✅Phần 1. Mở đầu:

Cố ý gây thương tích bằng hung khí nguy hiểm không mặc nhiên bị xử lý theo khoản 2 Điều 134 BLHS. Cần xác định vật được sử dụng có phải hung khí nguy hiểm, tỷ lệ tổn thương cơ thể và các tình tiết định khung khác. Trường hợp 11%–30% và thuộc điểm a khoản 1 có thể bị áp dụng khoản 2.

Hung khí nguy hiểm là vật được sử dụng trong hành vi gây thương tích có khả năng gây nguy hiểm đáng kể cho sức khỏe, tính mạng. Việc xác định phải căn cứ đặc điểm vật, cách sử dụng, vị trí tác động và diễn biến vụ việc.

• Không phải cứ dùng hung khí nguy hiểm là mặc nhiên áp dụng khoản 2 Điều 134.
• “Dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm” là tình tiết được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 134.
• Trường hợp 11%–30% và thuộc một trong các tình tiết quy định tại khoản 1 có thể đặt vấn đề áp dụng khoản 2 Điều 134.
• Cần xác định cụ thể vật được sử dụng có phải hung khí nguy hiểm hay không.
• Không nên chỉ căn cứ tên gọi như “dao”, “gậy”, “tuýp sắt” để kết luận.
• Phải đối chiếu vật chứng, camera, lời khai, diễn biến tấn công và kết luận giám định thương tích.

✅Phần 2. Dùng hung khí nguy hiểm gây thương tích có bị xử lý theo khoản 2 Điều 134 không?

2.1. Không phải cứ dùng hung khí nguy hiểm là đương nhiên thuộc khoản 2

Dùng hung khí nguy hiểm là một trong các tình tiết được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 134 BLHS. Tuy nhiên, khoản 1 còn đặt ra ngưỡng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc trường hợp luật định. Trong khi đó, khoản 2 có trường hợp 11% đến 30% nhưng đồng thời thuộc một trong các điểm a–k khoản 1. Vì vậy, khi xác định khoản áp dụng phải đối chiếu tỷ lệ tổn thương cơ thể + tình tiết dùng hung khí + các dữ kiện của vụ án, không thể chỉ dựa vào việc có sử dụng hung khí nguy hiểm.

2.2. Khi nào việc dùng hung khí nguy hiểm có thể dẫn đến khoản 2?

Không phải cứ dùng hung khí nguy hiểm gây thương tích là đương nhiên áp dụng khoản 2 Điều 134. Trường hợp điển hình cần đối chiếu là nạn nhân bị tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, đồng thời hành vi thuộc điểm a khoản 1 do sử dụng hung khí nguy hiểm; khi đó có thể áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 134. Quy định này yêu cầu xem xét đồng thời tỷ lệ tổn thương và tình tiết định khung, thay vì chỉ dựa vào loại hung khí.

Ví dụ, nếu nạn nhân được xác định tổn thương cơ thể 20% và có căn cứ xác định người thực hiện dùng dao là hung khí nguy hiểm, cần đối chiếu điểm a khoản 1 với điểm đ khoản 2. Thực tiễn xét xử cũng có vụ Tòa xác định tổng tỷ lệ 29%, trong đó có sử dụng hung khí nguy hiểm, và áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 134.

2.3. Khi nào không nên suy luận ngay sang khoản 2?

Không nên chỉ dựa vào việc người thực hiện có sử dụng hung khí nguy hiểm để kết luận ngay khoản 2 Điều 134. Cần đối chiếu đồng thời tỷ lệ tổn thương cơ thể, tình tiết định khung và toàn bộ diễn biến hành vi. Hung khí là một tình tiết pháp lý; khoản áp dụng phải là kết quả của việc đối chiếu đầy đủ các điều kiện luật định.

Việc sử dụng hung khí nguy hiểm chỉ là một trong những tình tiết cần xem xét khi xác định trách nhiệm hình sự. Để có cái nhìn đầy đủ về hành vi, tỷ lệ tổn thương cơ thể, cấu thành tội phạm và các tình tiết định khung, có thể tham khảo [tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS].

