Trịnh Văn Dũng- 13/12/2025
- 250
Ngoại tình không làm mất quyền chia tài sản khi ly hôn, nhưng có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ phân chia nếu được xác định là có lỗi.
Việc chia tài sản vẫn dựa trên nguyên tắc công bằng và công sức đóng góp của mỗi bên.
✅1. Lỗi vi phạm chế độ một vợ một chồng ảnh hưởng thế nào đến phân chia tài sản?
Trong nhiều vụ ly hôn, khi phát sinh hành vi ngoại tình, không ít người mặc nhiên cho rằng bên “có lỗi” sẽ bị tước quyền lợi về tài sản hoặc chắc chắn bị chia phần ít hơn. Quan điểm này xuất phát từ cách nhìn nhận mang tính đạo đức và cảm xúc, nhưng trên thực tế, việc giải quyết quan hệ tài sản giữa vợ chồng khi ly hôn lại được điều chỉnh bằng các nguyên tắc pháp lý chặt chẽ, không nhằm trừng phạt mà để bảo đảm sự công bằng và ổn định đời sống sau khi hôn nhân chấm dứt.
Pháp luật luôn tách bạch giữa đánh giá hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng và việc xác định quyền sở hữu, công sức đóng góp đối với khối tài sản chung. Vì vậy, câu hỏi “ngoại tình có làm giảm phần tài sản được chia khi ly hôn không” cần được nhìn nhận trong tổng thể nhiều yếu tố như mức độ lỗi, quá trình tạo lập tài sản, hoàn cảnh của mỗi bên và mục tiêu bảo vệ quyền lợi chính đáng của các đương sự, thay vì chỉ dựa vào một hành vi vi phạm.
Bài viết này sẽ phân tích rõ cơ sở pháp lý liên quan đến vấn đề ngoại tình chia tài sản ly hôn, làm rõ vai trò của yếu tố lỗi trong hôn nhân khi Tòa án xem xét phân chia tài sản, đồng thời cung cấp góc nhìn thực tiễn giúp người đọc hiểu đúng quy định và chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình trong quá trình giải quyết ly hôn.
✅2. Nguyên tắc pháp luật về chia tài sản khi ly hôn
2.1. Tài sản chung của vợ chồng được chia theo nguyên tắc nào?
Pháp luật Việt Nam xác định tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn được chia theo nguyên tắc chia đôi có tính đến các yếu tố liên quan, chứ không phải mặc nhiên chia đều theo tỷ lệ 50/50. Nguyên tắc này được quy định trực tiếp tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
Theo đó, Tòa án phải xem xét toàn diện:
-
Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động nội trợ, chăm sóc con cái cũng được coi là lao động có giá trị kinh tế.
-
Hoàn cảnh của gia đình và của mỗi bên sau ly hôn, đặc biệt là nghĩa vụ nuôi con, điều kiện tạo thu nhập và khả năng tự ổn định cuộc sống.
-
Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng, nếu lỗi đó là nguyên nhân dẫn đến việc hôn nhân tan vỡ.
⚖️Nhận định từ thực tiễn xét xử
Trong thực tiễn giải quyết các vụ án hôn nhân gia đình, các bản án và định hướng xét xử được công bố bởi Tòa án nhân dân tối cao đều thống nhất quan điểm:
Việc chia tài sản khi ly hôn không nhằm trừng phạt bên có lỗi mà nhằm xác định tương quan đóng góp và bảo đảm công bằng thực chất giữa các bên trong quan hệ dân sự.
Tòa án thường nhấn mạnh rằng yếu tố “chia đôi” phải được hiểu là chia theo nguyên tắc cân bằng lợi ích, có điều chỉnh dựa trên chứng cứ cụ thể, thay vì áp dụng máy móc theo số học.
2.2. Pháp luật không “trừng phạt đạo đức” mà giải quyết quyền lợi dân sự
Ly hôn, về bản chất pháp lý, là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân theo thủ tục tố tụng dân sự. Do đó:
-
Tòa án không xử phạt hành vi ngoại tình trong quá trình chia tài sản (việc xử phạt hành chính hoặc hình sự – nếu có – thuộc một quan hệ pháp luật khác).
-
Việc phân chia tài sản chỉ nhằm giải quyết quan hệ sở hữu và nghĩa vụ tài chính giữa vợ và chồng sau khi hôn nhân chấm dứt.
Căn cứ khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc chia tài sản phải bảo đảm:
-
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, chồng và con;
-
Tạo điều kiện để các bên tiếp tục lao động, sản xuất, kinh doanh;
-
Không làm phát sinh sự bất bình đẳng hoặc đẩy một bên vào tình trạng khó khăn quá mức sau ly hôn.
2.3.Nhận định của Tòa án
Thực tiễn xét xử cho thấy, ngay cả trong trường hợp có hành vi ngoại tình, Tòa án vẫn phải:
-
Đánh giá mức độ lỗi có ảnh hưởng thực tế đến quan hệ hôn nhân hay không;
-
So sánh lỗi đó với quá trình đóng góp tài sản kéo dài trong nhiều năm;
-
Tránh việc đồng nhất lỗi đạo đức với nghĩa vụ tài sản.
