Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc phụ nữ tự nguyện mang thai, sinh con giúp cặp vợ chồng không thể mang thai và sinh con, không vì lợi ích thương mại. Ngược lại, mang thai hộ vì mục đích thương mại nhằm hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác. Hai hình thức khác nhau chủ yếu ở mục đích thực hiện và bản chất thỏa thuận.

  • Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo dựa trên sự tự nguyện, không vì mục đích thương mại và phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình.

  • Mang thai hộ vì mục đích thương mại hướng đến việc hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác từ hoạt động mang thai hộ.

  • Chi phí mang thai hộ theo quy định pháp luật có thể được thanh toán nếu là chi phí thực tế để bảo đảm chăm sóc sức khỏe sinh sản, không đồng nghĩa với tiền công mang thai hộ.

  • Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo bao gồm yêu cầu về chủ thể, sức khỏe, quan hệ thân thích và tư vấn theo quy định.

  • Hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 187 BLHS nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Phân biệt mang thai hộ nhân đạo và thương mại là xác định bản chất, mục đích của việc mang thai hộ theo khoản 22 và khoản 23 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, từ đó làm rõ hình thức nào được pháp luật cho phép.

✅Mở đầu

Trong thực tế, không ít trường hợp các bên thỏa thuận mang thai hộ với lý do giúp đỡ người thân nhưng vẫn phát sinh những khoản tiền liên quan đến khám bệnh, thuốc men và chăm sóc thai kỳ. Ngược lại, có trường hợp việc hỗ trợ được sử dụng để che giấu khoản lợi ích từ hoạt động mang thai hộ. Vì vậy, mang thai hộ nhân đạo có được nhận tiền không là vấn đề cần đánh giá thận trọng, không thể chỉ căn cứ vào việc có chuyển tiền hay không. Cần đối chiếu mục đích, thỏa thuận, chứng từ và hành vi thực tế của từng bên.

✅Phần 1. Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và thương mại được hiểu như thế nào?

1.1. Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là gì?

Theo khoản 22 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện, không vì mục đích thương mại, giúp mang thai cho cặp vợ chồng mà người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, bằng cách lấy noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng để thụ tinh trong ống nghiệm, sau đó chuyển phôi vào tử cung người phụ nữ tự nguyện mang thai hộ.

Bản chất của hình thức này là hỗ trợ sinh sản trên cơ sở tự nguyện, không nhằm hưởng lợi từ việc mang thai. Tuy nhiên, quan hệ thân thích hoặc tình cảm giữa các bên không tự động làm phát sinh tính hợp pháp. Việc thực hiện còn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo Điều 95, cùng các quy định về thỏa thuận, tư vấn và cơ sở y tế được phép thực hiện.

1.2. Mang thai hộ vì mục đích thương mại là gì?

Theo khoản 23 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc một người mang thai cho người khác bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản để được hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác. Điểm cốt lõi của hình thức này nằm ở mục đích hưởng lợi từ việc mang thai hộ, thay vì tự nguyện giúp đỡ người khác vì mục đích nhân đạo. Lợi ích được hướng đến không nhất thiết chỉ là tiền mặt mà có thể là lợi ích vật chất hoặc lợi ích khác theo thỏa thuận giữa các bên. Tuy nhiên, không phải mọi khoản tiền người mang thai hộ nhận được đều mang bản chất thương mại. Các khoản thanh toán chi phí thực tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định pháp luật cần được phân biệt với tiền công hoặc lợi ích nhằm đổi lấy việc mang thai hộ. Việc đánh giá phải căn cứ vào bản chất thỏa thuận, mục đích của các bên và chứng cứ thực tế.

1.3. Vì sao phải phân biệt hai hình thức mang thai hộ?

Việc phân biệt mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định tính hợp pháp của thỏa thuận và quyền, nghĩa vụ của từng bên. Đặc biệt, không phải mọi khoản tiền được thanh toán cho người mang thai hộ đều là lợi ích thương mại, bởi pháp luật cho phép bên nhờ mang thai hộ chi trả các chi phí thực tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định. Tuy nhiên, nếu lợi dụng danh nghĩa nhân đạo để thỏa thuận việc hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác, bản chất giao dịch cần được xem xét lại. Việc đánh giá phải dựa trên mục đích thực tế, nội dung thỏa thuận, dòng tiền và hành vi của những người liên quan. Đây cũng là cơ sở xem xét trách nhiệm pháp lý, kể cả trách nhiệm hình sự theo Điều 187 BLHS nếu có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, việc xác định một trường hợp mang thai hộ có mang mục đích thương mại hay không không thể chỉ dựa trên việc các bên có phát sinh khoản thanh toán. Cần xem xét bản chất lợi ích mà người mang thai hộ hoặc người tham gia hướng đến, nội dung thỏa thuận và hành vi thực tế. Bạn có thể tham khảo thêm bài phân tích về Mang thai hộ vì mục đích thương mại được xác định như thế nào? để hiểu rõ tiêu chí đánh giá.

✅Phần 2. Mang thai hộ nhân đạo và thương mại khác nhau ở những điểm nào?

2.1. Khác nhau về mục đích thực hiện

Điểm khác biệt căn bản giữa mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại nằm ở mục đích thực tế mà các bên hướng đến khi thực hiện việc mang thai hộ. Theo khoản 22 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, không vì mục đích thương mại, nhằm giúp cặp vợ chồng không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Ngược lại, khoản 23 Điều 3 xác định mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc mang thai hộ để được hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác.

Vì vậy, khi đánh giá một trường hợp cụ thể, không nên chỉ căn cứ vào tên gọi của thỏa thuận hoặc lời trình bày của các bên, mà cần đối chiếu nội dung trao đổi, cam kết về lợi ích, các khoản thanh toán và hành vi thực tế trước, trong và sau quá trình mang thai hộ. Bản chất giao dịch và mục đích thực sự mới là căn cứ quan trọng để phân biệt hai hình thức này.

