh này có những điểm khác biệt rõ ràng.

a) Về hành vi

Đối với quảng cáo gian dối, hành vi vi phạm chủ yếu là cung cấp thông tin sai lệch trong nội dung quảng cáo nhằm thu hút khách hàng.

Trong khi đó, lừa dối khách hàng liên quan đến hành vi gian lận trực tiếp trong quá trình mua bán hoặc cung cấp dịch vụ.

Nói cách khác:

quảng cáo gian dối xảy ra trước giao dịch
lừa dối khách hàng xảy ra trong hoặc sau giao dịch

b) Về đối tượng tác động

Tội quảng cáo gian dối thường tác động đến một nhóm người tiêu dùng rộng lớn, bởi quảng cáo có thể được phát tán thông qua nhiều phương tiện như:

truyền hình
mạng xã hội
báo chí
nền tảng thương mại điện tử

Do phạm vi lan truyền rộng, quảng cáo gian dối có thể ảnh hưởng đến nhiều người tiêu dùng cùng lúc.

Ngược lại, tội lừa dối khách hàng thường xảy ra trong từng giao dịch cụ thể giữa người bán và người mua.

Hành vi này có thể xảy ra tại:

cửa hàng bán lẻ
chợ hoặc điểm kinh doanh
dịch vụ trực tiếp

Do đó, phạm vi ảnh hưởng của hành vi lừa dối khách hàng thường hẹp hơn nhưng trực tiếp gây thiệt hại tài sản cho người mua.

c) Về phương thức gian dối

Quảng cáo gian dối thường sử dụng các phương thức như:

cung cấp thông tin sai sự thật về sản phẩm
phóng đại công dụng
quảng cáo sai nguồn gốc hàng hóa
sử dụng hình ảnh hoặc thông tin gây nhầm lẫn

Những phương thức này nhằm tạo ấn tượng tích cực để thu hút khách hàng mua sản phẩm.

Trong khi đó, lừa dối khách hàng thường sử dụng các thủ đoạn gian lận cụ thể như:

cân thiếu hoặc đo thiếu
thay đổi chất lượng hàng hóa
gian lận trong tính tiền
cung cấp dịch vụ không đúng cam kết

Những hành vi này xảy ra trực tiếp trong quá trình giao dịch, khiến khách hàng bị thiệt hại ngay lập tức.

4. Ý nghĩa của việc phân biệt hai tội danh

Việc phân biệt quảng cáo gian dối và lừa dối khách hàng có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn áp dụng pháp luật.

Thứ nhất, việc xác định đúng tội danh giúp đảm bảo xử lý đúng bản chất của hành vi vi phạm.

Nếu hành vi gian dối xảy ra trong hoạt động quảng cáo, cơ quan chức năng cần áp dụng quy định của Điều 197 Bộ luật Hình sự.

Ngược lại, nếu hành vi gian lận xảy ra trong quá trình mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, hành vi đó có thể bị xử lý theo Điều 198 Bộ luật Hình sự.

Thứ hai, việc phân biệt hai hành vi giúp tránh nhầm lẫn giữa các tội phạm kinh tế có tính chất tương tự.
Thứ ba, điều này còn giúp cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp phòng ngừa phù hợp đối với từng loại hành vi gian dối trong kinh doanh.

5. Bảng so sánh tóm tắt hai tội danh

Tiêu chí	Quảng cáo gian dối	Lừa dối khách hàng
Căn cứ pháp luật	Điều 197 Bộ luật Hình sự	Điều 198 Bộ luật Hình sự
Thời điểm hành vi	Trước khi giao dịch	Trong quá trình giao dịch
Hành vi	Cung cấp thông tin quảng cáo sai sự thật	Gian lận trực tiếp khi bán hàng
Đối tượng tác động	Nhóm người tiêu dùng rộng	Khách hàng trong từng giao dịch
Phương thức gian dối	Thông tin sai lệch, phóng đại quảng cáo	Cân thiếu, đo thiếu, gian lận chất lượng

Kết luận

Mặc dù đều liên quan đến hành vi gian dối trong hoạt động kinh doanh, quảng cáo gian dối và lừa dối khách hàng là hai tội danh khác nhau về bản chất pháp lý.

Quảng cáo gian dối chủ yếu liên quan đến việc cung cấp thông tin sai lệch trong hoạt động quảng bá, trong khi lừa dối khách hàng xảy ra trực tiếp trong quá trình giao dịch mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ.