Nói cách khác, pháp luật hôn nhân gia đình hướng tới giải quyết hậu quả kinh tế của việc ly hôn một cách công bằng và ổn định, chứ không phải là cơ chế chế tài mang tính đạo đức hay trừng phạt cá nhân.
✔ Nội dung này thể hiện rõ nguyên tắc:
Chia tài sản là cơ chế dân sự nhằm bảo đảm công bằng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, trong đó yếu tố lỗi (bao gồm ngoại tình) chỉ là một căn cứ để xem xét điều chỉnh tỷ lệ, không phải yếu tố quyết định duy nhất.
2.4.Căn cứ áp dụng
[1] Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 – Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn
-
Khoản 2 quy định: Tài sản chung được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố như:
-
Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
-
Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung;
-
Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp;
-
Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
-
➡️ Đây là cơ sở pháp lý trực tiếp để Tòa án xem xét yếu tố ngoại tình như một tình tiết về “lỗi”, nhưng không phải căn cứ duy nhất quyết định tỷ lệ chia tài sản.
[2] Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 – Tài sản chung của vợ chồng
Quy định tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung, không phụ thuộc vào việc ai đứng tên, trừ trường hợp được xác định là tài sản riêng.
➡️Vì vậy, dù một bên có hành vi ngoại tình, quyền sở hữu đối với tài sản chung vẫn được pháp luật bảo vệ nếu tài sản đó được tạo lập hợp pháp trong thời kỳ hôn nhân.
[3] Điều 16 và Điều 19 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 – Nghĩa vụ vợ chồng
-
Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc nhau.
➡️ Hành vi ngoại tình là vi phạm nghĩa vụ này và có thể bị xác định là lỗi trong quan hệ hôn nhân khi giải quyết ly hôn.
[4] Điều 7 Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP (hướng dẫn áp dụng pháp luật trong xét xử hôn nhân gia đình – vẫn được viện dẫn về nguyên tắc)
Hướng dẫn khi chia tài sản phải đánh giá công sức đóng góp thực tế, lỗi của mỗi bên và bảo đảm công bằng, không chia máy móc.
Ví dụ bản án minh họa thực tiễn (tổng hợp từ các bản án đã công bố)
Theo các bản án hôn nhân và gia đình được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao, thực tiễn xét xử cho thấy yếu tố ngoại tình có được xem xét nhưng không phải là căn cứ duy nhất để quyết định tỷ lệ chia tài sản.
Tình huống vụ án
-
Vợ chồng kết hôn hợp pháp, có hơn 10 năm chung sống và tạo lập được:
-
01 nhà ở và quyền sử dụng đất;
-
Tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh;
-
Một số khoản tích lũy chung.
-
-
Trong quá trình hôn nhân, người chồng có quan hệ ngoại tình kéo dài, đã được gia đình hòa giải nhiều lần nhưng không chấm dứt.
-
Người vợ khởi kiện ly hôn, yêu cầu:
-
Được chia phần tài sản nhiều hơn vì chồng là người có lỗi làm hôn nhân tan vỡ;
-
Được tiếp tục sử dụng nhà ở để ổn định cuộc sống và nuôi con.
-
⚖️ Nhận định của Tòa án
Hội đồng xét xử xác định:
-
Hành vi ngoại tình là vi phạm nghĩa vụ chung thủy của vợ chồng, được coi là lỗi theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
-
Tuy nhiên, khối tài sản tranh chấp được hình thành chủ yếu từ công sức lao động của cả hai vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân, nên không thể tước bỏ quyền tài sản của người chồng.
-
Cần bảo đảm sự công bằng giữa:
-
Yếu tố lỗi dẫn đến ly hôn;
-
Công sức đóng góp thực tế vào việc tạo lập tài sản;
-
Quyền lợi của người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.
-
Quyết định chia tài sản
Tòa án đã:
-
Chia tài sản không theo tỷ lệ 50/50, mà điều chỉnh:
-
Người vợ được nhận phần giá trị tài sản lớn hơn để bảo đảm điều kiện nuôi con và ổn định chỗ ở;
-
Người chồng vẫn được hưởng phần tài sản tương ứng với công sức đóng góp.
-
-
Khẳng định rõ:
Việc phân chia tài sản khi ly hôn nhằm bảo đảm công bằng về quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, không phải là biện pháp xử lý hay trừng phạt hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng.
✔ Ý nghĩa rút ra từ thực tiễn xét xử
Từ các vụ án tương tự, có thể thấy Tòa án thường áp dụng cách tiếp cận nhất quán:
-
Ngoại tình → được xem là yếu tố lỗi để cân nhắc khi chia tài sản.
-
Nhưng lỗi này không làm mất quyền sở hữu đối với tài sản chung đã hình thành hợp pháp.
-
Tỷ lệ phân chia sẽ được điều chỉnh linh hoạt nhằm:
-
Ghi nhận công sức đóng góp;
-
Bảo vệ bên yếu thế hơn sau ly hôn;
-
Bảo đảm ổn định đời sống và quyền lợi của con chưa thành niên.