✅Phần 3. Hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích được hiểu thế nào?

3.1. Điều 134 quy định “hung khí nguy hiểm” nhưng không nên chỉ nhìn vào tên gọi

Khi xác định hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích, không nên chỉ căn cứ vào tên gọi của đồ vật. Một con dao, thanh sắt hay vật cứng không mặc nhiên có cùng tính chất pháp lý trong mọi vụ án. Cần xem xét cấu tạo, đặc điểm, khả năng gây sát thương và cách thức sử dụng trong hoàn cảnh cụ thể. Đồng thời, vị trí tác động, cường độ và tính chất tấn công cũng là dữ kiện cần đối chiếu để đánh giá mức độ nguy hiểm của vật được sử dụng. Vì vậy, không thể suy luận đơn giản theo công thức “có dao = luôn luôn là hung khí nguy hiểm”; kết luận phải dựa trên toàn bộ diễn biến và chứng cứ của vụ việc.

3.2. Thế nào là hung khí nguy hiểm khi gây thương tích?

Trong hồ sơ vụ án cố ý gây thương tích, việc xác định một vật có phải hung khí nguy hiểm hay không không chỉ dựa vào tên gọi của vật. Cơ quan tiến hành tố tụng thường phải đối chiếu vật chứng, lời khai, camera hoặc nhân chứng, cách thức sử dụng, vị trí tác động và hậu quả thương tích để đánh giá tính nguy hiểm trong vụ việc cụ thể. Chẳng hạn, dao, búa hoặc thanh sắt vốn có khả năng gây sát thương; trong khi gạch, đá hay vật dụng thông thường cũng có thể được xem xét là hung khí nguy hiểm nếu được sử dụng theo cách có khả năng gây nguy hiểm cho sức khỏe, tính mạng. Theo hướng dẫn tại Nghị quyết 01/2006/NQ-HĐTP, cần xem xét đồng thời tính chất của vật và cách thức sử dụng, thay vì chỉ căn cứ vào tên gọi của đồ vật.

2.2. "Phương tiện nguy hiểm" là công cụ, dụng cụ được chế tạo ra nhằm phục vụ cho cuộc sống của con người (trong sản xuất, trong sinh hoạt) hoặc vật mà người phạm tội chế tạo ra nhằm làm phương tiện thực hiện tội phạm hoặc vật có sẵn trong tự nhiên mà người phạm tội có được và nếu sử dụng công cụ, dụng cụ hoặc vật đó tấn công người khác thì sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc sức khoẻ của người bị tấn công.

a. Về công cụ, dụng cụ

Ví dụ: búa đinh, dao phay, các loại dao sắc, nhọn...

b. Về vật mà người phạm tội chế tạo ra

Ví dụ: thanh sắt mài nhọn, côn gỗ...

c. Về vật có sẵn trong tự nhiên

Ví dụ: gạch, đá, đoạn gậy cứng, chắc, thanh sắt...

3.3. Xác định hung khí nguy hiểm trong vụ án cần dựa vào những dữ kiện nào?

Không nên chỉ nhìn vào tên gọi của vật để kết luận đó là hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích. Khi xem xét, cần đặt vật được sử dụng trong toàn bộ diễn biến thực tế: đặc điểm, kích thước, cấu tạo, cách sử dụng, vị trí tác động, cường độ tấn công và hậu quả gây ra. Các dữ kiện này cần được đối chiếu với vật chứng, biên bản thu giữ, camera, lời khai, bệnh án và kết luận giám định. Không phải cứ có dao hoặc vật sắc nhọn là mặc nhiên đủ căn cứ xác định tình tiết này.

✅Phần 4. Dao, kiếm, gậy và các vật dụng khác có phải là hung khí nguy hiểm không?

4.1. Dao có phải là hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích?

Không phải cứ sử dụng dao để gây thương tích thì mặc nhiên được kết luận là hung khí nguy hiểm. Khi xem xét dao có phải là hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích, cần đánh giá đồng thời đặc điểm của con dao và cách nó được sử dụng trong vụ việc cụ thể. Các yếu tố cần kiểm tra gồm loại dao, kích thước, độ sắc, cấu tạo, khả năng gây sát thương; vị trí bị tác động; cách cầm, hướng và lực tấn công; hậu quả thương tích thực tế.

