Bắt giữ người trái pháp luật bị xử lý như thế nào?

Bắt giữ người trái pháp luật bị xử lý như thế nào? Quy định mới nhất 2025

✅I. Bắt giữ người trái pháp luật là gì? Căn cứ pháp lý mới nhất

Bắt giữ người trái pháp luật là hành vi tước đoạt quyền tự do thân thể của người khác trái với quy định của pháp luật, bao gồm các trường hợp: không có căn cứ pháp lý, không đúng thẩm quyền hoặc không tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Theo Hiến pháp năm 2013, quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân là quyền hiến định, được Nhà nước bảo vệ. Mọi hành vi bắt, giam, giữ người đều phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện và đúng trình tự luật định.

Cụ thể, căn cứ pháp lý điều chỉnh hành vi này gồm:

• Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)

• Bộ luật Tố tụng hình sự 2015

• Bộ luật Dân sự 2015

• Các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan

➡ Việc tự ý giữ người, nhốt người, khóa cửa, canh gác, dùng vũ lực hoặc đe dọa nhằm tước đoạt tự do thân thể người khác đều có thể cấu thành tội phạm, kể cả khi người bị giữ “có lỗi” hoặc “nợ tiền”.

Tham khảo thêm:

1. Trường hợp được phép tạm giữ người?
2. Trường hợp công an được phép bắt giữ người?
3. Thủ tục thăm gặp người bị bắt?

✅II. Các hành vi bị coi là bắt giữ người trái pháp luật

Trên thực tế, nhiều người không ý thức được rằng hành vi của mình đã cấu thành tội phạm. Dưới đây là những dạng phổ biến:

1. Bắt giữ người không có thẩm quyền

Chỉ Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án, người thi hành công vụ trong những trường hợp luật định mới có quyền bắt người.

➡ Cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức xã hội không có quyền tự ý bắt giữ người, trừ trường hợp bắt quả tang theo đúng quy định.

2. Giữ người không có căn cứ pháp luật

Ví dụ:

• Giữ người vì nghi ngờ trộm cắp nhưng không có căn cứ rõ ràng

• Giam người để “làm rõ sự việc”

• Giữ người vì mâu thuẫn cá nhân

3. Giam, giữ người sai trình tự, thủ tục

• Không có lệnh bắt hợp pháp

• Không lập biên bản

• Không thông báo cho gia đình, chính quyền

• Giữ người quá thời hạn luật cho phép

4. Bắt giữ người để đòi nợ, ép ký giấy tờ

Đây là hành vi xảy ra phổ biến trong thực tế và bị xử lý hình sự rất nghiêm khắc.

Ví dụ:
A cùng 3 người khác giữ B trong phòng kín, không cho về nhà để ép ký giấy nhận nợ → cấu thành tội bắt giữ người trái pháp luật, có thể đồng thời cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản.

✅III. Bắt giữ người trái pháp luật bị xử lý hình sự như thế nào?

1. Căn cứ pháp lý

Điều 157 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017).

2. Khung hình phạt cơ bản

Áp dụng trong trường hợp hành vi chưa gây hậu quả nghiêm trọng.

3. Khung hình phạt tăng nặng (02 – 07 năm tù)

Áp dụng khi có một trong các tình tiết sau:

• Có tổ chức

• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn

• Đối với người đang thi hành công vụ

• Phạm tội từ 02 lần trở lên

• Đối với 02 người trở lên

• Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu, người không có khả năng tự vệ

• Gây hậu quả nghiêm trọng về tinh thần, kinh tế

• Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe từ 31% – 60%

4. Khung hình phạt đặc biệt nghiêm trọng (05 – 12 năm tù)

Áp dụng khi:

• Làm nạn nhân chết hoặc tự sát

• Tra tấn, đối xử tàn bạo, hạ nhục nhân phẩm

• Gây thương tích từ 61% trở lên

5. Hình phạt bổ sung

Người phạm tội còn có thể bị:

• Cấm đảm nhiệm chức vụ

• Cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định

• Thời hạn từ 01 – 05 năm

⚠️ Trường hợp có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, có thể bị truy cứu thêm:

• Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản (Điều 169 BLHS)

• Tội mua bán người (Điều 150 BLHS)

✅IV. Trách nhiệm bồi thường dân sự khi bắt giữ người trái pháp luật

Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn phải bồi thường toàn bộ thiệt hại dân sự theo Bộ luật Dân sự 2015.