-
✅3.Ngoại tình có được xem là “lỗi của vợ hoặc chồng” không?
3.1. Nghĩa vụ chung thủy là nghĩa vụ pháp lý trong hôn nhân
Nghĩa vụ chung thủy giữa vợ và chồng là nghĩa vụ được pháp luật ghi nhận, không chỉ mang ý nghĩa đạo đức.
Căn cứ Điều 19 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ nhau. Việc một bên thiết lập quan hệ tình cảm hoặc chung sống như vợ chồng với người khác trong thời kỳ hôn nhân được xem là hành vi vi phạm nghĩa vụ này.
Khi giải quyết ly hôn, nếu có chứng cứ hợp pháp chứng minh hành vi ngoại tình, Tòa án có thể xác định đây là yếu tố lỗi của vợ hoặc chồng theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 để xem xét khi phân chia tài sản. Tuy nhiên, việc xác định lỗi nhằm đánh giá trách nhiệm trong quan hệ hôn nhân, không đồng nghĩa với việc tước bỏ quyền tài sản của người có lỗi.
3.2. Không phải mọi trường hợp ngoại tình đều bị coi là lỗi nghiêm trọng
Pháp luật không mặc nhiên coi mọi hành vi ngoại tình đều dẫn đến hậu quả pháp lý giống nhau. Khi xem xét mức độ lỗi, Tòa án phải đánh giá toàn diện nhiều yếu tố:
-
Mức độ vi phạm: Hành vi bộc phát hay có tính hệ thống, kéo dài.
-
Thời gian và tính chất quan hệ ngoài hôn nhân: Có hình thành cuộc sống chung ổn định hay chỉ là quan hệ nhất thời.
-
Hậu quả thực tế đối với gia đình: Có làm đời sống hôn nhân trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được hay không.
-
Quan hệ nhân quả với việc ly hôn: Ngoại tình có phải nguyên nhân chính dẫn đến đổ vỡ hôn nhân hay chỉ là một yếu tố trong nhiều mâu thuẫn.
Những tiêu chí này xuất phát từ yêu cầu tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: việc chia tài sản phải xem xét lỗi trong mối liên hệ với công sức đóng góp và hoàn cảnh thực tế của các bên, bảo đảm sự công bằng thay vì xử lý mang tính chế tài.
⚖️3.3.Vụ án từ thực tiễn xét xử
Trong một số bản án ly hôn và tranh chấp tài sản đã được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao (ví dụ: các bản án phúc thẩm về “Ly hôn, tranh chấp chia tài sản chung khi một bên có quan hệ ngoài hôn nhân”), Hội đồng xét xử đều thống nhất nhận định:
Hành vi ngoại tình là vi phạm nghĩa vụ vợ chồng và được xác định là có lỗi; tuy nhiên việc phân chia tài sản phải căn cứ vào quá trình tạo lập tài sản, công sức đóng góp và bảo đảm ổn định đời sống của các bên sau ly hôn, không nhằm trừng phạt người có lỗi.
Trong các vụ án này, dù một bên bị xác định có hành vi ngoại tình kéo dài, Tòa án vẫn:
-
Công nhận quyền đối với tài sản chung hình thành trong thời kỳ hôn nhân;
-
Chỉ điều chỉnh tỷ lệ phân chia ở mức hợp lý để bảo đảm công bằng;
-
Ưu tiên bảo vệ điều kiện sinh sống của bên trực tiếp nuôi con.
✔ Từ quy định pháp luật và thực tiễn xét xử có thể khẳng định:
Ngoại tình được xem là yếu tố lỗi trong hôn nhân, nhưng mức độ ảnh hưởng đến việc chia tài sản phụ thuộc vào việc chứng minh hậu quả và vai trò của lỗi đó đối với sự đổ vỡ hôn nhân, chứ không tự động làm giảm quyền tài sản của người vi phạm.
✅4. Tòa án xem xét yếu tố ngoại tình khi chia tài sản như thế nào?
4.1. Lỗi chỉ là một trong nhiều căn cứ để chia tài sản
Theo pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam, việc một bên ngoại tình (vi phạm nghĩa vụ chung thủy) được xem là yếu tố “lỗi”, nhưng không phải là căn cứ duy nhất để quyết định tỷ lệ phân chia tài sản.
Căn cứ pháp lý:
-
Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản chung của vợ chồng được chia có tính đến các yếu tố:-
Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng sau ly hôn
-
Công sức đóng góp của mỗi bên vào việc tạo lập, duy trì, phát triển khối tài sản chung
-
Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh, nghề nghiệp
-
Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng
-
➡ Như vậy, “lỗi ngoại tình” chỉ là một yếu tố trong tổng thể đánh giá công bằng, không phải là chế tài tài sản.
⚖️ Thực tiễn xét xử cho thấy, Tòa án thường xem xét đồng thời:
-
Công sức tạo lập tài sản (ai là người lao động chính, tích lũy chính)
-
Thu nhập thực tế của mỗi bên
-
Thời gian chăm sóc con cái, nội trợ (lao động không có thu nhập vẫn được tính là đóng góp)
-
Việc quản lý, giữ gìn tài sản chung
-
Hoàn cảnh ổn định cuộc sống sau ly hôn
4.2. Ngoại tình không đồng nghĩa bị tước quyền tài sản
Pháp luật Việt Nam không áp dụng cơ chế “truất quyền tài sản” đối với người ngoại tình.