Đặc biệt, vật chứng có ý nghĩa quan trọng nếu cơ quan tiến hành tố tụng dựa vào con dao để xác định tình tiết “dùng hung khí nguy hiểm”. Trường hợp không thu giữ được dao, vẫn cần đối chiếu camera, hình ảnh, lời khai, dấu vết và các tài liệu khác để đánh giá có đủ căn cứ chứng minh hay không. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào tên gọi “dao” để suy ra ngay tình tiết định khung; phải đặt vật được sử dụng trong toàn bộ diễn biến hành vi và chứng cứ của vụ án.

4.2. Gậy, tuýp sắt, gạch, đá có thể được xác định thế nào?

Gậy, tuýp sắt, gạch, đá đều có thể được sử dụng trong sinh hoạt hoặc lao động, nên không phải mọi trường hợp sử dụng các vật này đều mặc nhiên được xác định là hung khí nguy hiểm. Khi đánh giá, cần xem xét vật được sử dụng có đặc điểm, khả năng gây sát thương như thế nào và được sử dụng ra sao trong thực tế.

Chẳng hạn, cần đối chiếu kích thước, trọng lượng, hình dạng của vật; cách cầm, hướng và lực tác động; vị trí trên cơ thể bị tấn công; số lần tác động và hậu quả thương tích. Camera, vật chứng, lời khai, biên bản thu giữ và kết luận giám định có thể là những tài liệu quan trọng để kiểm tra các dữ kiện này.

Vì vậy, vật dụng thông thường vẫn có thể trở thành phương tiện nguy hiểm tùy cách sử dụng, nhưng kết luận phải dựa trên toàn bộ diễn biến và chứng cứ của vụ án, không chỉ dựa vào tên gọi của vật.

4.3. Không có vật chứng thì có xác định được hung khí nguy hiểm không?

Không thu giữ được vật chứng không đồng nghĩa không thể xác định có sử dụng hung khí nguy hiểm, nhưng căn cứ buộc tội phải được kiểm tra từ tổng thể hồ sơ. Cần đối chiếu lời khai của người bị hại, bị can và người làm chứng với camera, ảnh hoặc video, dấu vết tại hiện trường và các tài liệu điều tra khác. Quan trọng hơn, phải xem phương thức tấn công có phù hợp với đặc điểm thương tích được ghi nhận trong bệnh án và kết luận giám định hay không. Nếu chỉ có lời khai một phía mà thiếu dữ liệu kiểm chứng, việc xác định tình tiết dùng hung khí nguy hiểm cần được đánh giá thận trọng, không thể chỉ dựa vào suy đoán về loại vật đã được sử dụng.

4.4. Có nhiều vật được sử dụng thì xác định thế nào?

Khi một vụ việc có nhiều vật được sử dụng, không thể suy luận “nhiều hung khí = nhiều tình tiết định khung”. Cần xác định riêng từng vật: đó là vật gì, có đặc điểm nguy hiểm hay không, được sử dụng như thế nào và có vai trò thực tế nào trong hành vi gây thương tích. Đồng thời phải đối chiếu lời khai, vật chứng, camera và thương tích để xác định vật nào thực sự được sử dụng để gây thương tích và tình tiết pháp lý nào có căn cứ áp dụng.

✅Phần 5. Tỷ lệ tổn thương cơ thể ảnh hưởng thế nào khi có hung khí nguy hiểm?

5.1. Dưới 11% và có hung khí nguy hiểm

Tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11% không đồng nghĩa người gây thương tích đương nhiên không bị truy cứu hình sự. Điều 134 BLHS vẫn đặt ra trách nhiệm hình sự đối với một số trường hợp dưới ngưỡng này, trong đó có trường hợp dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người. Tuy nhiên, cần xác định chính xác vật được sử dụng có phải hung khí nguy hiểm và hành vi có đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định hay không. Không nên chỉ dựa vào tỷ lệ giám định để kết luận vụ việc.