Việc phân biệt chính xác hai tội danh này giúp đảm bảo áp dụng đúng quy định pháp luật, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và duy trì môi trường kinh doanh minh bạch theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

✅ IX. Ví dụ thực tế về quảng cáo sai sự thật

Trong thực tế kinh doanh, quảng cáo là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và giới thiệu sản phẩm. Tuy nhiên, vì mục tiêu thu hút người tiêu dùng hoặc gia tăng lợi nhuận, một số cá nhân và doanh nghiệp đã sử dụng thông tin sai lệch, phóng đại hoặc gây nhầm lẫn trong quảng cáo.

Những hành vi này thường được gọi là quảng cáo sai sự thật hoặc quảng cáo gian dối. Tùy theo mức độ vi phạm, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Dưới đây là một số ví dụ thực tế về quảng cáo sai sự thật thường gặp trong đời sống kinh doanh hiện nay.

1.Ví dụ quảng cáo sản phẩm sai công dụng

Một trong những hình thức quảng cáo sai sự thật phổ biến là việc quảng cáo sản phẩm với công dụng vượt quá khả năng thực tế.

Ví dụ, một doanh nghiệp kinh doanh mỹ phẩm có thể quảng cáo rằng sản phẩm của mình:

có khả năng điều trị bệnh da liễu
giúp làm trắng da chỉ sau vài ngày sử dụng
mang lại hiệu quả tuyệt đối cho mọi loại da

Trong khi đó, nhiều sản phẩm mỹ phẩm thực chất chỉ có chức năng chăm sóc hoặc hỗ trợ cải thiện làn da, không phải thuốc điều trị bệnh.

Khi người tiêu dùng tin vào những thông tin quảng cáo này, họ có thể mua sản phẩm với kỳ vọng cao hơn so với giá trị thực. Điều này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu người tiêu dùng bỏ qua việc điều trị y tế cần thiết.

Trong trường hợp hành vi quảng cáo sai công dụng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm, người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

2.Ví dụ quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật

Một lĩnh vực thường xuyên xuất hiện quảng cáo sai sự thật là thị trường thực phẩm chức năng.

Theo quy định pháp luật, thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe, không phải thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, trong nhiều quảng cáo, sản phẩm này lại được giới thiệu với những nội dung như:

giúp chữa khỏi bệnh
có tác dụng điều trị các bệnh mãn tính
mang lại hiệu quả nhanh chóng và chắc chắn

Những nội dung quảng cáo như vậy có thể khiến người tiêu dùng hiểu nhầm về bản chất của sản phẩm.

Trong thực tế, đã có nhiều trường hợp quảng cáo thực phẩm chức năng sử dụng hình ảnh bác sĩ, chuyên gia hoặc người nổi tiếng nhằm tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, những thông tin này đôi khi không phản ánh đúng hiệu quả thực tế của sản phẩm.

Hành vi quảng cáo sai sự thật trong lĩnh vực thực phẩm chức năng đặc biệt nguy hiểm vì nó có thể tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Nếu quảng cáo sai sự thật được thực hiện với mục đích thu lợi bất chính và gây hậu quả đáng kể, cá nhân hoặc doanh nghiệp thực hiện hành vi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự.

3.Ví dụ quảng cáo dịch vụ không đúng nội dung

Không chỉ sản phẩm hàng hóa, nhiều dịch vụ thương mại cũng có thể xuất hiện quảng cáo sai sự thật.

Ví dụ, một doanh nghiệp quảng cáo dịch vụ đào tạo với nội dung:

cam kết 100% có việc làm sau khi học
đảm bảo mức thu nhập cao ngay sau khóa học
cung cấp chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế

Tuy nhiên, khi người học đăng ký tham gia khóa học, họ có thể nhận thấy rằng nội dung đào tạo không đúng như quảng cáo ban đầu hoặc các cam kết về việc làm không được thực hiện.

Tương tự, trong lĩnh vực du lịch, một số công ty có thể quảng cáo tour du lịch với hình ảnh và nội dung rất hấp dẫn, nhưng dịch vụ thực tế lại không tương xứng với thông tin quảng bá.

Những trường hợp này khiến khách hàng cảm thấy bị lừa dối và mất niềm tin vào dịch vụ.