Ví dụ minh họa: Vợ chồng A không thể mang thai và sinh con do người vợ gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe sinh sản. Người em gái của người vợ tự nguyện mang thai hộ, không yêu cầu trả công. Vợ chồng A thanh toán các khoản khám thai, thuốc men, viện phí và chi phí chăm sóc sức khỏe thực tế có căn cứ. Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, trường hợp này có thể được xác định là mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Ngược lại, nếu một người đứng ra tìm phụ nữ nhận mang thai hộ, thỏa thuận khoản tiền hưởng lợi từ việc mang thai và thu xếp các bên thực hiện nhằm thu lợi kinh tế, thì vụ việc có dấu hiệu mang thai hộ vì mục đích thương mại. Hành vi tổ chức có thể bị xem xét theo Điều 187 Bộ luật Hình sự nếu đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Lưu ý pháp lý: Không thể chỉ căn cứ vào việc có phát sinh khoản tiền để kết luận mang thai hộ vì mục đích thương mại. Cần kiểm tra bản chất khoản thanh toán, nội dung thỏa thuận, mục đích thực tế và hành vi của từng người liên quan.

2.2. Khác nhau về điều kiện chủ thể tham gia

Đối với mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, cả vợ chồng nhờ mang thai hộ và người được nhờ mang thai hộ đều phải đáp ứng các điều kiện cụ thể tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Người mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ, đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần. Đồng thời, người này phải có xác nhận đủ điều kiện sức khỏe để mang thai hộ, có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng nếu đã kết hôn và được tư vấn về y tế, pháp lý, tâm lý theo quy định.

Ngược lại, mang thai hộ vì mục đích thương mại không được pháp luật công nhận là một hình thức mang thai hộ hợp pháp; vì vậy, việc đáp ứng một số điều kiện về chủ thể không thể làm hợp pháp hóa hoạt động mang thai hộ nhằm hưởng lợi thương mại.

Ví dụ minh họa: Vợ chồng anh A không thể mang thai và sinh con dù đã áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Chị B là chị ruột của người vợ, đã từng sinh con, có đủ điều kiện sức khỏe và tự nguyện mang thai hộ. Nếu vợ chồng anh A và chị B đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình, đồng thời thực hiện đúng thủ tục pháp luật, việc mang thai hộ có thể được xác định là vì mục đích nhân đạo.

Ngược lại, nếu một người đứng ra tìm kiếm phụ nữ mang thai hộ, thỏa thuận trả tiền công để hưởng lợi từ hoạt động này thì cần xem xét dấu hiệu mang thai hộ vì mục đích thương mại và hành vi tổ chức theo Điều 187 BLHS. Không thể chỉ dựa vào việc có trả tiền để kết luận một người đã phạm tội.

2.3. Khác nhau về khoản tiền và lợi ích được nhận

Điểm khác biệt quan trọng giữa mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại không nằm đơn thuần ở việc có hay không có khoản tiền được chuyển giao, mà ở bản chất khoản tiền và mục đích hưởng lợi của các bên. Đối với mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, bên nhờ mang thai hộ có trách nhiệm chi trả các chi phí thực tế để chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định pháp luật. Đây không phải là tiền công trả cho việc mang thai.

Ngược lại, mang thai hộ vì mục đích thương mại hướng đến việc người mang thai hộ hoặc người tham gia được hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác. Khi đánh giá một trường hợp cụ thể, cần đối chiếu thỏa thuận, chứng từ y tế, hóa đơn, nội dung chuyển khoản và quá trình thanh toán. Không phải cứ có khoản tiền phát sinh là đương nhiên mang thai hộ vì mục đích thương mại; phải làm rõ mục đích và bản chất thực tế của giao dịch.

Ví dụ minh họa: Vợ chồng A nhờ người thân mang thai hộ vì người vợ không thể mang thai và sinh con. Trong quá trình thực hiện, vợ chồng A thanh toán các khoản khám thai, thuốc men, xét nghiệm và chi phí chăm sóc sức khỏe có căn cứ thực tế. Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, những khoản thanh toán này phù hợp với bản chất mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Ngược lại, nếu một người thỏa thuận nhận một khoản tiền cố định để mang thai hộ, ngoài các chi phí thực tế, với mục đích hưởng lợi từ việc mang thai, thì đây là tình tiết cần được xem xét khi xác định dấu hiệu mang thai hộ vì mục đích thương mại. Tuy nhiên, kết luận pháp lý vẫn phải căn cứ vào toàn bộ thỏa thuận, mục đích và hành vi thực tế của các bên.

Vì vậy, khi phân biệt hai hình thức, cần xác định khoản tiền được thanh toán nhằm bù đắp chi phí thực tế hay nhằm tạo lợi ích từ việc mang thai hộ, thay vì chỉ căn cứ vào số tiền hoặc hình thức chuyển khoản.

Ví dụ trên là tình huống giả định để minh họa, không phải cứ có khoản tiền cố định ngoài chi phí y tế là tự động đủ căn cứ kết luận phạm tội theo Điều 187 BLHS. Cần đánh giá đầy đủ dấu hiệu pháp lý và vai trò của từng người.

2.4. Khác nhau về thỏa thuận và thủ tục thực hiện

Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và có thỏa thuận bằng văn bản giữa bên nhờ mang thai hộ với bên mang thai hộ. Theo Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận phải được công chứng, trong đó xác định thông tin các bên, quyền và nghĩa vụ, trách nhiệm khi xảy ra tai biến sản khoa, việc giao nhận con và hậu quả khi vi phạm cam kết. Hồ sơ, trình tự thực hiện phải tuân thủ Nghị định 207/2025/NĐ-CP và được tiến hành tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Ngược lại, việc lập hợp đồng hoặc thỏa thuận không thể hợp pháp hóa hoạt động mang thai hộ nhằm hưởng lợi thương mại.