Xem chi tiết: [Cố ý gây thương tích dưới 11% có bị truy cứu hình sự không?]

5.2. Từ 11% đến 30% và có hung khí nguy hiểm

Trường hợp tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, việc sử dụng hung khí nguy hiểm có thể là căn cứ áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 134 BLHS. Điều kiện ở đây cần được hiểu đầy đủ: người thực hiện phải gây thương tích với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30% và hành vi phải thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm từ a đến k khoản 1 Điều 134. Trong đó, điểm a khoản 1 quy định trường hợp dùng vũ khí, vật liệu nổ, hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn có khả năng gây nguy hại cho nhiều người.

Vì vậy, không thể kết luận máy móc rằng “11–30% + dao = khoản 2”. Cơ quan tiến hành tố tụng còn phải có căn cứ xác định vật được sử dụng thực sự là hung khí nguy hiểm và có chứng cứ chứng minh người phạm tội đã sử dụng vật đó để thực hiện hành vi gây thương tích. Chỉ khi các điều kiện tương ứng được xác định đầy đủ mới có cơ sở xem xét áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 134. Thực tiễn xét xử cũng có trường hợp Tòa án xác định hành vi thuộc điểm a khoản 1 và từ đó áp dụng điểm đ khoản 2 khi tỷ lệ tổn thương nằm trong khoảng 11–30%.

5.3. Từ 31% trở lên có cần “hung khí” để truy cứu không?

Khi tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% trở lên, không thể suy luận rằng phải có thêm “hung khí nguy hiểm” thì mới xem xét trách nhiệm hình sự. Hung khí và tỷ lệ tổn thương cơ thể là những dữ kiện pháp lý khác nhau, được đối chiếu theo các điều kiện tương ứng của Điều 134. Vì vậy, cần xác định chính xác tỷ lệ tổn thương, tình tiết của hành vi và căn cứ định khung, thay vì lấy việc có hoặc không có hung khí làm điều kiện duy nhất. Xem thêm [Cố ý gây thương tích từ 31% đến 60% được xác định thế nào?] và [Cố ý gây thương tích từ 61% trở lên được xác định thế nào?] để đối chiếu từng ngưỡng tỷ lệ.

5.4. Không được cộng máy móc tỷ lệ thương tích theo từng hung khí

Trường hợp một người sử dụng nhiều vật hoặc gây ra nhiều thương tích, không thể tự cộng từng tỷ lệ tổn thương theo từng hung khí rồi kết luận mức % cuối cùng. Tỷ lệ tổn thương cơ thể phải được xác định theo phương pháp giám định và hồ sơ chuyên môn. Khi rà soát vụ án, cần đối chiếu kết luận giám định với bệnh án, hồ sơ điều trị, chẩn đoán hình ảnh và diễn biến thương tích để kiểm tra căn cứ xác định tỷ lệ.

Việc xác định hung khí nguy hiểm mới chỉ là một phần của việc áp dụng Điều 134. Tỷ lệ tổn thương cơ thể và các tình tiết khác còn quyết định cách xác định khung trách nhiệm hình sự. Bạn có thể xem thêm [tỷ lệ tổn thương cơ thể trong tội cố ý gây thương tích được xác định thế nào] để hiểu rõ hơn cách yếu tố này được đánh giá trong từng trường hợp.

✅Phần 6. Xác định hung khí nguy hiểm trong vụ án cần kiểm tra những chứng cứ nào?

6.1. Vật chứng và tài liệu mô tả vật chứng

Khi đánh giá vật chứng, trước hết cần xác định chính xác vật được cho là đã sử dụng để gây thương tích và đối chiếu với hồ sơ thu giữ. Cần kiểm tra loại vật, chất liệu, chiều dài, kích thước, trọng lượng, hình dạng, độ sắc hoặc các đặc điểm có khả năng gây sát thương. Tuy nhiên, đặc điểm của vật chỉ là một căn cứ; cần xem xét thêm cách người phạm tội sử dụng vật đó trong thực tế. Chẳng hạn, một vật dụng thông thường có thể trở nên nguy hiểm nếu được sử dụng để đâm, chém hoặc đánh vào vùng trọng yếu của cơ thể.

