Tài sản là gì? Phân loại tài sản theo Bộ luật Dân sự 2015 – Hiểu đúng để giao dịch an toàn

1. Tài sản là gì theo quy định pháp luật hiện hành?

Theo Điều 105 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản được định nghĩa như sau:

Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.
Bao gồm bất động sản và động sản, có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.

Như vậy, khái niệm “tài sản” trong pháp luật dân sự Việt Nam rất rộng, không chỉ giới hạn ở nhà đất hay tiền bạc, mà còn bao gồm quyền tài sản vô hình có giá trị kinh tế.

Tài sản là đối tượng trung tâm của các quan hệ dân sự, liên quan trực tiếp đến:

  • Quyền sở hữu

  • Quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt

  • Giao dịch mua bán, tặng cho, thế chấp

  • Thừa kế, chia tài sản khi ly hôn

  • Tranh chấp dân sự, kinh doanh, thương mại

Pháp luật thiết lập cơ chế bảo hộ quyền sở hữucơ chế đăng ký – công khai nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch.


2. Phân loại tài sản theo Bộ luật Dân sự 2015

2.1. Bất động sản là gì?

Theo khoản 1 Điều 107 BLDS 2015, bất động sản bao gồm:

  • Đất đai

  • Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất

  • Tài sản khác gắn liền với đất, nhà, công trình xây dựng

Đặc trưng pháp lý của bất động sản:

  • Không thể di dời nếu không làm thay đổi bản chất, giá trị

  • Có giá trị lớn, thường liên quan đến thế chấp, bảo đảm

  • Bắt buộc đăng ký để có hiệu lực pháp lý đối với người thứ ba

  • Là đối tượng tranh chấp phổ biến nhất trong thực tiễn xét xử

➡️ Ví dụ: nhà ở, căn hộ chung cư, đất ở, đất sản xuất, nhà xưởng.


2.2. Động sản là gì?

Theo khoản 2 Điều 107 BLDS 2015, động sản là tài sản không phải là bất động sản.

Ví dụ:

  • Tiền mặt, vàng, ngoại tệ

  • Ô tô, xe máy

  • Máy móc, thiết bị

  • Đồ gia dụng, hàng hóa

Nguyên tắc đăng ký:

  • Động sản không bắt buộc đăng ký, trừ trường hợp luật chuyên ngành quy định

  • Một số động sản phải đăng ký: xe cơ giới, tàu biển, máy bay, tài sản bảo đảm


2.3. Giấy tờ có giá

Giấy tờ có giá là chứng từ xác nhận quyền tài sản, có thể chuyển nhượng, thanh toán.

Bao gồm:

  • Cổ phiếu, trái phiếu

  • Kỳ phiếu, tín phiếu, séc

  • Các giấy tờ tài chính khác theo quy định pháp luật

Đây là nhóm tài sản phi vật chất, nhưng có giá trị tài chính xác định.


2.4. Quyền tài sản là gì?

Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền, có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự.

Ví dụ:

  • Quyền đòi nợ

  • Quyền phát sinh từ hợp đồng

  • Quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ

  • Quyền khai thác, hưởng lợi từ tài sản

➡️ Trên thực tế, rất nhiều tranh chấp không nằm ở “vật”, mà nằm ở quyền tài sản gắn với vật.


2.5. Các loại tài sản khác

Pháp luật cho phép ghi nhận các loại tài sản mới phát sinh trong đời sống kinh tế – xã hội, miễn là:

  • Có giá trị kinh tế

  • Không bị pháp luật cấm giao dịch


3. Những loại tài sản bắt buộc phải đăng ký

Tài sản Hình thức đăng ký
Nhà ở, đất đai Đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai
Ô tô, xe máy Đăng ký tại cơ quan công an
Tàu biển, máy bay Đăng ký hàng hải, hàng không
Tài sản thế chấp Đăng ký giao dịch bảo đảm
Sáng chế, nhãn hiệu Đăng ký tại Cục SHTT

➡️Đăng ký tài sản là cơ sở xác lập và bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp, đặc biệt khi có tranh chấp.


4. Tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai

4.1. Tài sản hiện có

Là tài sản đã tồn tại tại thời điểm xác lập giao dịch.

Ví dụ:

  • Nhà đã xây xong

  • Xe đang sử dụng

  • Tiền trong tài khoản

Chủ sở hữu có đầy đủ quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt.


4.2. Tài sản hình thành trong tương lai

Là tài sản:

  • Chưa tồn tại

  • Hoặc đã tồn tại nhưng chưa thuộc quyền sở hữu tại thời điểm giao kết

Ví dụ:

  • Căn hộ đang xây dựng

  • Quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng chưa đến hạn

Quy định pháp luật:

  • Được phép giao dịch và thế chấp

  • Phải đăng ký biện pháp bảo đảm để có hiệu lực đối kháng

➡️Căn cứ: Nghị định 99/2022/NĐ-CP

Lưu ý quan trọng:

  • Mô tả rõ tài sản trong hợp đồng

  • Kiểm tra điều kiện pháp lý của dự án

  • Rà soát kỹ hợp đồng mua bán – thế chấp

  • Có tư vấn luật sư để tránh rủi ro


5. Vai trò của đăng ký tài sản trong giao dịch dân sự

Đăng ký tài sản giúp:

  • Công khai thông tin chủ sở hữu

  • Xác lập hiệu lực pháp lý với người thứ ba

  • Phòng ngừa tranh chấp, gian lận

  • Bảo đảm an toàn cho giao dịch, thế chấp, chuyển nhượng

Rất nhiều tranh chấp phát sinh chỉ vì không đăng ký hoặc đăng ký không đúng.