Người có lỗi vẫn được chia tài sản chung vì:
➡️ Quan hệ tài sản là quan hệ đồng sở hữu hợp pháp, không phải chế tài đạo đức.
Căn cứ pháp lý:
-
Khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
Tài sản chung “được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố” → không có quy định nào cho phép tước toàn bộ phần của người có lỗi. -
Điều 16 Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP (hướng dẫn xét xử hôn nhân gia đình):
Việc chia tài sản phải đảm bảo nguyên tắc công bằng về công sức đóng góp, không phải trừng phạt bên vi phạm.
4.3. Khi nào lỗi ngoại tình làm giảm tỷ lệ được chia?
Tòa án có thể chia phần ít hơn cho người ngoại tình nếu chứng minh được:
✔ Hành vi ngoại tình:
-
Là nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn
-
Gây thiệt hại kinh tế cho gia đình (ví dụ: sử dụng tài sản chung để duy trì quan hệ ngoài hôn nhân)
-
Bỏ mặc nghĩa vụ kinh tế, nuôi con
-
Không còn đóng góp vào khối tài sản chung trong thời gian dài
➡ Khi đó, lỗi được xem là lỗi nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản chung, chứ không chỉ là vi phạm đạo đức.
4.4. Án lệ và bản án thực tiễn Tòa án đã áp dụng
-
Bản án hôn nhân gia đình phúc thẩm số 29/2019/HNGĐ-PT ngày 15/3/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội:
Tòa xác định người chồng ngoại tình, ít đóng góp kinh tế trong nhiều năm → được chia 40% giá trị tài sản chung, người vợ 60% do có công sức chính trong tạo lập tài sản và nuôi con. -
Bản án số 12/2020/HNGĐ-PT ngày 08/01/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh:
Khẳng định:Ngoại tình không làm mất quyền sở hữu tài sản hợp pháp; việc phân chia phải dựa vào công sức đóng góp và bảo đảm ổn định cuộc sống của các bên sau ly hôn.
Các bản án này thể hiện rõ quan điểm xét xử thống nhất:
➡ Chia tài sản là vấn đề kinh tế – không phải là hình thức xử phạt hành vi ngoại tình.
✅ Kết luận pháp lý
Ngoại tình có ảnh hưởng đến việc chia tài sản, nhưng:
-
Không làm mất quyền được chia tài sản chung
-
Chỉ làm thay đổi tỷ lệ phân chia nếu chứng minh được lỗi gây thiệt hại thực tế
-
Yếu tố quyết định vẫn là công sức đóng góp tạo lập tài sản
✅5. Những trường hợp ngoại tình có thể bị chia phần tài sản ít hơn
Pháp luật không mặc nhiên coi ngoại tình là căn cứ làm mất quyền tài sản, nhưng nếu hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng có mức độ nghiêm trọng và được chứng minh rõ ràng, Tòa án có thể điều chỉnh tỷ lệ chia tài sản theo hướng bất lợi cho người có lỗi.
Căn cứ pháp lý
-
Điểm d khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Khi chia tài sản, Tòa án phải xem xét lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
-
Điều 19 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Vợ chồng có nghĩa vụ chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc nhau.
➡ Ngoại tình là hành vi vi phạm nghĩa vụ này và có thể được tính là yếu tố làm thay đổi tỷ lệ chia tài sản nếu gây hậu quả thực tế.
5.1. Hành vi ngoại tình kéo dài, công khai, gây tổn hại nghiêm trọng đến gia đình
Tòa án thường đánh giá mức độ lỗi dựa trên:
-
Quan hệ ngoài hôn nhân diễn ra trong thời gian dài
-
Công khai hoặc bị phát hiện nhiều lần
-
Khiến quan hệ hôn nhân rạn nứt không thể khắc phục
-
Là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ly hôn
Trong các trường hợp này, lỗi được xem là lỗi nghiêm trọng, không chỉ là vi phạm đạo đức mà đã phá vỡ nền tảng hôn nhân.
!Thực tiễn xét xử tại Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội cho thấy, khi hành vi ngoại tình là nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn, Tòa án có thể chia tài sản theo tỷ lệ 60/40 hoặc 65/35 để bảo vệ bên không có lỗi.
5.2. Có chứng cứ rõ ràng chứng minh lỗi ngoại tình
Bằng chứng ngoại tình có làm thay đổi tỷ lệ chia tài sản không?
➡ Có, nhưng chỉ khi chứng cứ hợp pháp và chứng minh được hậu quả đối với đời sống hôn nhân hoặc tài sản chung.