Tiếp đó, cần đối chiếu vật chứng với camera, lời khai, biên bản khám nghiệm và kết luận giám định thương tích để xem vật được thu giữ có phù hợp với diễn biến gây thương tích hay không. Nếu vật chứng không được thu giữ, cần đánh giá độ tin cậy của các chứng cứ khác chứng minh loại vật, đặc điểm và cách thức sử dụng. Không nên kết luận một vật là hung khí nguy hiểm chỉ dựa vào tên gọi của nó hoặc chỉ dựa vào hậu quả thương tích.

6.2. Camera, video, hình ảnh và lời khai

Camera, video, hình ảnh và lời khai cần được đối chiếu theo toàn bộ diễn biến của hành vi, không chỉ nhìn vào khoảnh khắc gây thương tích. Cần làm rõ: ai là người cầm vật; cầm vật gì; sử dụng như thế nào; đánh hoặc tác động vào vị trí nào; bao nhiêu lần; khoảng cách giữa các bên; diễn biến trước và sau khi xảy ra sự việc. Đặc biệt, cần kiểm tra sự thống nhất giữa hình ảnh và lời khai của người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng. Nếu các nguồn chứng cứ mâu thuẫn, cần xác định nguồn nào có khả năng phản ánh khách quan hơn và có tài liệu nào khác kiểm chứng hay không. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá cách thức sử dụng vật trong thực tế.

6.3. Bệnh án và kết luận giám định thương tích

Bệnh án và kết luận giám định thương tích không phải là căn cứ duy nhất để kết luận một vật có phải hung khí nguy hiểm hay không. Các tài liệu này trước hết giúp xác định thương tích thực tế: vị trí tổn thương, đặc điểm, mức độ, phương pháp điều trị, can thiệp y tế và diễn biến sau khi bị thương. Từ đó, cần đối chiếu với chứng cứ về vật được cho là đã sử dụng và cách thức tác động thể hiện qua camera, lời khai hoặc tài liệu khác. Chẳng hạn, vị trí và đặc điểm thương tích có phù hợp với diễn biến được mô tả hay không là vấn đề cần kiểm tra. Không nên suy ngược từ tỷ lệ tổn thương cơ thể để mặc nhiên kết luận về loại hung khí.

6.4. Biên bản khám nghiệm, lời khai và các chứng cứ khác

Biên bản khám nghiệm hiện trường, lời khai của người bị buộc tội, bị hại, người làm chứng và các tài liệu khác cần được đối chiếu trong cùng một diễn biến vụ việc. Không nên chỉ dựa vào một lời khai để kết luận vật được sử dụng là hung khí nguy hiểm. Luật sư cần kiểm tra sự thống nhất giữa lời khai với vị trí, dấu vết tại hiện trường, hình ảnh, camera, vật chứng và cơ chế hình thành thương tích. Nếu các nguồn chứng cứ mâu thuẫn, cần xác định nguyên nhân và đánh giá chứng cứ theo tổng thể thay vì lựa chọn riêng tài liệu bất lợi cho một bên. Đây cũng là cơ sở để xem xét tình tiết dùng hung khí nguy hiểm theo Điều 134 có đủ căn cứ hay chưa.

✅Phần 7. Phân biệt dùng hung khí nguy hiểm với “có tính chất côn đồ”

7.1. Hung khí nguy hiểm là gì?

Hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích tập trung vào phương tiện được sử dụng và cách thức sử dụng phương tiện đó. Một vật có thể được xem xét là hung khí nguy hiểm dựa trên đặc điểm, khả năng gây sát thương và hoàn cảnh sử dụng thực tế. Vì vậy, không nên chỉ nhìn tên gọi của vật mà phải đối chiếu vật chứng, cách tấn công và hậu quả gây ra.