Điểm cần nhấn mạnh: Hình thức văn bản không quyết định bản chất pháp lý của việc mang thai hộ. Cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xem xét mục đích thực tế, nội dung thỏa thuận, điều kiện của các bên và quá trình tổ chức thực hiện.

Ví dụ minh họa: Vợ chồng A nhờ chị gái của người chồng mang thai hộ vì người vợ không thể mang thai do có xác nhận y tế. Các bên tự nguyện lập thỏa thuận bằng văn bản, công chứng, đáp ứng điều kiện về chủ thể, tư vấn và thực hiện tại cơ sở y tế được phép. Nếu khoản tiền hỗ trợ chỉ nhằm hoàn trả chi phí thực tế, hợp lý theo quy định và có chứng từ đối chiếu, thì không thể chỉ căn cứ vào việc có phát sinh tiền để kết luận đây là mang thai hộ vì mục đích thương mại.

Ngược lại, nếu một người đứng ra tìm người mang thai hộ, thỏa thuận trả tiền công để người này mang thai và nhận thêm khoản chênh lệch nhằm thu lợi, thì dù các bên có ký văn bản, hình thức thỏa thuận đó cũng không tự biến hoạt động thành mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Cần xem xét bản chất giao dịch, mục đích hưởng lợi và vai trò thực tế của từng người để đánh giá dấu hiệu vi phạm Điều 187 BLHS.

2.5. Khác nhau về hậu quả pháp lý

Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật sẽ làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên theo Luật Hôn nhân và gia đình. Theo Điều 94, con sinh ra được xác định là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm sinh ra; người mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ thực hiện quyền, nghĩa vụ tương ứng theo Điều 97 và Điều 98. Ngược lại, hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 187 BLHS nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, cần xác định cụ thể hành vi, vai trò và mức độ tham gia của từng người. Không phải cứ có liên quan đến việc mang thai hộ hoặc nhận một khoản tiền là đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh này.

Bảng so sánh Mang thai hộ nhân đạo và thương mại khác nhau ở những điểm nào?

Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại khác nhau chủ yếu ở mục đích thực hiện, bản chất lợi ích mà các bên hướng đến và điều kiện pháp lý. Theo Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo dựa trên sự tự nguyện, không vì mục đích thương mại; trong khi mang thai hộ vì mục đích thương mại hướng đến việc hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác.

Tiêu chí

Mang thai hộ nhân đạo

Mang thai hộ thương mại

Mục đích

Giúp đỡ tự nguyện, không vì mục đích thương mại.

Nhằm hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác.

Bản chất

Mang thai hộ trên cơ sở tự nguyện, không nhằm kinh doanh việc mang thai.

Mang thai hộ có yếu tố vụ lợi, hướng đến lợi ích kinh tế hoặc lợi ích khác.

Điều kiện chủ thể

Phải đáp ứng đầy đủ điều kiện tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình.

Không được pháp luật công nhận là hình thức mang thai hộ hợp pháp.

Chi phí

Được thanh toán các chi phí thực tế để bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định.

Có thể phát sinh khoản tiền hoặc lợi ích được thỏa thuận nhằm hưởng lợi từ việc mang thai hộ.

Thỏa thuận

Phải lập thành văn bản, đáp ứng yêu cầu tại Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình.

Thỏa thuận nhằm hưởng lợi thương mại không làm cho hoạt động mang thai hộ trở thành hợp pháp.

Quyền và nghĩa vụ

Được xác định theo Điều 94, 97, 98 và các quy định liên quan của Luật Hôn nhân và gia đình.

Quyền và nghĩa vụ được xem xét theo bản chất giao dịch, hành vi thực tế và quy định pháp luật có liên quan.

Trách nhiệm hình sự

Không bị truy cứu về tội tại Điều 187 nếu hoạt động thực hiện hợp pháp và không có hành vi phạm tội khác.

Người tổ chức có thể bị truy cứu theo Điều 187 BLHS nếu hành vi thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

✅Phần 3. Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định pháp luật

3.1. Điều kiện đối với vợ chồng nhờ mang thai hộ

Theo khoản 2 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình, vợ chồng chỉ được nhờ người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo khi đồng thời đáp ứng đủ ba điều kiện. Thứ nhất, người vợ phải có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về việc không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Đây là căn cứ y tế xác định nhu cầu nhờ mang thai hộ, không chỉ là mong muốn chủ quan của hai vợ chồng. Thứ hai, vợ chồng đang không có con chung. Thứ ba, cả hai phải được tư vấn đầy đủ về y tế, pháp lý và tâm lý trước khi thực hiện. Vì vậy, việc đáp ứng một hoặc hai điều kiện riêng lẻ chưa đủ để được nhờ mang thai hộ hợp pháp.

Lưu ý pháp lý: Ba điều kiện trên phải được xem xét đồng thời. Không nên diễn giải rằng chỉ cần người vợ có bệnh lý hoặc không thể tự mang thai là vợ chồng đương nhiên đủ điều kiện nhờ mang thai hộ.

3.2. Điều kiện đối với người được nhờ mang thai hộ

Theo khoản 3 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người được nhờ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về quan hệ thân thích, tiền sử sinh con, sức khỏe, sự đồng ý của người chồng (nếu có) và tư vấn chuyên môn. Cụ thể:

  • Về quan hệ thân thích: Phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ. Theo khoản 5 Điều 2 Nghị định 207/2025/NĐ-CP, nhóm này bao gồm anh, chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha; anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì của họ. Vì vậy, không phải mọi người thân trong gia đình đều đủ điều kiện.

  • Về tiền sử sinh con: Người mang thai hộ phải từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần.

  • Về sức khỏe và độ tuổi: Phải ở độ tuổi phù hợp, được cơ sở y tế có thẩm quyền xác nhận đủ khả năng mang thai hộ.