Các loại chứng cứ thường được Tòa án chấp nhận:
-
Tin nhắn, email, hình ảnh, video được thu thập hợp pháp
-
Biên bản xác minh của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
-
Tài liệu chứng minh việc:
-
Chung sống như vợ chồng với người khác
-
Có con chung ngoài hôn nhân
-
-
Lời khai nhân chứng, xác nhận cư trú
!Theo quy định tại Điều 91 và Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đương sự có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ hợp pháp để chứng minh yêu cầu của mình.
➡ Nếu không chứng minh được lỗi, Tòa án không có cơ sở giảm phần tài sản của bên bị cáo buộc.
5.3. Người có lỗi không đóng góp vào việc tạo lập tài sản chung
Đây là yếu tố có tác động rất lớn đến tỷ lệ chia tài sản.
Tòa án sẽ xem xét:
-
Có tham gia lao động, tạo thu nhập hay không
-
Có cùng xây dựng kinh tế gia đình không
-
Có bỏ mặc nghĩa vụ nuôi con, chăm sóc gia đình không
-
Có sử dụng tài sản chung phục vụ quan hệ ngoại tình không
Nếu chứng minh được người ngoại tình:
-
Không đóng góp kinh tế
-
Không thực hiện nghĩa vụ gia đình
-
Làm thất thoát tài sản chung
→ Tòa án có thể xác định công sức đóng góp không ngang bằng, từ đó chia phần tài sản ít nhằm bảo đảm công bằng thực chất, không phải để trừng phạt.
! Quan điểm này được áp dụng thống nhất trong nhiều bản án của Tòa án nhân dân cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh, khi nhấn mạnh rằng nguyên tắc chia tài sản là:
“Bảo đảm sự tương xứng giữa quyền lợi được hưởng và công sức đóng góp của mỗi bên.”
✅ Kết luận
Bằng chứng ngoại tình không tự động làm thay đổi tỷ lệ chia tài sản, nhưng sẽ ảnh hưởng đáng kể nếu:
-
Hành vi ngoại tình nghiêm trọng, kéo dài, là nguyên nhân chính làm hôn nhân tan vỡ.
-
Có chứng cứ hợp pháp chứng minh hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng.
-
Người có lỗi không đóng góp hoặc làm thiệt hại khối tài sản chung.
➡ Khi hội đủ các yếu tố này, Tòa án có thể chia tài sản không theo nguyên tắc 50/50, mà điều chỉnh để bảo đảm công bằng thực tế.
✅6.Trường hợp ngoại tình nhưng tài sản vẫn có thể được chia ngang bằng
Trong nhiều vụ việc, dù có yếu tố ngoại tình, Tòa án vẫn quyết định chia tài sản theo tỷ lệ ngang bằng (thực tế gần 50/50). Điều này xảy ra khi hành vi vi phạm không đủ căn cứ pháp lý để làm thay đổi nguyên tắc phân chia tài sản chung và riêng hoặc không chứng minh được sự ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ hôn nhân và khối tài sản.
6.1. Không chứng minh được lỗi là nguyên nhân dẫn đến ly hôn
Pháp luật yêu cầu phải chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi ngoại tình và việc hôn nhân đổ vỡ.
Nếu:
-
Mâu thuẫn vợ chồng đã tồn tại từ trước
-
Hai bên sống ly thân kéo dài
-
Ngoại tình chỉ xảy ra sau khi quan hệ hôn nhân thực tế đã chấm dứt
-
Không có chứng cứ chứng minh hành vi đó là nguyên nhân chính dẫn đến ly hôn
➡ Tòa án có thể xác định lỗi này không làm thay đổi bản chất quan hệ tài sản, từ đó vẫn áp dụng nguyên tắc chia đôi.
Nói cách khác, pháp luật giải quyết tranh chấp tài sản hôn nhân dựa trên chứng cứ và hậu quả pháp lý, không dựa trên suy đoán hay cảm tính đạo đức.
6.2. Tài sản chủ yếu do hai bên cùng tạo lập
Khi xem xét phân chia tài sản chung và riêng, Tòa án đặc biệt chú trọng đến:
-
Quá trình lao động, tạo thu nhập của cả hai vợ chồng
-
Sự đóng góp tương đương vào việc hình thành tài sản
-
Công sức chăm sóc con cái, gia đình (được coi là lao động có giá trị như lao động tạo thu nhập)
-
Không có việc một bên chiếm dụng, tẩu tán hoặc làm thất thoát tài sản
Trong trường hợp này, dù có lỗi về quan hệ hôn nhân, người vi phạm vẫn có công sức thực tế trong việc tạo lập tài sản, nên việc chia ngang bằng là phù hợp nguyên tắc công bằng của pháp luật dân sự.
6.3. Lỗi của hai bên được xác định là tương đương nhau
Thực tế xét xử cho thấy có nhiều trường hợp:
-
Cả hai đều có hành vi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
-
Đều có lỗi trong việc làm quan hệ hôn nhân rạn nứt
-
Không bên nào hoàn toàn “vô lỗi”
Khi đó, yếu tố lỗi không còn là căn cứ để điều chỉnh tỷ lệ tài sản, vì:
Không thể dùng lỗi của một bên để giảm quyền lợi khi bên còn lại cũng có vi phạm tương tự.
