Trịnh Văn Dũng
- 15/11/2025
- 145
Hủy di chúc đã công chứng trong những trường hợp nào?
1. Tổng quan pháp lý về quyền hủy di chúc đã công chứng
Di chúc đã được công chứng thường được xem là căn cứ pháp lý rõ ràng và có giá trị cao trong việc định đoạt tài sản sau khi người lập di chúc qua đời. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít trường hợp người lập di chúc muốn thay đổi ý chí, hủy bỏ di chúc đã công chứng để lập di chúc mới hoặc điều chỉnh việc phân chia tài sản cho phù hợp với hoàn cảnh gia đình tại thời điểm hiện tại. Khi đó, vấn đề đặt ra là: di chúc đã công chứng có hủy được không, và thủ tục hủy di chúc đã công chứng được thực hiện như thế nào cho đúng pháp luật?
Việc hủy di chúc không thể thực hiện tùy tiện mà phải tuân thủ điều kiện, hình thức và trình tự thủ tục theo quy định của Bộ luật Dân sự và pháp luật về công chứng. Nếu thực hiện không đúng cách, di chúc cũ có thể vẫn còn giá trị pháp lý, dẫn đến tranh chấp thừa kế kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người để lại di sản cũng như những người thừa kế.
Căn cứ Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015:
“Người lập di chúc có thể sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.”
Quy định này khẳng định rõ: việc công chứng di chúc không làm mất đi quyền hủy bỏ của người lập di chúc. Công chứng chỉ là hình thức xác nhận tính hợp pháp tại thời điểm lập, không phải là sự “đóng băng” ý chí của người để lại tài sản.
Trong bài viết này, Luật Dũng Trịnh sẽ phân tích chi tiết quyền hủy di chúc đã công chứng, làm rõ các trường hợp được phép hủy, hướng dẫn thủ tục hủy di chúc đúng luật, cập nhật mới nhất đến năm 2026, đồng thời chỉ ra những lưu ý quan trọng giúp người lập di chúc tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo ý chí định đoạt tài sản được thực hiện một cách trọn vẹn đầy đủ theo quy định BLDS 2015 và Luật Công chứng 2024.
✅2. Di chúc đã công chứng có hủy được không?
Câu trả lời là CÓ, với các điều kiện pháp lý sau:
-
Người yêu cầu hủy di chúc chính là người đã lập di chúc trước đó
-
Tại thời điểm yêu cầu hủy, người này còn sống, minh mẫn, sáng suốt
-
Việc hủy di chúc hoàn toàn tự nguyện, không bị đe dọa, cưỡng ép hay lừa dối
Về bản chất, hủy di chúc là hành vi pháp lý thể hiện việc người lập di chúc không còn thừa nhận hiệu lực pháp lý của bản di chúc cũ, có thể là hủy toàn bộ hoặc chỉ hủy một phần nội dung.
Trong thực tiễn, việc hủy di chúc thường xuất phát từ các lý do phổ biến như:
-
Quan hệ gia đình thay đổi (con cái bất hòa, người thừa kế vi phạm nghĩa vụ)
-
Tài sản tăng giảm, chuyển dịch hoặc thay đổi hiện trạng
-
Người lập di chúc muốn điều chỉnh lại ý chí phân chia cho phù hợp thực tế
-
Lập di chúc mới để thay thế hoàn toàn di chúc cũ
✅3. Hủy bỏ di chúc miệng – trường hợp tự động mất hiệu lực
Bên cạnh di chúc bằng văn bản, pháp luật còn ghi nhận di chúc miệng trong trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, loại di chúc này có cơ chế tự hủy bỏ theo thời gian.
Theo Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015:
“Sau 03 tháng kể từ thời điểm lập di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng bị hủy bỏ.”
Như vậy, di chúc miệng không cần thực hiện thủ tục hủy, mà sẽ tự động mất hiệu lực nếu người lập di chúc vẫn còn khả năng nhận thức sau 03 tháng. Đây là điểm khác biệt rất quan trọng so với di chúc bằng văn bản, đặc biệt là di chúc đã được công chứng.