  • Về sự đồng ý của người chồng: Nếu người mang thai hộ đang có chồng, phải có văn bản đồng ý của người chồng.

  • Về tư vấn: Phải được tư vấn đầy đủ về y tế, pháp lý và tâm lý trước khi thực hiện.

Các điều kiện này cần được kiểm tra bằng giấy tờ hộ tịch, hồ sơ y tế và tài liệu tư vấn theo quy định tại Nghị định 207/2025/NĐ-CP.

Lưu ý thực tiễn: Không nên hiểu điều kiện “đã từng sinh con” là chỉ cần có giấy khai sinh của một đứa trẻ là đương nhiên đủ điều kiện. Cơ sở y tế còn phải đánh giá khả năng mang thai hộ và xác nhận sức khỏe theo quy định.

3.3. Điều kiện về tự nguyện và thỏa thuận mang thai hộ

Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải xuất phát từ sự tự nguyện của các bên, không bị ép buộc hoặc chi phối bởi mục đích hưởng lợi thương mại. Theo Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình, thỏa thuận phải được lập thành văn bản có công chứng, thể hiện đầy đủ thông tin các bên, cam kết thực hiện quyền và nghĩa vụ, phương án xử lý tai biến sản khoa, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, việc giao nhận con và trách nhiệm dân sự khi vi phạm cam kết. Vợ chồng chỉ được ủy quyền cho nhau bằng văn bản có công chứng; việc ủy quyền cho người thứ ba không có giá trị pháp lý.

Điều 96. Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

1. Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo giữa vợ chồng nhờ mang thai hộ (sau đây gọi là bên nhờ mang thai hộ) và vợ chồng người mang thai hộ (sau đây gọi là bên mang thai hộ) phải có các nội dung cơ bản sau đây:

a) Thông tin đầy đủ về bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ theo các điều kiện có liên quan quy định tại Điều 95 của Luật này;

b) Cam kết thực hiện các quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 97 và Điều 98 của Luật này;

c) Việc giải quyết hậu quả trong trường hợp có tai biến sản khoa; hỗ trợ để bảo đảm sức khỏe sinh sản cho người mang thai hộ trong thời gian mang thai và sinh con, việc nhận con của bên nhờ mang thai hộ, quyền và nghĩa vụ của hai bên đối với con trong trường hợp con chưa được giao cho bên nhờ mang thai hộ và các quyền, nghĩa vụ khác có liên quan;

d) Trách nhiệm dân sự trong trường hợp một hoặc cả hai bên vi phạm cam kết theo thỏa thuận.

2. Thỏa thuận về việc mang thai hộ phải được lập thành văn bản có công chứng. Trong trường hợp vợ chồng bên nhờ mang thai hộ ủy quyền cho nhau hoặc vợ chồng bên mang thai hộ ủy quyền cho nhau về việc thỏa thuận thì việc ủy quyền phải lập thành văn bản có công chứng. Việc ủy quyền cho người thứ ba không có giá trị pháp lý.

Trong trường hợp thỏa thuận về mang thai hộ giữa bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ được lập cùng với thỏa thuận giữa họ với cơ sở y tế thực hiện việc sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản thì thỏa thuận này phải có xác nhận của người có thẩm quyền của cơ sở y tế này.

3.4. Điều kiện về cơ sở y tế và quy trình thực hiện

Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cơ quan có thẩm quyền cho phép thực hiện kỹ thuật này, không thể chỉ dựa trên thỏa thuận riêng giữa các bên. Theo Nghị định 207/2025/NĐ-CP, cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ phải nộp hồ sơ gồm đơn đề nghị, giấy tờ chứng minh quan hệ thân thích cùng hàng, giấy tờ chứng minh người mang thai hộ đã từng sinh con và thỏa thuận theo Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ sở y tế tiến hành khám sức khỏe, xác nhận điều kiện và tổ chức tư vấn về y tế, tâm lý, pháp lý trước khi thực hiện kỹ thuật.

3.5. Những trường hợp không đáp ứng điều kiện pháp luật

Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được cơ quan có thẩm quyền cho phép thực hiện kỹ thuật này, không thể chỉ dựa trên thỏa thuận riêng giữa các bên. Theo Nghị định 207/2025/NĐ-CP, cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ phải nộp hồ sơ gồm đơn đề nghị, giấy tờ chứng minh quan hệ thân thích cùng hàng, giấy tờ chứng minh người mang thai hộ đã từng sinh con và thỏa thuận theo Điều 96 Luật Hôn nhân và gia đình. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ sở y tế tiến hành khám sức khỏe, xác nhận điều kiện và tổ chức tư vấn về y tế, tâm lý, pháp lý trước khi thực hiện kỹ thuật.

Các điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là căn cứ để xác định tính hợp pháp của quá trình thực hiện. Tuy nhiên, khi phát sinh hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, việc đánh giá trách nhiệm hình sự còn phải xem xét đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 187 BLHS. Nội dung này được phân tích riêng tại bài cấu thành tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại.

✅Phần 4. Mang thai hộ nhân đạo có được nhận tiền không? Chi phí nào được thanh toán?

4.1. Người mang thai hộ nhân đạo có được nhận tiền không?

Người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không được nhận tiền công để đổi lấy việc mang thai hộ hoặc hướng đến lợi ích thương mại. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người mang thai hộ phải tự chịu toàn bộ chi phí phát sinh trong quá trình mang thai và sinh con. Theo quy định pháp luật, bên nhờ mang thai hộ có trách nhiệm chi trả các chi phí thực tế để bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe sinh sản, khám thai, điều trị và sinh con theo phạm vi được phép.