Tòa án sẽ quay lại áp dụng nguyên tắc cơ bản:
-
Chia tài sản dựa trên đóng góp thực tế
-
Bảo đảm ổn định đời sống sau ly hôn
-
Không biến việc giải quyết ly hôn thành cơ chế trừng phạt.
✅ Kết luận của phần này
Ngoại tình không phải lúc nào cũng làm thay đổi tỷ lệ chia tài sản. Nếu:
-
Không chứng minh được lỗi là nguyên nhân chính của ly hôn,
-
Tài sản được hai bên cùng tạo lập,
-
Hoặc cả hai đều có mức độ lỗi tương đương,
thì Tòa án vẫn có thể phân chia tài sản theo hướng ngang bằng để bảo đảm nguyên tắc công bằng và ổn định quan hệ dân sự sau khi chấm dứt hôn nhân.
6.4.Ví dụ bản án minh họa thực tiễn
Một vụ án ly hôn được giải quyết tại Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh cho thấy cách Tòa án đánh giá yếu tố ngoại tình khi phân chia tài sản:
Tóm tắt vụ việc:
-
Người chồng có quan hệ tình cảm với người khác trong thời gian hôn nhân.
-
Người vợ yêu cầu Tòa án:
-
Cho ly hôn
-
Chia tài sản theo tỷ lệ 70% cho vợ, 30% cho chồng vì cho rằng chồng ngoại tình là nguyên nhân làm tan vỡ hôn nhân.
-
Chứng cứ được cung cấp:
-
Tin nhắn thể hiện quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân.
-
Lời khai của người thân về việc hai vợ chồng đã mâu thuẫn kéo dài nhiều năm trước đó.
-
Hồ sơ tài sản cho thấy nhà đất, xe ô tô và hoạt động kinh doanh đều do hai bên cùng tạo lập, cùng đứng tên.
Nhận định của Tòa án:
-
Hành vi của người chồng là vi phạm nghĩa vụ chung thủy, được xác định là có lỗi theo Luật Hôn nhân và Gia đình.
-
Tuy nhiên:
-
Mâu thuẫn vợ chồng đã tồn tại từ lâu, không chứng minh được ngoại tình là nguyên nhân duy nhất dẫn đến ly hôn.
-
Người chồng vẫn có đóng góp đáng kể trong quá trình tạo lập tài sản chung.
-
Không có chứng cứ cho thấy người chồng sử dụng tài sản chung để phục vụ quan hệ ngoại tình hoặc làm thất thoát tài sản.
-
Quyết định của Tòa án:
-
Chấp nhận cho ly hôn.
-
Tài sản chung được chia theo tỷ lệ gần ngang bằng (khoảng 55% – 45%), chỉ điều chỉnh nhẹ để xem xét yếu tố lỗi, không chấp nhận yêu cầu chia chênh lệch lớn của người vợ.
Ý nghĩa thực tiễn rút ra từ vụ án
Vụ việc này thể hiện rõ quan điểm xét xử thống nhất:
-
Ngoại tình không tự động làm mất quyền tài sản của người vi phạm.
-
Tòa án chỉ điều chỉnh tỷ lệ khi lỗi:
-
Có quan hệ trực tiếp đến việc hôn nhân đổ vỡ, và
-
Gây ảnh hưởng đến quá trình tạo lập, quản lý tài sản chung.
-
-
Nếu hai bên cùng có công sức xây dựng kinh tế gia đình, nguyên tắc công bằng vẫn được ưu tiên áp dụng.
✅7. Cần chuẩn bị gì để bảo vệ quyền lợi khi bên kia ngoại tình?
Khi giải quyết ly hôn có yếu tố một bên vi phạm nghĩa vụ chung thủy, người còn lại muốn bảo vệ quyền lợi về tài sản cần chuẩn bị hồ sơ và lập luận theo hướng chứng minh hậu quả pháp lý của hành vi có lỗi, thay vì chỉ chứng minh yếu tố đạo đức.
Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố khi chia tài sản, trong đó có lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng. Vì vậy, việc chuẩn bị phải có hệ thống và đúng quy định tố tụng.
7.1.Các loại chứng cứ ngoại tình thường được Tòa án chấp nhận
Chứng cứ chỉ có giá trị khi đáp ứng điều kiện của Điều 93 và Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: là tài liệu có thật và được thu thập hợp pháp.
7.1.1Nếu thu thập đúng quy định, những tài liệu sau có thể sử dụng:
(1) Dữ liệu điện tử hợp pháp
-
Tin nhắn, email, lịch sử cuộc gọi
-
Hình ảnh, video thể hiện mối quan hệ ngoài hôn nhân
-
Sao lưu từ thiết bị thuộc quyền sử dụng hợp pháp của vợ/chồng
⚠️ Không được:
-
Tự ý hack tài khoản cá nhân
-
Cài phần mềm theo dõi trái phép
-
Xâm nhập điện thoại không có quyền sử dụng
Những hành vi này có thể khiến chứng cứ bị loại bỏ và còn có nguy cơ vi phạm pháp luật về đời sống riêng tư.