✅4. Các hình thức hủy di chúc đã công chứng theo quy định hiện hành
4.1. Hủy di chúc bằng văn bản hủy di chúc công chứng
Đây là hình thức hủy di chúc an toàn và rõ ràng nhất về mặt pháp lý. Người lập di chúc sẽ yêu cầu công chứng một văn bản hủy bỏ di chúc, trong đó xác nhận rõ:
-
Thông tin di chúc bị hủy
-
Phạm vi hủy (toàn bộ hay một phần)
-
Ý chí tự nguyện, minh mẫn tại thời điểm hủy
Theo Khoản 3 Điều 56 Luật Công chứng 2014:
-
Người lập di chúc có thể yêu cầu bất kỳ công chứng viên nào công chứng việc hủy di chúc
-
Nếu di chúc đang được lưu giữ tại Phòng/Văn phòng Công chứng, người lập di chúc phải thông báo cho nơi lưu giữ
Điều này có nghĩa là không bắt buộc phải hủy di chúc tại đúng nơi đã công chứng trước đó.
4.2. Hủy di chúc bằng cách lập di chúc mới
Theo Khoản 3 Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015:
“Trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc bằng di chúc mới thì di chúc trước bị hủy bỏ.”
Trên thực tế, lập di chúc mới thay thế là cách hủy di chúc cũ nhanh gọn và phổ biến nhất. Khi di chúc mới được lập hợp pháp, toàn bộ nội dung di chúc trước đó đương nhiên không còn giá trị pháp lý, kể cả khi di chúc cũ đã được công chứng.
✅5. Hồ sơ hủy di chúc đã công chứng gồm những gì?
Căn cứ Luật Công chứng 2024, hồ sơ yêu cầu công chứng hủy di chúc bao gồm:
-
Phiếu yêu cầu công chứng (theo mẫu)
-
Dự thảo văn bản hủy di chúc (nếu người yêu cầu tự chuẩn bị)
-
Bản chính CMND/CCCD/Hộ chiếu còn giá trị
-
Bản chính di chúc đã được công chứng
-
Dữ liệu cư trú điện tử hoặc giấy tờ xác nhận nơi cư trú
Trong thực tế, hồ sơ hủy di chúc không phức tạp, tuy nhiên công chứng viên sẽ kiểm tra rất kỹ về năng lực hành vi và trạng thái tinh thần của người yêu cầu.
✅6. Thủ tục hủy di chúc đã công chứng – Quy trình chuẩn 4 bước
Bước 1: Nộp hồ sơ yêu cầu công chứng
Người lập di chúc nộp hồ sơ tại Phòng Công chứng hoặc Văn phòng Công chứng bất kỳ. Trường hợp người lập di chúc già yếu, bệnh tật, không thể đi lại, có thể yêu cầu công chứng ngoài trụ sở tại nhà riêng hoặc bệnh viện.
Bước 2: Công chứng viên kiểm tra và tư vấn pháp lý
Công chứng viên sẽ:
-
Kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ
-
Đánh giá sự minh mẫn, tự nguyện của người yêu cầu
-
Giải thích hậu quả pháp lý của việc hủy di chúc
Nếu có căn cứ cho rằng người lập di chúc không minh mẫn hoặc bị ép buộc, công chứng viên có quyền từ chối công chứng.
Bước 3: Lập và ký văn bản hủy di chúc
Văn bản hủy di chúc có thể do người yêu cầu chuẩn bị trước hoặc do công chứng viên soạn thảo. Người lập di chúc phải đọc lại toàn bộ nội dung và ký/điểm chỉ vào từng trang.
Bước 4: Nhận kết quả và lưu hồ sơ
Sau khi ký và đóng dấu, người yêu cầu nhận văn bản hủy di chúc. Một bản sẽ được lưu tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định.
Thời gian giải quyết:
-
Thông thường: không quá 02 ngày làm việc
-
Trường hợp phức tạp: tối đa 10 ngày làm việc
✅7. Chi phí hủy di chúc đã công chứng là bao nhiêu?
Chi phí hủy di chúc bao gồm:
-
Phí công chứng: khoảng 50.000 – 200.000 đồng
-
Thù lao soạn thảo văn bản: 150.000 – 500.000 đồng (tùy tổ chức)
-
Chi phí công chứng ngoài trụ sở (nếu có)
Tổng chi phí thực tế thường dao động từ 200.000 – 500.000 đồng.
✅8. Nộp hồ sơ hủy di chúc công chứng ở đâu?