Vì vậy, cần phân biệt rõ khoản tiền thanh toán có căn cứ, gắn với chi phí thực tế với khoản tiền được thỏa thuận nhằm trả công hoặc tạo lợi ích từ việc mang thai hộ. Không phải cứ người mang thai hộ nhận được tiền là mặc nhiên có mục đích thương mại; bản chất khoản tiền, thỏa thuận và chứng từ liên quan mới là những căn cứ cần được xem xét.

4.2. Những chi phí thực tế được thanh toán

Theo Thông tư 32/2016/TT-BYT, bên nhờ mang thai hộ có trách nhiệm thanh toán các chi phí thực tế nhằm bảo đảm chăm sóc sức khỏe sinh sản cho người mang thai hộ. Các khoản chi bao gồm chi phí đi lại để khám, tư vấn và theo dõi sức khỏe; chi phí khám, xét nghiệm, điều trị và chuẩn bị mang thai; chi phí thực hiện kỹ thuật chuyển phôi; chi phí thăm khám, sàng lọc, theo dõi thai nhi và xử lý bất thường trong thai kỳ. Ngoài ra, các khoản chi cho quá trình sinh con, chăm sóc trong 42 ngày sau sinh, khám sức khỏe tổng quát và điều trị biến chứng sau sinh liên quan đến sức khỏe sinh sản cũng thuộc phạm vi được xem xét thanh toán. Chi phí dinh dưỡng và vật dụng vệ sinh cá nhân được xác định theo thỏa thuận và chứng từ liên quan.

Lưu ý pháp lý:

  • Không hiểu rằng mọi khoản chi do hai bên tự đưa ra đều đương nhiên là chi phí hợp pháp.

  • Chi phí y tế phải có hóa đơn, chứng từ và căn cứ chuyên môn; khoản dinh dưỡng, vật dụng vệ sinh cá nhân được xác định theo thỏa thuận và tài liệu liên quan.

  • Nếu người mang thai hộ có bảo hiểm y tế, cần trừ phần cơ quan bảo hiểm thanh toán theo phạm vi quyền lợi trước khi xác định nghĩa vụ chi trả còn lại của bên nhờ mang thai hộ.

Nguồn pháp lý: Thông tư 32/2016/TT-BYT

4.3. Phân biệt tiền hỗ trợ chi phí và tiền trả công mang thai hộ

Trong mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, cần phân biệt rõ khoản tiền thanh toán để bù đắp chi phí chăm sóc sức khỏe với khoản tiền trả công nhằm hưởng lợi từ việc mang thai. Theo quy định pháp luật, việc bên nhờ mang thai hộ chi trả các chi phí thực tế hợp lý để bảo đảm sức khỏe sinh sản không đồng nghĩa với mang thai hộ vì mục đích thương mại. Ngược lại, nếu khoản tiền được thỏa thuận như một lợi ích để đổi lấy việc mang thai hộ, cần xem xét bản chất giao dịch và mục đích của các bên. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào tên gọi “hỗ trợ”, “bồi dưỡng” hoặc “quà tặng” để xác định tính hợp pháp.

Tiêu chí

Hỗ trợ chi phí thực tế

Khoản trả công mang thai hộ

Mục đích

Bù đắp chi phí chăm sóc sức khỏe sinh sản

Hưởng lợi từ việc mang thai hộ

Căn cứ

Chi phí thực tế và quy định pháp luật

Thỏa thuận nhằm nhận lợi ích

Chứng từ

Hóa đơn, chứng từ, giấy biên nhận hoặc tài liệu đối chiếu phù hợp

Phải làm rõ bản chất khoản tiền, thỏa thuận và giao dịch

Ý nghĩa pháp lý

Có thể phù hợp với mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Có thể là dấu hiệu của mục đích thương mại

Cách đánh giá trong thực tế: Cần kiểm tra khoản tiền được chi trả để phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe hay được thỏa thuận như một lợi ích để đổi lấy việc mang thai hộ. Theo Thông tư 32/2016/TT-BYT, chi phí thực tế có thể bao gồm chi phí y tế, đi lại, dinh dưỡng và vật dụng chăm sóc cá nhân theo quy định. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào tên gọi “hỗ trợ”, “bồi dưỡng” hoặc “quà tặng” để kết luận có hay không mục đích thương mại.

Lưu ý thực tiễn: Khi đánh giá một khoản thanh toán, nên đối chiếu đồng thời thỏa thuận giữa các bên, chứng từ chi tiêu, nội dung chuyển khoản và mục đích thực tế của giao dịch. Đây là cơ sở để phân biệt việc hoàn trả chi phí hợp pháp với việc trả công nhằm hưởng lợi từ hoạt động mang thai hộ.

4.4. Nhận tiền ngoài chi phí thực tế có đương nhiên là mang thai hộ thương mại không?

Không phải cứ người mang thai hộ nhận thêm một khoản tiền ngoài chi phí khám chữa bệnh là đương nhiên xác định mang thai hộ vì mục đích thương mại. Cần làm rõ nguồn tiền, người chi trả, lý do thanh toán và nội dung thỏa thuận giữa các bên. Đặc biệt, phải xem xét khoản tiền đó có phải lợi ích mà người mang thai hộ hướng đến để thực hiện việc mang thai hộ hay chỉ phát sinh từ một quan hệ hỗ trợ khác. Việc đánh giá cần dựa trên tổng thể chứng cứ, không thể chỉ căn cứ vào một giao dịch riêng lẻ.

4.5. Cách chứng minh khoản chi trả là chi phí hợp pháp

Để chứng minh khoản tiền được thanh toán nhằm phục vụ việc mang thai hộ nhân đạo, các bên nên lưu giữ hóa đơn khám chữa bệnh, đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, bảng kê chi phí và xác nhận của cơ sở y tế. Giao dịch ngân hàng cần thể hiện rõ nội dung thanh toán, người nhận và thời điểm chuyển tiền. Việc lập hồ sơ đối chiếu giữa khoản chi thực tế với chứng từ liên quan giúp làm rõ mục đích thanh toán, hạn chế nhầm lẫn giữa hỗ trợ chi phí và lợi ích thương mại.