Nếu hành vi quảng cáo dịch vụ sai sự thật gây thiệt hại lớn cho khách hàng hoặc được thực hiện một cách có hệ thống nhằm thu lợi bất chính, hành vi đó có thể bị xem xét xử lý theo quy định pháp luật.

4.Bài học từ các trường hợp quảng cáo sai sự thật

Những ví dụ trên cho thấy quảng cáo sai sự thật có thể xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ hàng hóa tiêu dùng đến dịch vụ thương mại.

Đối với người tiêu dùng, việc nhận diện các dấu hiệu quảng cáo gian dối giúp:

tránh những quyết định mua hàng thiếu cân nhắc
kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ
bảo vệ quyền lợi của bản thân

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động quảng cáo giúp xây dựng uy tín và phát triển thương hiệu bền vững.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến phát triển mạnh, việc cung cấp thông tin trung thực trong quảng cáo không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin của khách hàng.

Kết luận

Các ví dụ thực tế cho thấy quảng cáo sai sự thật có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, từ quảng cáo sai công dụng sản phẩm, quảng cáo thực phẩm chức năng sai sự thật cho đến quảng cáo dịch vụ không đúng nội dung.

Khi những hành vi này gây thiệt hại đáng kể hoặc được thực hiện với mục đích gian dối nhằm thu lợi, người thực hiện có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

Việc nâng cao nhận thức về quảng cáo trung thực và minh bạch sẽ góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng trên thị trường.

5.Các bản án và vụ việc thực tiễn về quảng cáo sai sự thật

5.1. Vụ quảng cáo thực phẩm chức năng như thuốc chữa bệnh

Trong một vụ việc được cơ quan quản lý xử lý, một công ty kinh doanh thực phẩm chức năng đã quảng cáo sản phẩm của mình trên website và mạng xã hội với nội dung khẳng định sản phẩm có khả năng điều trị nhiều loại bệnh mãn tính.

Các nội dung quảng cáo bao gồm:

khẳng định sản phẩm có thể điều trị bệnh xương khớp
quảng bá như thuốc đặc trị
sử dụng hình ảnh bác sĩ và chuyên gia y tế để tăng độ tin cậy

Tuy nhiên, kết quả kiểm tra cho thấy sản phẩm này chỉ được cấp phép là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, không có tác dụng điều trị bệnh.

Cơ quan chức năng xác định doanh nghiệp đã cung cấp thông tin sai lệch nhằm thu hút khách hàng mua sản phẩm, gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Doanh nghiệp bị xử phạt hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung quảng cáo sai sự thật và cải chính thông tin.

Trong trường hợp hành vi này gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc tái phạm nhiều lần, cá nhân liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

5.2. Vụ quảng cáo mỹ phẩm có công dụng điều trị bệnh

Một cá nhân kinh doanh mỹ phẩm đã quảng cáo sản phẩm chăm sóc da với nội dung:

trị dứt điểm nám và tàn nhang
chữa các bệnh da liễu
mang lại hiệu quả nhanh chóng sau vài ngày sử dụng

Thực tế, sản phẩm chỉ được công bố là mỹ phẩm chăm sóc da, không phải thuốc điều trị bệnh.

Sau khi tiếp nhận phản ánh của người tiêu dùng, cơ quan quản lý thị trường đã kiểm tra và xác định hành vi quảng cáo thổi phồng công dụng sản phẩm.

Người kinh doanh bị xử phạt và buộc chấm dứt hành vi quảng cáo sai sự thật.

Vụ việc cho thấy quảng cáo sai công dụng mỹ phẩm là một trong những hành vi phổ biến nhất trên thị trường hiện nay.

5.3. Vụ quảng cáo thực phẩm chức năng trên mạng xã hội

Một số cá nhân bán hàng qua mạng xã hội đã quảng cáo thực phẩm chức năng với nội dung:

cam kết chữa khỏi bệnh tiểu đường
quảng bá sản phẩm có thể điều trị bệnh gan và tim mạch
khẳng định hiệu quả chỉ sau vài ngày sử dụng

Các quảng cáo này thu hút rất nhiều người tiêu dùng mua sản phẩm.

Tuy nhiên, khi cơ quan chức năng kiểm tra, sản phẩm được xác định không có công dụng điều trị bệnh như nội dung quảng cáo.

Những cá nhân liên quan bị xử phạt hành chính và buộc gỡ bỏ nội dung quảng cáo sai sự thật.