(2) Tài liệu, hình ảnh do chính mình ghi nhận tại nơi công cộng
-
Chụp ảnh, quay video tại địa điểm công cộng (khách sạn, nhà hàng, nơi sinh hoạt chung)
-
Không xâm phạm chỗ ở riêng hoặc bí mật cá nhân
➡ Đây là nguồn chứng cứ thường được chấp nhận vì không vi phạm quyền riêng tư theo Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 về bảo vệ đời sống riêng tư.
(3) Xác nhận của cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương
Ví dụ:
-
Biên bản làm việc của tổ dân phố/xã về việc chung sống như vợ chồng
-
Xác nhận cư trú thể hiện hai người sống cùng nhau
-
Biên bản hòa giải ghi nhận hành vi vi phạm
Những tài liệu này có giá trị chứng minh cao vì do chủ thể có thẩm quyền lập.
(4) Lời khai của người làm chứng
-
Hàng xóm, người thân, người cùng nơi làm việc biết rõ sự việc
-
Người chứng kiến việc chung sống hoặc quan hệ công khai
Theo Điều 97 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, lời khai nhân chứng là nguồn chứng cứ nếu được đối chất và xác minh.
7.1.2. Những cách thu thập chứng cứ sai dễ bị Tòa bác bỏ
Rất nhiều trường hợp thua kiện vì chứng cứ bị coi là không hợp pháp, như:
❌ Thuê người theo dõi, quay lén trong nhà riêng
❌ Đột nhập, mở điện thoại cá nhân trái phép
❌ Ghi âm bí mật không đúng quy định
❌ Đăng tải mạng xã hội để làm “bằng chứng dư luận”
❌ Sử dụng tài liệu đã chỉnh sửa, cắt ghép
➡ Các tài liệu này có thể bị tuyên không có giá trị chứng minh vì vi phạm quyền nhân thân hoặc không bảo đảm tính khách quan.
7.1.3. Cách chuẩn bị hồ sơ chứng cứ đúng để bảo vệ quyền lợi khi chia tài sản
Để chứng minh lỗi ngoại tình ảnh hưởng đến việc chia tài sản, nên thực hiện theo trình tự:
Bước 1. Thu thập tài liệu gốc
-
Lưu bản sao điện tử, giữ nguyên dữ liệu ban đầu
-
Không chỉnh sửa, không cắt ghép
Bước 2. In, sao lưu và lập vi bằng (nếu cần)
-
Việc lập vi bằng giúp xác nhận tình trạng chứng cứ tại thời điểm ghi nhận
-
Tăng tính khách quan khi xuất trình tại Tòa
Bước 3. Liên hệ cơ quan có thẩm quyền xác minh
-
Xin xác nhận cư trú, tình trạng chung sống
-
Thu thập tài liệu chính thức thay vì tự suy đoán
Bước 4. Nộp chứng cứ kèm đơn yêu cầu Tòa án xem xét yếu tố lỗi
-
Phải nêu rõ: hành vi ngoại tình gây ảnh hưởng gì đến hôn nhân và tài sản
-
Không chỉ chứng minh “có ngoại tình” mà phải chứng minh hậu quả pháp lý
✅ Lưu ý quan trọng
Tòa án không xử lý ngoại tình để trừng phạt, mà chỉ xem xét khi:
-
Hành vi đó vi phạm nghĩa vụ hôn nhân
-
Có chứng cứ hợp pháp
-
Gây ảnh hưởng thực tế đến quan hệ vợ chồng và khối tài sản chung
➡ Vì vậy, thu thập chứng cứ đúng luật quan trọng hơn việc thu thập thật nhiều.
7.2. Chứng minh công sức đóng góp vào tài sản chung
Ngoài yếu tố lỗi, Tòa án đặc biệt coi trọng công sức đóng góp tạo lập tài sản – đây thường là căn cứ quyết định tỷ lệ chia.
Cần chuẩn bị tài liệu thể hiện:
-
Thu nhập, hợp đồng lao động, hoạt động kinh doanh
-
Chứng từ thanh toán, vay vốn, đầu tư, xây dựng tài sản
-
Vai trò quản lý tài chính gia đình
-
Thời gian trực tiếp chăm sóc con cái, nội trợ (được pháp luật công nhận là lao động có giá trị theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014)
Việc chứng minh đầy đủ giúp xác định bạn có đóng góp lớn hơn vào khối tài sản chung, từ đó đề nghị chia tỷ lệ cao hơn.
7.3. Yêu cầu Tòa án xem xét yếu tố lỗi khi phân chia tài sản
Nhiều người nhầm tưởng việc đề nghị xem xét lỗi ngoại tình là “đòi xử phạt” bên kia.
Thực chất, đây là quyền tố tụng hợp pháp của đương sự nhằm bảo vệ lợi ích dân sự.
Bạn có thể:
-
Nêu rõ trong đơn khởi kiện hoặc bản tự khai yêu cầu Tòa án xem xét lỗi.
-
Chứng minh hành vi ngoại tình:
-
Vi phạm nghĩa vụ hôn nhân theo Điều 19 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014
-
Là nguyên nhân dẫn đến ly hôn
-
Ảnh hưởng đến đời sống gia đình hoặc tài sản chung.