Trong thực tế, một khoản tiền chuyển cho người mang thai hộ chưa đủ để xác định đó là tiền công hay chi phí chăm sóc sức khỏe. Việc phân loại phải dựa trên căn cứ thanh toán, mục đích của các bên và chứng từ liên quan. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách xác định mục đích thương mại trong hoạt động mang thai hộ để phân biệt rõ hai trường hợp.

✅Phần 5. Quyền và nghĩa vụ của người mang thai hộ và người nhờ mang thai hộ

5.1. Quyền và nghĩa vụ của người mang thai hộ

Theo Điều 97 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người mang thai hộ có quyền và nghĩa vụ gắn liền với việc bảo đảm sức khỏe trong suốt quá trình mang thai, sinh con và chăm sóc sau sinh. Người mang thai hộ phải thực hiện việc thăm khám, theo dõi thai kỳ và tuân thủ các chỉ định chuyên môn của cơ sở y tế nhằm bảo đảm an toàn cho bản thân và thai nhi. Đồng thời, họ có quyền yêu cầu bên nhờ mang thai hộ hỗ trợ việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và được hưởng chế độ thai sản theo quy định pháp luật về lao động, bảo hiểm xã hội. Việc mang thai hộ không làm mất quyền được bảo vệ sức khỏe, nhân thân và quyền quyết định đối với các vấn đề y tế thuộc phạm vi pháp luật cho phép. Khi trẻ được sinh ra, người mang thai hộ có nghĩa vụ giao trẻ cho bên nhờ mang thai hộ theo thỏa thuận và quy định pháp luật.

5.2. Quyền và nghĩa vụ của bên nhờ mang thai hộ

Theo Điều 98 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, bên nhờ mang thai hộ có trách nhiệm thanh toán các chi phí thực tế để bảo đảm việc chăm sóc sức khỏe sinh sản cho người mang thai hộ theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Đồng thời, kể từ thời điểm con được sinh ra, vợ chồng nhờ mang thai hộ có quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con, bao gồm trách nhiệm nhận con, chăm sóc và nuôi dưỡng. Trường hợp bên nhờ mang thai hộ chậm nhận con hoặc từ chối nhận con, việc xử lý phải căn cứ vào thỏa thuận, quyền lợi của trẻ và các quy định pháp luật liên quan. Nghĩa vụ nhận và chăm sóc con không phụ thuộc vào việc trẻ có khỏe mạnh hay không.

5.3. Xác định cha mẹ của trẻ sinh ra từ mang thai hộ nhân đạo

Theo Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trẻ sinh ra từ việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm được sinh ra. Vì vậy, cần phân biệt người trực tiếp mang thai và sinh con với quan hệ cha mẹ được pháp luật xác lập. Người mang thai hộ không mặc nhiên trở thành mẹ của trẻ chỉ vì là người trực tiếp sinh con. Việc xác định cha, mẹ trong trường hợp này phải căn cứ vào quy định riêng về mang thai hộ nhân đạo, không áp dụng máy móc nguyên tắc xác định mẹ theo trường hợp sinh con thông thường.

5.4. Giải quyết tranh chấp giữa các bên

Tranh chấp phát sinh khi bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con, người mang thai hộ không giao con, các bên bất đồng về chi phí chăm sóc sức khỏe hoặc không thống nhất trách nhiệm khi xảy ra tai biến sản khoa. Theo Điều 99 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp liên quan đến mang thai hộ. Điều 96 cũng yêu cầu thỏa thuận phải xác định trách nhiệm khi xảy ra tai biến và khi một bên vi phạm cam kết. Khi giải quyết, cần đối chiếu văn bản thỏa thuận, hồ sơ y tế, chứng từ thanh toán, dữ liệu trao đổi và tài liệu bàn giao trẻ để xác định quyền, nghĩa vụ của từng bên.

Lưu ý pháp lý khi biên tập: Điều 99 quy định thẩm quyền của Tòa án và trường hợp đặc biệt khi cả hai vợ chồng bên nhờ mang thai hộ chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự trước khi nhận trẻ. Đối với trường hợp từ chối nhận con hoặc từ chối giao con, cần dẫn thêm khoản 5 Điều 97 và khoản 3, khoản 5 Điều 98; không nên quy toàn bộ căn cứ giải quyết các tình huống này cho Điều 99.

Trong một số vụ việc, người trực tiếp mang thai, người nhờ mang thai, người kết nối các bên và người đứng ra thu xếp có thể có vai trò rất khác nhau. Việc xác định trách nhiệm không thể chỉ dựa vào việc một người có xuất hiện trong thỏa thuận. Cần phân tích riêng vai trò của từng người trong hoạt động tổ chức mang thai hộ và căn cứ pháp luật tương ứng.

✅Phần 6. Khi nào mang thai hộ vì mục đích thương mại có thể bị xử lý hình sự?

6.1. Hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại theo Điều 187 BLHS

Điều 187 BLHS quy định trách nhiệm hình sự đối với người có hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại. Dấu hiệu cần làm rõ gồm hành vi tổ chức việc mang thai hộ và mục đích hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác. Trong thực tế, hành vi tổ chức có thể thể hiện qua việc chủ động tìm kiếm, kết nối các bên, thu xếp thỏa thuận hoặc điều phối quá trình mang thai hộ nhằm đạt mục đích thương mại. Tuy nhiên, không phải cứ giới thiệu người mang thai hộ, tham gia trao đổi hoặc có giao dịch tiền bạc là đương nhiên phạm tội. Cần xác định vai trò thực tế, mức độ tham gia, mục đích và chứng cứ liên quan để đánh giá đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Lưu ý thực tiễn: Điều 187 sử dụng dấu hiệu hành vi là “tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại”. Vì vậy, trong bài viết này chúng tôi không mở rộng thành khẳng định mọi người tham gia hoặc người mang thai hộ đều đương nhiên phạm tội này. Việc xác định trách nhiệm phải căn cứ hành vi, vai trò và quy định về đồng phạm nếu có.