7.2. Có tính chất côn đồ là gì?

Có tính chất côn đồ không đồng nhất với việc sử dụng hung khí nguy hiểm. Tình tiết này tập trung vào tính chất, thái độ, động cơ, hoàn cảnh và cách thức ứng xử của người phạm tội khi thực hiện hành vi, chẳng hạn hành vi hung hãn, coi thường pháp luật, vô cớ hoặc vì lý do nhỏ nhặt mà tấn công người khác. Do đó, dùng dao có thể là căn cứ xem xét hung khí nguy hiểm, nhưng không mặc nhiên chứng minh tính chất côn đồ.

7.3. Một vụ án có thể đồng thời có cả hai tình tiết không?

Một vụ án có thể đồng thời đặt ra việc xem xét cả tình tiết dùng hung khí nguy hiểm và có tính chất côn đồ, nhưng phải chứng minh từng tình tiết trên những căn cứ riêng. Dùng dao, tuýp sắt hoặc vật sắc nhọn không đồng nghĩa người thực hiện đương nhiên có tính chất côn đồ. Ngược lại, hành vi có tính chất côn đồ cũng không bắt buộc phải sử dụng hung khí. Khi đánh giá, cần tách phương tiện gây thương tích khỏi tính chất, thái độ và hoàn cảnh thực hiện hành vi, rồi đối chiếu chứng cứ của vụ án cụ thể.

Xem thêm: [Cố ý gây thương tích có tính chất côn đồ được xác định thế nào?]

✅Phần 8. Những trường hợp dễ nhầm khi xác định hung khí nguy hiểm

8.1 Có dao nhưng không chứng minh được dao được sử dụng để gây thương tích

Việc thu giữ một con dao tại hiện trường chưa đủ để kết luận dao được sử dụng gây thương tích. Cần làm rõ ai sử dụng, thời điểm, cách thức sử dụng và mối liên hệ với thương tích thực tế. Cơ quan tiến hành tố tụng cần đối chiếu vật chứng với camera, lời khai, dấu vết và hồ sơ giám định. Không thể chỉ dựa vào việc người bị buộc tội có mang hoặc cầm dao để suy ra tình tiết dùng hung khí nguy hiểm.

8.2 Có thương tích nhưng không xác định được vật gây thương tích

Thương tích có thể cho thấy hậu quả xảy ra nhưng chưa chắc chứng minh được vật gây thương tích. Khi không xác định được vật được sử dụng, cần đối chiếu đặc điểm thương tích với lời khai, camera, dấu vết tại hiện trường và các tài liệu khác. Kết luận phải dựa trên tổng hợp chứng cứ. Không nên suy luận ngược rằng vì có vết thương nên chắc chắn người thực hiện đã sử dụng hung khí nguy hiểm.

8.3 Người bị hại khai có hung khí nhưng camera thể hiện diễn biến khác

Lời khai của người bị hại là một nguồn chứng cứ cần xem xét nhưng phải được đối chiếu với các tài liệu khác. Nếu camera thể hiện diễn biến khác về vật được sử dụng, tư thế tấn công hoặc thời điểm xảy ra hành vi, cần làm rõ sự mâu thuẫn này. Không thể mặc nhiên ưu tiên một nguồn chứng cứ mà bỏ qua chứng cứ khách quan. Vấn đề là xác định diễn biến thực tế và căn cứ chứng minh tình tiết dùng hung khí.

8.4 Dùng nhiều vật khác nhau trong cùng một vụ việc

Khi một vụ việc có nhiều vật được sử dụng, cần xác định từng vật, cách sử dụng và vai trò của vật đó trong hành vi gây thương tích. Không phải cứ có nhiều vật thì mặc nhiên phát sinh nhiều tình tiết định khung. Cần đối chiếu vật chứng, camera, lời khai, dấu vết và kết luận giám định để xác định vật nào thực sự được sử dụng và có đủ căn cứ coi là hung khí nguy hiểm hay không.