Trường hợp này cho thấy quảng cáo gian dối trên nền tảng trực tuyến có thể lan truyền rất nhanh và gây ảnh hưởng đến nhiều người tiêu dùng.

5.4. Vụ quảng cáo khóa học cam kết việc làm

Một trung tâm đào tạo đã quảng cáo chương trình học với nội dung:

cam kết 100% có việc làm sau khi học
đảm bảo mức thu nhập cao ngay sau khóa học
giới thiệu chương trình đào tạo đạt chuẩn quốc tế

Tuy nhiên, sau khi đăng ký học, nhiều học viên phát hiện rằng:

nội dung đào tạo không đúng như quảng cáo
trung tâm không thực hiện cam kết việc làm

Sau khi tiếp nhận phản ánh, cơ quan chức năng xác định rằng nội dung quảng cáo có dấu hiệu gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Trung tâm bị xử phạt và buộc chấm dứt hành vi quảng cáo sai sự thật.

5.5. Vụ quảng cáo dịch vụ du lịch không đúng thực tế

Một công ty du lịch quảng cáo tour với hình ảnh và nội dung rất hấp dẫn, bao gồm:

khách sạn cao cấp
dịch vụ cao cấp
lịch trình du lịch chất lượng cao

Tuy nhiên, khi khách hàng tham gia tour, nhiều dịch vụ thực tế không đúng với nội dung quảng cáo.

Sau khi bị phản ánh, cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra và xác định công ty đã quảng cáo không đúng nội dung dịch vụ.

Doanh nghiệp bị xử phạt hành chính và buộc cải chính thông tin quảng cáo.

Ý nghĩa của các bản án và vụ việc thực tiễn

Các vụ việc thực tế cho thấy quảng cáo sai sự thật có thể xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm:

thực phẩm chức năng
mỹ phẩm
dịch vụ đào tạo
thương mại điện tử
dịch vụ du lịch

Những trường hợp này cho thấy việc cung cấp thông tin sai lệch trong quảng cáo không chỉ xâm phạm quyền lợi của người tiêu dùng mà còn làm ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Theo quy định của pháp luật, khi hành vi quảng cáo sai sự thật gây hậu quả nghiêm trọng hoặc được thực hiện nhằm mục đích thu lợi bất chính, cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hành vi có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

✅ X. Cách nhận biết và phòng tránh quảng cáo gian dối

Trong bối cảnh thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến phát triển mạnh, người tiêu dùng thường xuyên tiếp xúc với nhiều thông tin quảng bá về sản phẩm và dịch vụ. Tuy nhiên, không phải mọi nội dung quảng cáo đều phản ánh đúng thực tế. Một số cá nhân hoặc doanh nghiệp có thể sử dụng quảng cáo gian dối, quảng cáo không đúng sự thật hoặc gây nhầm lẫn nhằm thu hút khách hàng và gia tăng lợi nhuận.

Theo quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015, những hành vi quảng cáo sai sự thật trong một số trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, việc nhận biết và phòng tránh quảng cáo gian dối là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Dưới đây là một số cách giúp nhận diện và hạn chế rủi ro khi tiếp cận thông tin quảng cáo.

1.Kiểm tra thông tin sản phẩm trước khi mua

Một trong những cách hiệu quả để tránh bị ảnh hưởng bởi quảng cáo sai sự thật là kiểm tra kỹ thông tin về sản phẩm hoặc dịch vụ trước khi quyết định mua.

Người tiêu dùng nên chú ý đến các yếu tố như:

nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm
giấy phép lưu hành hoặc chứng nhận chất lượng
thông tin về nhà sản xuất hoặc nhà phân phối

Ví dụ, đối với mỹ phẩm hoặc thực phẩm chức năng, người tiêu dùng có thể kiểm tra xem sản phẩm đã được công bố hợp pháp hoặc được cơ quan quản lý cho phép lưu hành hay chưa.

Ngoài ra, nên so sánh thông tin quảng cáo với thông tin chính thức từ nhà sản xuất hoặc cơ quan quản lý để xác định tính chính xác của nội dung quảng bá.

Việc kiểm tra thông tin sản phẩm giúp người tiêu dùng tránh mua phải hàng hóa được quảng cáo thổi phồng công dụng hoặc không đúng chất lượng.