-
Khi đó, Tòa án sẽ cân nhắc yếu tố này cùng các yếu tố khác để xác định cách chia tài sản khi ly hôn do một bên có lỗi ngoại tình, có thể điều chỉnh tỷ lệ nhằm bảo đảm công bằng thực chất.
✅ Tóm lại
Để bảo vệ quyền lợi khi bên kia ngoại tình, cần tập trung vào ba trụ cột pháp lý:
-
Chứng cứ hợp pháp – chứng minh hành vi vi phạm.
-
Tài liệu về công sức đóng góp – chứng minh giá trị tạo lập tài sản.
-
Yêu cầu Tòa án đánh giá lỗi theo đúng quy định – không phải để trừng phạt mà để bảo đảm phân chia công bằng.
✅8. Những hiểu lầm phổ biến về ngoại tình và chia tài sản khi ly hôn
Trong thực tế tư vấn và giải quyết tranh chấp, rất nhiều người có nhận thức chưa chính xác về việc ngoại tình sẽ ảnh hưởng như thế nào đến quyền tài sản. Những hiểu lầm này dễ dẫn đến việc chuẩn bị hồ sơ sai hướng hoặc đưa ra yêu cầu không phù hợp với quy định pháp luật.
8.1. Ngoại tình không bị “mất trắng tài sản”
Một quan niệm khá phổ biến là người ngoại tình sẽ không được chia tài sản khi ly hôn. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không có quy định tước quyền tài sản chỉ vì vi phạm nghĩa vụ hôn nhân.
Việc phân chia tài sản vẫn phải tuân theo nguyên tắc:
-
Tài sản chung được xem xét chia dựa trên công sức đóng góp của mỗi bên.
-
Lỗi ngoại tình chỉ là một yếu tố tham khảo, không phải căn cứ duy nhất để quyết định tỷ lệ.
-
Người có lỗi vẫn có quyền sở hữu đối với phần tài sản mà họ đã cùng tạo lập.
8.2. Tòa án không giải quyết dựa trên cảm xúc đạo đức
Ly hôn là quan hệ pháp lý dân sự, không phải là quá trình “phán xét đạo đức”.
Tòa án không xử lý vụ việc theo cảm tính, sự bức xúc hay đánh giá đúng – sai trong đời sống tình cảm, mà dựa trên:
-
Chứng cứ hợp pháp do các bên cung cấp
-
Mức độ vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
-
Ảnh hưởng thực tế của hành vi đến hôn nhân và tài sản
-
Quy định cụ thể của luật hiện hành
Do đó, việc chỉ chứng minh “có ngoại tình” mà không chứng minh hậu quả pháp lý thường không làm thay đổi đáng kể việc chia tài sản.
8.3. Chia tài sản là quá trình cân bằng nhiều yếu tố pháp lý
Phân chia tài sản khi ly hôn không phải phép tính đơn giản mà là quá trình đánh giá tổng hợp nhiều yếu tố, bao gồm:
-
Công sức đóng góp tạo lập, duy trì và phát triển tài sản chung
-
Hoàn cảnh của mỗi bên sau ly hôn
-
Nghĩa vụ chăm sóc con cái, gia đình
-
Mức độ lỗi nếu có vi phạm nghĩa vụ hôn nhân
-
Nguyên tắc bảo đảm ổn định đời sống và quyền lợi hợp pháp của các bên
Vì vậy, giải quyết tranh chấp tài sản hôn nhân luôn hướng tới sự công bằng thực chất, chứ không nhằm trừng phạt hay ưu ái bất kỳ bên nào.
❓Câu hỏi thường gặp về ngoại tình và chia tài sản khi ly hôn?
❓Ngoại tình có bị chia tài sản ít hơn không?
➡️Có thể, nếu chứng minh được đó là lỗi nghiêm trọng dẫn đến ly hôn.
❓Ngoại tình có mất quyền chia tài sản không?
➡️Không. Người có lỗi vẫn được chia tài sản theo quy định pháp luật.
❓Muốn được chia phần tài sản có lợi hơn cần chứng minh gì?
➡️Cần chứng minh lỗi ngoại tình, công sức đóng góp và ảnh hưởng thực tế đến hôn nhân, tài sản.
✅10. KẾT LUẬN
Ngoại tình không làm mất quyền chia tài sản khi ly hôn, nhưng có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ nếu chứng minh được lỗi nghiêm trọng.
Việc phân chia tài sản luôn dựa trên công bằng, công sức đóng góp và hoàn cảnh thực tế của mỗi bên.
✅11. Luật sư tư vấn vợ chồng chia tài sản khi ly hôn do ngoại tình.
Nếu bạn đang gặp vướng mắc khi ly hôn có yếu tố ngoại tình, hãy chuẩn bị đầy đủ chứng cứ và tài liệu về công sức đóng góp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Việc hiểu đúng quy định pháp luật ngay từ đầu sẽ giúp bạn tránh thiệt thòi khi phân chia tài sản.
☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766
Website: https://luatdungtrinh.vn|
Email:luatdungtrinh@gmail.com|
- Tags
Tin liên quan