6.2. Không phải mọi trường hợp mang thai hộ có phát sinh tiền đều cấu thành tội phạm

Việc phát sinh khoản tiền giữa các bên không đồng nghĩa với việc có hành vi mang thai hộ vì mục đích thương mại. Cần phân biệt khoản chi trả chi phí khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản thực tế với khoản tiền nhằm hưởng lợi từ việc mang thai hộ. Một giao dịch chuyển khoản riêng lẻ chưa đủ để kết luận có hành vi phạm tội. Cơ quan tiến hành tố tụng cần xem xét nội dung thỏa thuận, mục đích của các bên, hành vi tổ chức, vai trò từng người và các chứng cứ liên quan trong tổng thể vụ việc. Chỉ khi có đủ căn cứ xác định các dấu hiệu cấu thành tội phạm mới có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 187 BLHS.

6.3. Phân biệt người tổ chức, người môi giới và người có liên quan

Việc xác định trách nhiệm pháp lý trong một vụ việc mang thai hộ vì mục đích thương mại phải căn cứ vào hành vi và mức độ tham gia thực tế của từng người. Người tổ chức thường là người chủ động khởi xướng, điều phối hoặc thu xếp hoạt động mang thai hộ; người môi giới thực hiện việc kết nối các bên. Trong khi đó, người trực tiếp mang thai hộ, người nhờ mang thai hộ hoặc người hỗ trợ có thể có vai trò và căn cứ trách nhiệm khác nhau. Không phải cứ tham gia, biết hoặc có liên hệ với giao dịch là đương nhiên phạm tội theo Điều 187 BLHS. Cần làm rõ hành vi cụ thể, mục đích, nhận thức và căn cứ xác định đồng phạm nếu có.

Lưu ý pháp lý: Không nên mặc định người trực tiếp mang thai hộ hoặc người nhờ mang thai hộ đương nhiên là đồng phạm. Điều 187 BLHS quy định về hành vi tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại; việc xác định trách nhiệm của từng người phải căn cứ hành vi cụ thể và quy định về đồng phạm tại Điều 17 BLHS.

6.4. Những chứng cứ cần kiểm tra khi có dấu hiệu mang thai hộ thương mại

Khi xác minh dấu hiệu mang thai hộ vì mục đích thương mại, cần đối chiếu tin nhắn, thỏa thuận giữa các bên, chứng từ chuyển tiền và tài liệu thể hiện việc tìm kiếm, giới thiệu hoặc thu xếp người mang thai hộ. Hồ sơ y tế, lời khai và dữ liệu liên lạc cũng cần được kiểm tra để xác định diễn biến thực tế, vai trò của từng người và mục đích của các khoản thanh toán. Đặc biệt, phải làm rõ mối liên hệ giữa hành vi tổ chức với lợi ích kinh tế hoặc lợi ích khác, không kết luận chỉ từ một giao dịch riêng lẻ

Nếu vụ việc có dấu hiệu tổ chức mang thai hộ nhằm hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác, cần đánh giá trách nhiệm pháp lý theo Điều 187 BLHS. Các vấn đề về dấu hiệu cấu thành, chủ thể, hình phạt và chứng cứ được phân tích đầy đủ tại bài Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại Điều 187 BLHS.

Việc xác định mục đích thương mại phải được đặt trong tổng thể tài liệu, bao gồm nội dung trao đổi, thỏa thuận, giao dịch tài chính và vai trò của từng người. Có thể xem thêm bài chứng cứ chứng minh tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại để hiểu cách đối chiếu từng nhóm tài liệu.

✅Phần 7. Những câu hỏi thường gặp về mang thai hộ nhân đạo và thương mại

❓ Người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có được nhận tiền không?

Người mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không được nhận tiền công nhằm hưởng lợi từ việc mang thai hộ. Tuy nhiên, bên nhờ mang thai hộ có trách nhiệm thanh toán các chi phí thực tế để chăm sóc sức khỏe sinh sản theo quy định. Cần phân biệt khoản chi hợp pháp với lợi ích thương mại.

❓ Người mang thai hộ có bắt buộc phải là người thân thích không?

Có. Theo khoản 3 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người được nhờ mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ. Không phải mọi người có quan hệ họ hàng đều đương nhiên đáp ứng điều kiện này.

❓ Người mang thai hộ có được nhận tiền hỗ trợ sinh hoạt không?

Việc hỗ trợ người mang thai hộ phải được xem xét theo bản chất và căn cứ thanh toán. Các chi phí thực tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe sinh sản được thanh toán theo quy định không đồng nghĩa với tiền công mang thai hộ. Nếu có khoản hỗ trợ khác, cần kiểm tra thỏa thuận, chứng từ và mục đích thực tế.

❓ Vợ chồng đã có con chung có được nhờ mang thai hộ không?

Không. Theo khoản 2 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng nhờ mang thai hộ phải đang không có con chung. Ngoài điều kiện này, người vợ còn phải có xác nhận y tế về việc không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

❓ Người mang thai hộ có được giữ lại đứa trẻ sau khi sinh không?

Về nguyên tắc, người mang thai hộ có nghĩa vụ giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Theo Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm sinh ra.

❓ Người môi giới mang thai hộ vì mục đích thương mại có bị truy cứu hình sự không?

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi môi giới thực tế cấu thành hành vi tổ chức hoặc có đủ căn cứ xác định đồng phạm trong tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại theo Điều 187 BLHS. Không phải mọi hành vi giới thiệu, kết nối các bên đều đương nhiên cấu thành tội phạm. Xem thêm bài phân tích về môi giới mang thai hộ vì mục đích thương mại.