2.Xác minh nguồn quảng cáo

Một dấu hiệu thường gặp của quảng cáo gian dối là nội dung quảng cáo được đăng tải từ những nguồn không rõ ràng hoặc thiếu thông tin về đơn vị chịu trách nhiệm.

Do đó, khi tiếp cận thông tin quảng cáo, người tiêu dùng nên kiểm tra:

website hoặc trang mạng xã hội đăng quảng cáo
thông tin về doanh nghiệp hoặc cá nhân cung cấp sản phẩm
địa chỉ và thông tin liên hệ của đơn vị kinh doanh

Những quảng cáo xuất hiện trên các trang mạng xã hội cá nhân, không có thông tin doanh nghiệp hoặc không cung cấp địa chỉ liên hệ rõ ràng thường tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ngoài ra, người tiêu dùng cũng nên cẩn trọng với các quảng cáo sử dụng hình ảnh chuyên gia, bác sĩ hoặc người nổi tiếng để tạo niềm tin, bởi trong nhiều trường hợp những hình ảnh này có thể được sử dụng mà không có sự xác nhận chính thức.

Việc xác minh nguồn quảng cáo giúp người tiêu dùng đánh giá mức độ đáng tin cậy của thông tin trước khi đưa ra quyết định mua hàng.

3.Đọc kỹ nội dung quảng cáo và tránh tin vào lời hứa quá mức

Một đặc điểm phổ biến của quảng cáo gian dối là sử dụng những lời giới thiệu mang tính tuyệt đối hoặc phóng đại, chẳng hạn như:

cam kết hiệu quả 100%
mang lại kết quả ngay lập tức
khẳng định sản phẩm có thể chữa khỏi nhiều loại bệnh

Những nội dung quảng cáo như vậy thường không có cơ sở khoa học hoặc không được kiểm chứng đầy đủ.

Do đó, người tiêu dùng nên đọc kỹ nội dung quảng cáo và đánh giá xem thông tin được cung cấp có hợp lý hay không. Nếu nội dung quảng cáo đưa ra những cam kết quá mức so với thông thường, người tiêu dùng cần thận trọng và tìm kiếm thêm thông tin từ các nguồn đáng tin cậy.

Ngoài ra, việc tham khảo đánh giá của người tiêu dùng khác hoặc thông tin từ các cơ quan quản lý cũng giúp giảm nguy cơ bị ảnh hưởng bởi quảng cáo sai sự thật.

Ý nghĩa của việc nâng cao nhận thức về quảng cáo trung thực

Việc nhận biết và phòng tránh quảng cáo gian dối không chỉ giúp người tiêu dùng bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và lành mạnh.

Khi người tiêu dùng có ý thức kiểm tra thông tin và lựa chọn sản phẩm một cách thận trọng, các doanh nghiệp sẽ phải tuân thủ nghiêm túc hơn các quy định pháp luật về quảng cáo.

Điều này góp phần hạn chế các hành vi quảng cáo sai sự thật và thúc đẩy hoạt động kinh doanh phát triển bền vững.

Nhìn chung, để tránh bị ảnh hưởng bởi quảng cáo gian dối, người tiêu dùng cần chủ động kiểm tra thông tin sản phẩm, xác minh nguồn quảng cáo và đọc kỹ nội dung quảng bá trước khi đưa ra quyết định mua hàng. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả để giảm thiểu rủi ro khi tiếp cận các thông tin quảng cáo trên thị trường hiện nay.

❓XI.Câu hỏi thường gặp về quảng cáo sai sự thật?

❓Quảng cáo sai sự thật là gì?

Quảng cáo sai sự thật là việc cung cấp thông tin không đúng về công dụng, chất lượng, nguồn gốc hoặc đặc điểm của sản phẩm, dịch vụ trong hoạt động quảng bá. Hành vi này có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai bản chất hàng hóa và đưa ra quyết định mua hàng không chính xác.

❓Khi nào quảng cáo bị coi là quảng cáo gian dối?

Một quảng cáo bị coi là quảng cáo gian dối khi nội dung thông tin không đúng với thực tế hoặc cố ý làm người tiêu dùng hiểu sai về sản phẩm. Ví dụ như quảng cáo sai công dụng, thổi phồng hiệu quả hoặc cung cấp thông tin gây nhầm lẫn.

❓Quảng cáo sai sự thật có bị đi tù không?

Không phải mọi hành vi quảng cáo sai sự thật đều bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi quảng cáo gian dối được thực hiện có chủ ý, gây thiệt hại đáng kể cho người tiêu dùng hoặc nhằm thu lợi bất chính thì có thể bị xử lý theo Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015.