Người lập di chúc có thể nộp hồ sơ tại:
-
Phòng Công chứng Nhà nước
-
Văn phòng Công chứng tư nhân tại nơi cư trú hoặc bất kỳ địa phương nào thuận tiện
Pháp luật không yêu cầu phải quay lại đúng nơi đã công chứng di chúc trước đó.
✅9. Những lưu ý quan trọng để tránh tranh chấp sau khi hủy di chúc
-
Nên hủy di chúc bằng văn bản công chứng hoặc lập di chúc mới
-
Thông báo cho nơi đang lưu giữ di chúc cũ (nếu có)
-
Tránh hủy di chúc trong tình trạng sức khỏe, tâm lý không ổn định
-
Nên có luật sư tư vấn đối với trường hợp tài sản lớn hoặc gia đình phức tạp
✅Câu hỏi thường gặp về thủ tục hủy di chúc đã công chứng❓
1. Di chúc đã công chứng có hủy được không❓
Có. Theo Điều 640 BLDS 2015, người lập di chúc hoàn toàn có quyền sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ di chúc đã công chứng bất cứ lúc nào nếu còn minh mẫn, sáng suốt.
2. Hủy di chúc đã công chứng có phải đến đúng nơi đã lập di chúc không❓
Không. Người lập di chúc có thể yêu cầu bất kỳ Phòng/Văn phòng Công chứng nào thực hiện công chứng văn bản hủy di chúc. Chỉ cần thông báo cho nơi đang lưu giữ di chúc (nếu có).
3. Khi nào di chúc miệng bị hủy bỏ❓
Di chúc miệng tự động bị hủy sau 03 tháng nếu người lập di chúc vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt (Điều 629 BLDS 2015).
4. Lập di chúc mới có tự động hủy di chúc cũ không❓
Có. Theo Khoản 3 Điều 640 BLDS 2015, khi lập di chúc mới thay thế, toàn bộ di chúc cũ bị hủy bỏ và không còn giá trị pháp lý.
5. Hồ sơ hủy di chúc công chứng gồm những gì❓
Gồm:
-
Phiếu yêu cầu công chứng
-
CMND/CCCD/Hộ chiếu
-
Sổ hộ khẩu
-
Di chúc đã công chứng (bản chính)
-
Dự thảo văn bản hủy di chúc (nếu có)
6. Thủ tục hủy bỏ di chúc đã công chứng diễn ra như thế nào❓
Quy trình 4 bước:
-
Nộp hồ sơ
-
Công chứng viên kiểm tra và giải thích
-
Lập và ký văn bản hủy di chúc
-
Nhận kết quả, đóng dấu và lưu hồ sơ.
7. Thời gian hủy di chúc công chứng mất bao lâu❓
Thông thường không quá 2 ngày làm việc. Trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng tối đa 10 ngày làm việc.
8. Chi phí hủy di chúc công chứng là bao nhiêu❓
Chi phí dao động 500.000 – 1.00.000 đồng, tùy vào thù lao soạn thảo và phí công chứng của từng văn phòng.
9. Ai có quyền yêu cầu hủy di chúc công chứng❓
Chỉ người lập di chúc mới có quyền yêu cầu sửa đổi, thay thế hoặc hủy bỏ di chúc đã lập.
✅10. Người già yếu hoặc không đi lại được có thể hủy di chúc không❓
Có. Công chứng viên có thể đến tận nhà, bệnh viện hoặc nơi cư trú để thực hiện công chứng hủy di chúc trong trường hợp người lập di chúc không thể đến trụ sở.
⭐⭐⭐⭐⭐10. Dịch vụ hỗ trợ hủy di chúc đã công chứng – Luật Dũng Trịnh
Luật Dũng Trịnh cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên sâu:
-
Tư vấn hủy di chúc, sửa đổi và lập di chúc mới đúng luật
-
Soạn thảo hồ sơ và đồng hành tại Văn phòng Công chứng
-
Kiểm tra rủi ro pháp lý, phòng ngừa tranh chấp thừa kế
-
Hỗ trợ công chứng tận nơi cho người già yếu, khó đi lại
✅Liên hệ để được tư vấn trực tiếp, bảo mật và đúng quy định pháp luật hiện hành.
☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766|0338 919 686|
Website: https://luatdungtrinh.vn|
Email:luatdungtrinh@gmail.com|
- Tags