6. Căn cứ pháp lý quan trọng về tài sản

  • Điều 105, 107, 108 Bộ luật Dân sự 2015

  • Nghị định 99/2022/NĐ-CP về đăng ký giao dịch bảo đảm

  • Luật Giao dịch bảo đảm

  • Pháp luật đất đai, nhà ở, sở hữu trí tuệ liên quan


⭐ PHẢN HỒI TỪ KHÁCH HÀNG

⭐⭐⭐⭐⭐“Nhờ luật sư giải thích rõ khái niệm tài sản và quyền tài sản, tôi mới hiểu vì sao hợp đồng cũ của mình có nguy cơ vô hiệu.”
– Anh Minh, Hà Nội

⭐⭐⭐⭐⭐“Luật sư tư vấn rất kỹ về tài sản hình thành trong tương lai, giúp gia đình tôi tránh được rủi ro khi mua căn hộ đang xây.”
– Chị Hương, TP.HCM

⭐⭐⭐⭐⭐“Tranh chấp của tôi xoay quanh quyền tài sản chứ không phải tài sản vật chất. Nhờ luật sư phân tích, Tòa án đã chấp nhận yêu cầu.”
– Anh Tuấn, Đà Nẵng


✔️Tôi muốn được tư vấn hồ sơ tương tự

Nếu bạn đang:

  • Không chắc tài sản của mình thuộc loại nào

  • Giao dịch liên quan nhà đất, tài sản hình thành trong tương lai

  • Có nguy cơ tranh chấp về quyền tài sản

Luật sư sẽ phân tích hồ sơ 1:1 – tư vấn miễn phí ban đầu.

Hotline & Zalo: Gọi ngay | 0338 919 686 |


❓ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP

1. Tài sản là gì theo pháp luật Việt Nam

Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản theo Điều 105 BLDS 2015.

2. Quyền tài sản có phải là tài sản không

Có. Quyền tài sản là một loại tài sản và có thể giao dịch.

3. Tài sản hình thành trong tương lai có được thế chấp không

Có, nếu đáp ứng điều kiện pháp luật và đăng ký giao dịch bảo đảm.

4. Không đăng ký tài sản có rủi ro gì

Có thể mất quyền ưu tiên, giao dịch vô hiệu hoặc không được pháp luật bảo vệ.

5. Tranh chấp tài sản nên làm gì trước

Nên thu thập giấy tờ và tư vấn luật sư để xác định đúng loại tài sản và quyền liên quan.


Liên hệ Luật sư Trịnh Văn Dũng

  • Tags

Tin liên quan

Khi nào đương sự được lựa chọn Tòa án giải quyết vụ án?
Khi nào đương sự được quyền lựa chọn Tòa án giải quyết vụ án? Luật sư Dũng Trịnh phân tích chi tiết theo BLTTDS 2015, dễ hiểu, đúng luật.
Điều kiện bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng?
Khi nào được yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng? Cần chứng minh những điều kiện gì? Luật sư Trịnh Văn Dũng phân tích chi tiết theo Bộ luật Dân sự 2015, cập nhật 2025.
Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là gì?
Năng lực pháp luật dân sự của cá nhân là gì? Quy định mới 2025. Tìm hiểu năng lực pháp luật dân sự của cá nhân: thời điểm phát sinh – chấm dứt, quyền và nghĩa vụ, phân biệt năng lực hành vi dân sự và các căn cứ pháp lý theo BLDS 2015.
Người chưa thành niên tham gia giao dịch dân sự?
Người chưa thành niên có được ký hợp đồng, mua bán tài sản? Luật sư phân tích chi tiết theo độ tuổi, tránh giao dịch vô hiệu năm 2025.
Mất năng lực hành vi dân sự?
Mất năng lực hành vi dân sự là gì? Điều kiện Tòa án tuyên bố, hậu quả pháp lý, quyền tài sản và trách nhiệm giám hộ theo luật 2025.
Người hạn chế năng lực hành vi dân sự?
Tìm hiểu người hạn chế năng lực hành vi dân sự theo BLDS 2015: Điều kiện tuyên bố, hậu quả pháp lý, quyền lợi, trách nhiệm và sự khác biệt với mất năng lực hay khó khăn nhận thức.
Hình fanpage
tvpl
Thông tin luật sư
Đoàn luật sư
Thành phố Hà Nội

Luật sư: TRỊNH VĂN DŨNG

Điện thoại: 0969566766

Zalo: 0338919686

Liên hệ Luật sư qua: youtube
Liên hệ Luật sư qua: tiktok
Liên hệ Luật sư qua: email
Khách hàng đặt câu hỏi tư vấn