❓Doanh nghiệp quảng cáo sai sự thật bị xử phạt thế nào?

Doanh nghiệp có hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị xử phạt hành chính như phạt tiền, buộc gỡ bỏ quảng cáo, cải chính thông tin hoặc đình chỉ hoạt động quảng cáo. Trong trường hợp nghiêm trọng, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

❓Quảng cáo thổi phồng công dụng sản phẩm có vi phạm pháp luật không?

Nếu quảng cáo phóng đại công dụng vượt quá khả năng thực tế của sản phẩm, hành vi này có thể bị coi là quảng cáo sai sự thật. Ví dụ quảng cáo mỹ phẩm có thể chữa bệnh hoặc thực phẩm chức năng có thể điều trị bệnh.

❓Cá nhân bán hàng online quảng cáo sai sự thật có bị xử phạt không?

Cá nhân bán hàng trên mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử nếu đăng quảng cáo sai sự thật cũng có thể bị xử phạt. Tùy theo mức độ vi phạm, cá nhân có thể bị xử phạt hành chính hoặc buộc gỡ bỏ nội dung quảng cáo.

❓Quảng cáo thực phẩm chức năng như thuốc chữa bệnh có vi phạm không?

Theo quy định pháp luật, thực phẩm chức năng chỉ có tác dụng hỗ trợ sức khỏe. Nếu quảng cáo sản phẩm này như thuốc chữa bệnh thì được xem là quảng cáo sai sự thật, vì thông tin quảng bá không đúng bản chất sản phẩm.

❓Quảng cáo sai nguồn gốc xuất xứ hàng hóa có bị xử lý không?

Việc quảng cáo sản phẩm có nguồn gốc từ quốc gia hoặc thương hiệu nổi tiếng trong khi thực tế không đúng là hành vi quảng cáo gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng và có thể bị xử phạt theo quy định pháp luật.

❓Khi nào quảng cáo sai sự thật bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi người thực hiện cố ý cung cấp thông tin sai lệch nhằm thu lợi bất chính, gây thiệt hại đáng kể hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm.

❓Pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu về quảng cáo gian dối không?

Theo quy định của pháp luật hình sự, pháp nhân thương mại cũng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự nếu tổ chức thực hiện hành vi quảng cáo gian dối nhằm thu lợi bất chính hoặc gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

❓Người tiêu dùng có thể khiếu nại quảng cáo sai sự thật ở đâu?

Người tiêu dùng có thể gửi khiếu nại hoặc phản ánh đến cơ quan quản lý thị trường, cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc cơ quan quản lý về quảng cáo để được xem xét và xử lý theo quy định pháp luật.

❓Làm thế nào để nhận biết quảng cáo sai sự thật?

Một số dấu hiệu nhận biết quảng cáo sai sự thật gồm: nội dung cam kết hiệu quả tuyệt đối, quảng cáo công dụng vượt quá khả năng thực tế của sản phẩm hoặc sử dụng thông tin gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

❓Quảng cáo mỹ phẩm có công dụng điều trị bệnh có hợp pháp không?

Mỹ phẩm chỉ có chức năng chăm sóc và làm đẹp. Nếu quảng cáo mỹ phẩm có khả năng điều trị bệnh thì nội dung này không đúng với quy định pháp luật và có thể bị coi là quảng cáo sai sự thật.

❓Người nổi tiếng quảng cáo sai sự thật có bị xử phạt không?

Nếu người nổi tiếng tham gia quảng cáo sản phẩm nhưng cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng, họ cũng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật tùy theo mức độ vi phạm.

❓Quảng cáo dịch vụ không đúng nội dung có bị xử lý không?

Nếu doanh nghiệp quảng cáo dịch vụ với nội dung không đúng thực tế như cam kết kết quả hoặc chất lượng dịch vụ không có thật, hành vi này có thể bị xử phạt vì gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

❓Quảng cáo sai sự thật có ảnh hưởng gì đến người tiêu dùng?

Quảng cáo sai sự thật có thể khiến người tiêu dùng hiểu sai về sản phẩm, dẫn đến việc mua hàng không đúng nhu cầu, gây thiệt hại về tài chính và đôi khi ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc quyền lợi hợp pháp của họ.