✅Phần 9. Không phải cứ dùng hung khí nguy hiểm là bị xử lý theo khoản 2 Điều 134

9.1. 4 câu hỏi cần kiểm tra trước khi xác định khoản áp dụng

Trước khi xác định người dùng hung khí nguy hiểm bị xử lý theo khoản nào của Điều 134, cần kiểm tra toàn bộ diễn biến vụ việc, không chỉ nhìn vào vật được sử dụng. Thứ nhất, có căn cứ xác định người đó cố ý gây thương tích hay không. Thứ hai, vật được sử dụng có đủ căn cứ để xác định là hung khí nguy hiểm hay chỉ là vật dụng thông thường. Thứ ba, tỷ lệ tổn thương cơ thể của bị hại được kết luận bao nhiêu và kết luận đó dựa trên tài liệu nào. Thứ tư, ngoài hung khí còn có tình tiết khác thuộc khoản 1 hoặc khoản 2 Điều 134 hay không. Chỉ sau khi đối chiếu các dữ kiện này với chứng cứ trong hồ sơ mới có cơ sở xác định khoản áp dụng.

9.2. Không được kết luận chỉ từ “con dao” hoặc “tỷ lệ %”

Không thể chỉ dựa vào việc có con dao hay một tỷ lệ thương tích cụ thể để kết luận ngay khoản áp dụng của Điều 134. Cần đối chiếu vật được sử dụng, cách thức gây thương tích, kết luận giám định, diễn biến vụ việc và các tình tiết liên quan. Hung khí là một dữ kiện pháp lý; khoản áp dụng là kết quả của việc đối chiếu toàn bộ cấu thành và tình tiết định khung.

✅Phần 10. Checklist xác định hung khí nguy hiểm trong vụ án cố ý gây thương tích

Khi đánh giá hung khí nguy hiểm trong tội cố ý gây thương tích, không nên chỉ nhìn vào tên gọi của vật được sử dụng. Cần đặt vật đó trong toàn bộ diễn biến vụ việc: đặc điểm của vật, cách sử dụng, vị trí tác động, thương tích thực tế và các chứng cứ chứng minh. Có thể rà soát theo checklist sau:

Trong thực tế, một chứng cứ riêng lẻ thường chưa đủ để kết luận. Chẳng hạn, việc thu giữ một con dao không tự động giải quyết vấn đề nếu chưa làm rõ người đó có sử dụng dao để gây thương tích hay không, sử dụng như thế nào và diễn biến thực tế có phù hợp với lời khai hay không. Ngược lại, nếu không thu giữ được vật chứng, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn cần đánh giá các chứng cứ khác như camera, lời khai, nhân chứng và dấu vết thương tích.

Vì vậy, khi rà soát hồ sơ, nên đi theo chuỗi: vật được sử dụng → cách sử dụng → thương tích → chứng cứ chứng minh → tình tiết định khung → khoản áp dụng, thay vì suy luận trực tiếp từ tên gọi của hung khí.

✅Phần 11. Câu hỏi thường gặp?

❓ Dùng dao gây thương tích có phải luôn là dùng hung khí nguy hiểm?

Không. Không phải cứ sử dụng dao gây thương tích thì đương nhiên được xác định là dùng hung khí nguy hiểm. Cần xem xét loại dao, đặc điểm, cấu tạo, khả năng gây sát thương, cách sử dụng, vị trí tác động và diễn biến thực tế. Vì vậy, phải đối chiếu vật chứng và các tài liệu trong hồ sơ thay vì chỉ căn cứ tên gọi của con dao.

❓ Gây thương tích dưới 11% bằng hung khí nguy hiểm có bị xử lý hình sự không?

Có thể. Tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11% không đồng nghĩa người thực hiện luôn được miễn trách nhiệm hình sự. Điều 134 còn quy định những trường hợp dưới ngưỡng này nhưng có tình tiết luật định, trong đó có việc dùng hung khí nguy hiểm. Muốn xác định có bị truy cứu hay không phải đối chiếu đầy đủ điều kiện của Điều 134.

Xem chi tiết: [Cố ý gây thương tích dưới 11% có bị truy cứu hình sự không?]

❓ Dùng hung khí nguy hiểm gây thương tích 11–30% có bị áp dụng khoản 2 Điều 134 không?