1. Các khoản bồi thường gồm:

• Thiệt hại về sức khỏe, tinh thần

• Thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút

• Chi phí khám chữa bệnh, phục hồi

• Chi phí đi lại, thuê luật sư (nếu có căn cứ)

2. Bồi thường tổn thất tinh thần

• Mức tối đa: 10 lần mức lương cơ sở

• Có thể thỏa thuận cao hơn nếu các bên đồng ý

✅V. Quy trình tố cáo hành vi bắt giữ người trái pháp luật

1. Nộp đơn tố giác trực tiếp

Hồ sơ gồm:

• Đơn tố giác tội phạm

• CCCD/CMND

• Tài liệu, chứng cứ: video, hình ảnh, ghi âm, tin nhắn, nhân chứng

Nơi nộp:

• Công an nơi xảy ra vụ việc

• Công an nơi cư trú của người bị tố giác

2. Tố giác qua ứng dụng VNeID

Các bước thực hiện:

1. Đăng nhập ứng dụng VNeID

2. Chọn “Kiến nghị, phản ánh về ANTT”

3. Nhập nội dung, đính kèm chứng cứ

4. Có thể chọn chế độ ẩn danh

5. Gửi và theo dõi kết quả xử lý

3. Gọi đường dây nóng Bộ Công an

• 069.219.4053 – Phòng An ninh mạng & phòng chống tội phạm công nghệ cao

• 069.234.5860 – Tiếp nhận tố giác tội phạm

Hoặc liên hệ Luật sư Trịnh Văn Dũng – 0338 919 686 để được tư vấn, soạn đơn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

✅VI. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết

• Cơ quan Cảnh sát điều tra: thụ lý, xác minh, khởi tố

• Viện Kiểm sát nhân dân: kiểm sát việc giải quyết tố giác

• Công an cấp xã/phường: tiếp nhận ban đầu, chuyển hồ sơ

✅VII. Một số tình huống thực tế thường gặp

1. Giữ người để đòi nợ

→ Hành vi phạm tội, dù nợ là có thật.

2. Nghi người trộm cắp rồi trói giữ

→ Nếu không bắt quả tang đúng luật → phạm tội.

3. Nhốt người trong phòng, không cho rời đi

→ Dù thời gian ngắn vẫn có thể cấu thành tội.

✅VIII. Câu hỏi thường gặp

1. Bắt giữ người trái pháp luật có bị phạt tù không?

Có. Mức phạt từ 06 tháng đến 12 năm tù tùy mức độ.

2. Giữ người vài tiếng có bị xử lý không?

Có. Thời gian không phải yếu tố quyết định, mà là tính hợp pháp của hành vi.

3. Người bị giữ cần làm gì?

Ghi nhận chứng cứ, liên hệ công an, luật sư hoặc tố giác qua VNeID.

4. Mức bồi thường tối đa bao nhiêu?

Tối đa 10 lần mức lương cơ sở, có thể thỏa thuận cao hơn.

5. Ai có quyền tố cáo?

Nạn nhân, người thân, người đại diện hợp pháp hoặc người biết sự việc.

✅IX. Liên hệ Luật sư Trịnh Văn Dũng – Hỗ trợ pháp lý 24/7

Luật sư hỗ trợ:

• Tư vấn hình sự

• Soạn đơn tố giác

• Bảo vệ quyền lợi người bị hại

• Tham gia tố tụng hình sự

Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766 | 0338 919 686 |

✅X. Kết luận từ góc nhìn luật sư

Bắt giữ người trái pháp luật không chỉ xâm phạm nghiêm trọng quyền con người mà còn tiềm ẩn hậu quả pháp lý rất lớn cho người thực hiện. Trong nhiều vụ việc, chỉ vì thiếu hiểu biết pháp luật hoặc xử lý cảm tính mà cá nhân phải đối mặt với án tù và trách nhiệm bồi thường nặng nề.

Nếu bạn hoặc người thân đang liên quan đến vụ việc tương tự, việc tham vấn luật sư sớm là yếu tố quyết định giúp hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766|0338 919 686|

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|