❓Người tiêu dùng nên làm gì khi phát hiện quảng cáo gian dối?

Khi phát hiện quảng cáo sai sự thật, người tiêu dùng nên lưu lại bằng chứng như hình ảnh quảng cáo, nội dung quảng bá hoặc hóa đơn mua hàng và gửi phản ánh đến cơ quan chức năng để được xem xét xử lý.

❓Làm thế nào để tránh bị lừa bởi quảng cáo sai sự thật?

Để tránh rủi ro, người tiêu dùng nên kiểm tra thông tin sản phẩm, xác minh nguồn quảng cáo, đọc kỹ nội dung quảng bá và tham khảo đánh giá từ nhiều nguồn trước khi quyết định mua hàng.

✅ XII. Kết luận chuyên gia về tội quảng cáo sai sự thật

Trong hoạt động kinh doanh hiện đại, quảng cáo là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm và tiếp cận khách hàng. Tuy nhiên, khi thông tin quảng cáo không phản ánh đúng bản chất của sản phẩm hoặc dịch vụ, hành vi đó có thể trở thành quảng cáo sai sự thật hoặc quảng cáo gian dối, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng và trật tự quản lý thương mại.

Theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015, hành vi quảng cáo sai sự thật trong một số trường hợp nghiêm trọng có thể bị xử lý theo Điều 197 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi sai sót trong quảng cáo đều bị coi là tội phạm.

Không phải mọi quảng cáo sai lệch đều là tội phạm

Trong thực tế kinh doanh, nhiều nội dung quảng cáo có thể mang tính giới thiệu, so sánh hoặc sử dụng ngôn ngữ marketing nhằm thu hút sự chú ý của khách hàng. Những yếu tố này đôi khi khiến thông tin quảng cáo chưa thật sự chính xác tuyệt đối.

Tuy nhiên, pháp luật hình sự chỉ xử lý khi hành vi quảng cáo sai sự thật đạt đến mức độ nguy hiểm đáng kể cho xã hội. Ví dụ:

quảng cáo cố ý cung cấp thông tin sai lệch về công dụng sản phẩm
quảng cáo gây nhầm lẫn nghiêm trọng cho người tiêu dùng
quảng cáo gian dối nhằm mục đích thu lợi bất chính

Trong những trường hợp vi phạm ở mức độ nhẹ, hành vi này thường bị xử phạt hành chính trong lĩnh vực quảng cáo hoặc thương mại, thay vì truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cần đánh giá đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm

Để xác định một hành vi quảng cáo sai sự thật có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không, cơ quan tiến hành tố tụng phải xem xét đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm, bao gồm:

chủ thể thực hiện hành vi (cá nhân hoặc pháp nhân thương mại)
hành vi quảng cáo gian dối hoặc gây nhầm lẫn
yếu tố lỗi cố ý của người thực hiện
mục đích thu lợi bất chính

Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng phải đánh giá mức độ thiệt hại thực tế đối với người tiêu dùng hoặc xã hội.

Chỉ khi các yếu tố này được chứng minh rõ ràng thì hành vi quảng cáo sai sự thật mới có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự.

Phân biệt quảng cáo gian dối với các hành vi gian lận khác

Trong thực tiễn, nhiều người thường nhầm lẫn giữa quảng cáo gian dối và các hành vi gian lận trong mua bán.

Ví dụ, hành vi cân thiếu, đo thiếu hoặc gian lận trong giao dịch thương mại thường được xử lý theo Điều 198 Bộ luật Hình sự.

Trong khi đó, quảng cáo gian dối chủ yếu xảy ra trước khi giao dịch mua bán diễn ra, khi doanh nghiệp cung cấp thông tin sai lệch nhằm thu hút khách hàng.

Việc phân biệt đúng các tội danh này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình áp dụng pháp luật, tránh tình trạng xử lý sai tội danh hoặc hình sự hóa các quan hệ kinh doanh thông thường.

Doanh nghiệp cần tuân thủ nguyên tắc quảng cáo trung thực

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ các quy định pháp luật về quảng cáo không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng uy tín thương hiệu và niềm tin của khách hàng.

Một số nguyên tắc quan trọng cần được bảo đảm trong hoạt động quảng cáo bao gồm:

cung cấp thông tin trung thực về sản phẩm và dịch vụ
không thổi phồng công dụng hoặc chất lượng hàng hóa
không sử dụng nội dung gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng
tuân thủ quy định về quảng cáo trong các lĩnh vực đặc thù như thực phẩm, mỹ phẩm hoặc dịch vụ y tế

Việc tuân thủ những nguyên tắc này sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và tránh các rủi ro pháp lý liên quan đến quảng cáo gian dối.