Có thể, nhưng không được kết luận chỉ dựa vào tỷ lệ 11–30% và việc sử dụng hung khí. Trường hợp này cần xác định vật được sử dụng có phải hung khí nguy hiểm và hành vi có thuộc điểm a khoản 1 hay không. Khi đủ căn cứ, phải tiếp tục đối chiếu điều kiện tại khoản 2 Điều 134 để xác định khung áp dụng.

❓ Không thu giữ được hung khí có chứng minh được tình tiết dùng hung khí nguy hiểm không?

Có thể, nếu các chứng cứ khác đủ cơ sở chứng minh. Việc không thu giữ được vật chứng không tự động loại bỏ tình tiết dùng hung khí nguy hiểm. Cơ quan tiến hành tố tụng có thể đánh giá lời khai, camera, hình ảnh, nhân chứng, dấu vết thương tích và các tài liệu khác. Tuy nhiên, kết luận phải dựa trên tổng thể chứng cứ khách quan.

❓ Dùng nhiều hung khí trong một vụ án có bị xử lý nặng hơn không?

Không phải cứ sử dụng nhiều hung khí thì đương nhiên bị áp dụng khung hình phạt nặng hơn. Cần xác định từng vật được sử dụng như thế nào, vai trò của chúng trong hành vi gây thương tích và các tình tiết định khung thực tế. Việc có nhiều hung khí không tự tạo thêm một tình tiết định khung nếu pháp luật không quy định.

❓ Hung khí nguy hiểm có giống “vũ khí” không?

Không hoàn toàn giống nhau. “Vũ khí” và “hung khí nguy hiểm” là những khái niệm có phạm vi và căn cứ xác định khác nhau. Điều 134 liệt kê vũ khí, vật liệu nổ và hung khí nguy hiểm trong cùng một tình tiết, nhưng không nên đồng nhất ba khái niệm này. Khi áp dụng vào vụ án phải xác định chính xác đặc điểm của vật được sử dụng.

❓ Dùng dao gây thương tích có đồng thời bị xác định là có tính chất côn đồ không?

Có thể, nhưng hai tình tiết này không đồng nhất. Dùng dao liên quan đến phương tiện thực hiện hành vi, còn “có tính chất côn đồ” liên quan đến tính chất, thái độ và hoàn cảnh thực hiện hành vi. Vì vậy, một vụ án có thể đồng thời xuất hiện cả hai nếu có đủ căn cứ, nhưng không thể suy luận rằng dùng dao thì đương nhiên là côn đồ.

Xem thêm: [Cố ý gây thương tích có tính chất côn đồ được xác định thế nào?]

✅Phần 12. Kết luận

Dùng hung khí nguy hiểm là một tình tiết được quy định tại Điều 134 BLHS, nhưng không thể chỉ dựa vào việc có sử dụng hung khí để kết luận ngay người thực hiện bị xử lý theo khoản 2. Khoản áp dụng còn phụ thuộc vào tỷ lệ tổn thương cơ thể, các tình tiết định khung và diễn biến thực tế của hành vi được chứng minh trong vụ án.

Trước hết, cần xác định cụ thể vật được sử dụng có phải là hung khí nguy hiểm hay không. Không nên chỉ căn cứ vào tên gọi như dao, gậy, tuýp sắt hay vật cứng; cần xem xét đặc điểm của vật, cách sử dụng, vị trí tác động, số lần và cường độ tấn công, khoảng cách, diễn biến trước–trong–sau hành vi cùng các chứng cứ liên quan.

Tiếp đó, việc đánh giá hung khí phải được đặt trong mối quan hệ với tỷ lệ tổn thương cơ thể, diễn biến hành vi và các tình tiết định khung khác của Điều 134.

Nếu hồ sơ đang tranh luận về tình tiết dùng hung khí nguy hiểm, nên rà soát vật chứng, camera, lời khai, biên bản thu giữ và kết luận giám định thương tích. Luật sư có thể đối chiếu toàn bộ tài liệu để xác định căn cứ pháp lý của tình tiết này và ảnh hưởng của nó đến khoản áp dụng trong vụ án.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|