❓ Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có bắt buộc thực hiện tại bệnh viện được phép không?

Có. Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện và được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ theo quy định. Nghị định 207/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về điều kiện cơ sở y tế, hồ sơ và thủ tục thực hiện.

Theo khoản 3 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, người được nhờ mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ. Không phải mọi người có quan hệ họ hàng đều đương nhiên đáp ứng điều kiện này.

❓ Người mang thai hộ có được nhận tiền hỗ trợ sinh hoạt không?

Việc hỗ trợ người mang thai hộ phải được xem xét theo bản chất và căn cứ thanh toán. Các chi phí thực tế liên quan đến chăm sóc sức khỏe sinh sản được thanh toán theo quy định không đồng nghĩa với tiền công mang thai hộ. Nếu có khoản hỗ trợ khác, cần kiểm tra thỏa thuận, chứng từ và mục đích thực tế.

❓ Vợ chồng đã có con chung có được nhờ mang thai hộ không?

Không. Theo khoản 2 Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ chồng nhờ mang thai hộ phải đang không có con chung. Ngoài điều kiện này, người vợ còn phải có xác nhận y tế về việc không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

❓ Người mang thai hộ có được giữ lại đứa trẻ sau khi sinh không?

Về nguyên tắc, người mang thai hộ có nghĩa vụ giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ theo thỏa thuận và quy định pháp luật. Theo Điều 94 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm sinh ra.

❓ Người môi giới mang thai hộ vì mục đích thương mại có bị truy cứu hình sự không?

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi môi giới thực tế cấu thành hành vi tổ chức hoặc có đủ căn cứ xác định đồng phạm trong tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại theo Điều 187 BLHS. Không phải mọi hành vi giới thiệu, kết nối các bên đều đương nhiên cấu thành tội phạm. Xem thêm bài phân tích về môi giới mang thai hộ vì mục đích thương mại.

❓ Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có bắt buộc thực hiện tại bệnh viện được phép không?

Có. Việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo phải được thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có đủ điều kiện và được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ theo quy định. Nghị định 207/2025/NĐ-CP quy định cụ thể về điều kiện cơ sở y tế, hồ sơ và thủ tục thực hiện.

✅Phần 8. Kết luận: Phân biệt đúng mục đích để xác định tính hợp pháp của việc mang thai hộ

Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại khác nhau cơ bản ở mục đích thực hiện và bản chất lợi ích mà các bên hướng đến. Hình thức nhân đạo phải đáp ứng điều kiện tại Điều 95 Luật Hôn nhân và gia đình cùng các quy định hướng dẫn hiện hành. Việc thanh toán chi phí chăm sóc sức khỏe thực tế không đồng nghĩa với trả tiền công mang thai hộ. Ngược lại, hành vi tổ chức mang thai hộ nhằm hưởng lợi về kinh tế hoặc lợi ích khác có thể bị xem xét theo Điều 187 BLHS khi đủ căn cứ. Khi phát sinh tranh chấp hoặc nghi vấn, cần rà soát thỏa thuận, chứng từ chi phí, hồ sơ y tế và dữ liệu liên lạc để xác định đúng bản chất vụ việc.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|

  • Tags
  • ★★★★★ ★★★★★

Tin liên quan

Tội cưỡng bức lao động là gì? Quy định pháp luật và mức phạt mới nhất
Cưỡng bức lao động là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác để ép buộc người lao động phải làm việc trái với ý muốn của họ, xâm phạm nghiêm trọng quyền tự do lao động được pháp luật bảo vệ.
Vi phạm an toàn lao động dẫn đến chết người?
Vi phạm an toàn lao động gây chết người có thể bị phạt tù đến 12 năm và buộc bồi thường thiệt hại lớn. Phân tích chi tiết mức bồi thường, căn cứ pháp luật và quyền lợi thân nhân.
Mua bán tài khoản ngân hàng bị phạt bao nhiêu năm tù?
Mua bán, cho thuê tài khoản ngân hàng thường bị lợi dụng để lừa đảo, rửa tiền. Phân tích nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, khung hình phạt và cách nhận diện rủi ro pháp lý.
Cấu thành tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo Điều 190 BLHS?
Cấu thành tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo Điều 190 BLHS được xem xét qua bốn yếu tố: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Việc xác định tội danh cần làm rõ loại hàng hóa, hành vi sản xuất hoặc buôn bán, năng lực trách nhiệm hình sự, lỗi của người thực hiện và các điều kiện định tội theo luật.
Hàng cấm là gì? Những loại hàng hóa nào bị cấm kinh doanh tại Việt Nam?
Hàng cấm là hàng hóa mà pháp luật không cho phép thực hiện một hoặc nhiều hoạt động như kinh doanh, lưu hành, sử dụng hoặc xuất nhập khẩu trong phạm vi nhất định. Các nhóm hàng này được xác định theo Luật Đầu tư, Luật Quản lý ngoại thương và quy định chuyên ngành. Không phải mọi hàng hóa thiếu giấy phép đều là hàng cấm.
Khi nào sản xuất, buôn bán hàng cấm bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo Điều 190 BLHS, người sản xuất, buôn bán hàng cấm bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi đối với hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh của điều luật và đáp ứng ngưỡng định lượng, trị giá hoặc thu lợi bất chính tương ứng. Trường hợp dưới ngưỡng vẫn có thể bị xử lý nếu đáp ứng điều kiện luật định.
Hình fanpage
tvpl
Thông tin luật sư
Đoàn luật sư
Thành phố Hà Nội

Luật sư: TRỊNH VĂN DŨNG

Điện thoại: 0969566766

Zalo: 0338919686

Liên hệ Luật sư qua: youtube
Liên hệ Luật sư qua: tiktok
Liên hệ Luật sư qua: email
Khách hàng đặt câu hỏi tư vấn