Kết luận

Quảng cáo là một hoạt động không thể thiếu trong nền kinh tế thị trường, nhưng hoạt động này cần được thực hiện trên cơ sở trung thực và minh bạch.

Hành vi quảng cáo sai sự thật, đặc biệt khi được thực hiện với mục đích gian dối nhằm thu lợi bất chính, có thể gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng và làm mất trật tự trong hoạt động thương mại.

Vì vậy, việc hiểu đúng quy định của pháp luật về tội quảng cáo gian dối theo Điều 197 Bộ luật Hình sự không chỉ giúp cá nhân và doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng trên thị trường.

Nếu bạn hoặc doanh nghiệp đang gặp rủi ro liên quan đến quảng cáo sai sự thật, hãy tìm hiểu kỹ quy định tại Điều 197 Bộ luật Hình sự của Bộ luật Hình sự 2015 và tham khảo ý kiến luật sư để được hướng dẫn xử lý đúng quy định, tránh những hậu quả pháp lý không đáng có.

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766 | 0338 919 686|

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|

Để hiểu rõ hơn các hành vi gian lận trong thương mại và quy định pháp luật liên quan, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết sau:

Điều 198 Bộ luật Hình sự – Phân tích dấu hiệu pháp lý, hành vi gian lận trong mua bán và mức hình phạt.
Điều 192 Bộ luật Hình sự – Quy định về hành vi làm giả hàng hóa, hậu quả pháp lý và khung hình phạt.
Điều 191 Bộ luật Hình sự – Các trường hợp tàng trữ hoặc vận chuyển hàng hóa bị pháp luật cấm.
Điều 188 Bộ luật Hình sự – Hành vi buôn bán hàng hóa trái phép qua biên giới và chế tài xử lý.

Những quy định này có mối liên hệ chặt chẽ với quảng cáo gian dối, bởi trong nhiều trường hợp quảng cáo sai sự thật được sử dụng như công cụ để tiêu thụ hàng hóa vi phạm pháp luật hoặc thu lợi bất chính trong hoạt động kinh doanh.

Tags

5/5 - (2 Đánh giá)

Tin liên quan

Dấu hiệu nhận biết tội cưỡng bức lao động trong thực tế: Phân biệt với vi phạm lao động

Tội cưỡng bức lao động (Cưỡng bức lao động) là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc các thủ đoạn khác để ép buộc người lao động phải làm việc trái ý muốn của họ.

Tội vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 298 BLHS)

Tội vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng là hành vi vi phạm quy định về xây dựng trong các lĩnh vực khảo sát, thiết kế, thi công, sử dụng nguyên liệu, vật liệu, máy móc, nghiệm thu công trình hay các lĩnh vực khác

Tội vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động, về an toàn ở nơi đông người (Điều 295 BLHS)

Là hành vi vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động và an toàn ở nơi đông người. Cụ thể là hành vi không chấp hành các quy định của nhà nước trong việc đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động và an toàn ở nơi đông người dẫn đến gây thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khoė, tài sản của người khác.

Khi nào hành vi thu thập, mua bán thông tin tài khoản ngân hàng bị truy cứu hình sự?

Tội thu thập tàng trữ trao đổi mua bán công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng là hành vi thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng của người khác nhằm mục đích thu lợi bất chính

Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (Điều 290 BLHS)

Lừa đảo qua mạng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu giá trị tài sản chiếm đoạt từ 2 triệu đồng trở lên theo Điều 290 BLHS. Trường hợp dưới 2 triệu vẫn có thể bị xử lý nếu tái phạm, có tổ chức hoặc gây ảnh hưởng xấu. Mức phạt tù phụ thuộc vào số tiền và mức độ vi phạm.

Tội xâm nhập trái phép vào mạng máy tính mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác (Điều 289 BLHS)

Hành vi hack Facebook người khác có thể bị xử lý hình sự theo Điều 289 Bộ luật Hình sự Việt Nam nếu có yếu tố xâm nhập trái phép hệ thống mạng, chiếm quyền truy cập hoặc can thiệp dữ liệu. Tùy mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù.