Vi phạm thu hồi đất 2026?

Thu hồi đất trái quy định: Dấu hiệu nhận biết và cách bảo vệ quyền lợi người dân

Thu hồi đất là một trong những hoạt động quản lý nhà nước nhạy cảm, phức tạp và dễ phát sinh khiếu nại, tranh chấp nhất hiện nay. Trên thực tế, vi phạm trong quá trình thu hồi đất xảy ra ở cả hai phía:
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền
- Người sử dụng đất

Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn (đặc biệt là Nghị định 102/2024/NĐ-CP) đã quy định rất rõ các hành vi bị nghiêm cấm, đồng thời xác lập trách nhiệm pháp lý cụ thể đối với từng chủ thể.

Luật sư Dũng Trịnh phân tích toàn diện các dạng vi phạm thường gặp, căn cứ pháp lý áp dụng và giải pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người có đất bị thu hồi.

I. VI PHẠM TỪ PHÍA CƠ QUAN CHỨC NĂNG KHI THU HỒI ĐẤT

Trong thực tiễn tư vấn và giải quyết khiếu nại đất đai, Luật Dũng Trịnh nhận thấy các vi phạm của cơ quan nhà nước thường tập trung vào 4 nhóm chính:

1. Vi phạm về thủ tục hành chính thu hồi đất

Bao gồm:

• Không thông báo thu hồi đất cho người sử dụng đất theo đúng thời hạn luật định

• Không ban hành hoặc ban hành quyết định thu hồi đất trái thẩm quyền

• Giải quyết hồ sơ chậm trễ, kéo dài, gây thiệt hại quyền lợi người dân

➡ Đây là căn cứ quan trọng để khiếu nại, khởi kiện hành chính.

2. Vi phạm trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

• Không bồi thường hoặc bồi thường không đúng đối tượng

• Xác định sai diện tích, loại đất, vị trí đất

• Áp giá bồi thường không đúng quy định

• Làm sai lệch hồ sơ thu hồi đất

➡ Đây là nhóm vi phạm phổ biến nhất và dễ phát sinh tranh chấp kéo dài.

3. Vi phạm trong cưỡng chế thu hồi đất

• Cưỡng chế khi chưa đủ điều kiện pháp luật

• Ban hành quyết định cưỡng chế không đúng thẩm quyền

• Thực hiện cưỡng chế không đúng trình tự, nguyên tắc

➡ Trường hợp này có thể bị Tòa án hủy quyết định cưỡng chế.

4. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn

• Cán bộ, công chức làm trái quy định

• Gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản, quyền lợi của người dân

➡ Có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

II. THỐNG KÊ CÁC VI PHẠM TRONG THU HỒI ĐẤT Ở, ĐẤT NÔNG NGHIỆP DO UBND CẤP XÃ THỰC HIỆN (SAU SÁP NHẬP 01/7/2025)

Các vi phạm điển hình gồm:

a) Thu hồi đất không thuộc các trường hợp được phép theo Điều 78, 79, 81, 82 Luật Đất đai 2024

b) Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển KT-XH không đủ căn cứ pháp lý

c) Không thông báo trước; không thực hiện đúng trình tự, thủ tục thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

d) Thu hồi đất không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng

đ) Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sai đối tượng, sai diện tích, sai mức; làm sai lệch hồ sơ

e) Cưỡng chế kiểm đếm, cưỡng chế thu hồi đất trái quy định pháp luật

III. VI PHẠM TỪ PHÍA NGƯỜI SỬ DỤNG ĐẤT

Người sử dụng đất cũng có thể là chủ thể vi phạm pháp luật đất đai, bao gồm:

1. Sử dụng đất sai mục đích

Tự ý chuyển mục đích sử dụng đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

2. Để đất hoang hóa

Không sử dụng đất liên tục:

• 12 tháng (đất trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản)

• 18 tháng (đất trồng cây lâu năm)

• 24 tháng (đất trồng rừng)

3. Không thực hiện nghĩa vụ tài chính

Không nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế liên quan.

4. Lấn, chiếm đất, hủy hoại đất

5. Nhận chuyển nhượng trái quy định

Nhận chuyển nhượng, tặng cho từ người không có quyền chuyển nhượng.

IV. 08 TRƯỜNG HỢP UBND CẤP XÃ ĐƯỢC THU HỒI ĐẤT DO VI PHẠM PHÁP LUẬT (ĐIỀU 81 LUẬT ĐẤT ĐAI 2024)

1. Sử dụng đất sai mục đích và đã bị xử phạt mà vẫn vi phạm

2. Hủy hoại đất đã bị xử phạt nhưng không khắc phục

3. Được giao/cho thuê đất không đúng đối tượng, thẩm quyền

4. Nhận chuyển nhượng, tặng cho trái quy định

5. Đất được giao quản lý nhưng để lấn chiếm

6. Không thực hiện nghĩa vụ tài chính

7. Để đất hoang hóa theo thời hạn luật định

8. Chậm tiến độ dự án đầu tư theo quy định

Lưu ý: Không áp dụng với trường hợp bất khả kháng.

V. CÁC HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM CHUNG THEO LUẬT ĐẤT ĐAI 2024

• Lấn đất, chiếm đất, hủy hoại đất

• Vi phạm quy định quản lý nhà nước về đất đai

• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định

VI. HẬU QUẢ PHÁP LÝ KHI CÓ VI PHẠM THU HỒI ĐẤT

• Người sử dụng đất có thể bị thu hồi đất

• Cán bộ, công chức vi phạm có thể:

  • Bị xử lý kỷ luật

  • Xử phạt hành chính

  • Truy cứu trách nhiệm hình sự

VII. LUẬT DŨNG TRỊNH TƯ VẤN GIẢI PHÁP BẢO VỆ QUYỀN LỢI KHI BỊ THU HỒI ĐẤT SAI LUẬT

✔️ Rà soát tính pháp lý quyết định thu hồi đất
✔️ Đánh giá phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
✔️ Soạn đơn khiếu nại, khởi kiện hành chính
✔️ Đại diện làm việc với UBND, Tòa án

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP?

❓ Thu hồi đất không thông báo có hợp pháp không?

Không. Việc không thông báo thu hồi đất là vi phạm trình tự, thủ tục và có thể bị khiếu nại, khởi kiện.

❓ Bồi thường thu hồi đất sai thì phải làm gì?

Người dân có quyền khiếu nại quyết định bồi thường hoặc khởi kiện hành chính tại Tòa án.

❓ UBND xã có được quyền thu hồi đất không?

Chỉ được thu hồi trong các trường hợp luật định tại Điều 81 Luật Đất đai 2024.

❓ Cưỡng chế thu hồi đất sai luật có bị hủy không?

Có. Tòa án có thẩm quyền hủy quyết định cưỡng chế trái pháp luật.

Liên hệ Luật sư Dũng Trịnh để được tư vấn chuyên sâu – bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của bạn.

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766|0338 919 686|

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|