Quan hệ với người dưới 13 tuổi và từ 13 đến dưới 16 tuổi bị xử lý thế nào?

Người từ đủ 18 tuổi quan hệ tình dục với người dưới 13 tuổi có thể bị truy cứu về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 BLHS. Với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, nếu có sự đồng ý và không thuộc Điều 142, Điều 144 thì có thể bị xử lý theo Điều 145. Trường hợp có các hành vi độc lập, cần xem xét từng tội danh.

✅Phần 1. Mở đầu:

Giả định Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi, có nhiều lần thực hiện hành vi quan hệ tình dục với Nguyễn Thị B và các lần quan hệ đều có sự đồng ý của B. Tuy nhiên, các hành vi xảy ra tại những thời điểm khác nhau: có lần B chưa đủ 13 tuổi, và có lần B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi.

Tình huống này đặt ra vấn đề định tội danh không thể chỉ dựa vào việc B có đồng ý hay không, mà phải xác định chính xác độ tuổi của người bị hại tại thời điểm từng hành vi xảy ra, đồng thời đối chiếu với dấu hiệu cấu thành của Điều 142 và Điều 145 Bộ luật Hình sự.

Ba vấn đề pháp lý trọng tâm cần làm rõ là:

1. Hành vi xảy ra khi B chưa đủ 13 tuổi được xác định theo Điều 142 hay Điều 145 Bộ luật Hình sự?
2. Hành vi xảy ra khi B từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thuộc trường hợp nào và có đủ căn cứ áp dụng Điều 145 hay không?
3. Khi A thực hiện nhiều hành vi ở hai giai đoạn tuổi khác nhau của B, A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả Điều 142 và Điều 145 hay chỉ về một tội danh?

Điểm cần đặc biệt lưu ý là sự đồng ý của B không phải là căn cứ duy nhất để định tội. Việc xác định trách nhiệm hình sự phải được thực hiện trên cơ sở từng hành vi, độ tuổi của B và các dấu hiệu pháp lý tương ứng của từng điều luật.

• B dưới 13 tuổi: hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 BLHS, sự đồng ý của B không làm thay đổi ngưỡng tuổi pháp luật bảo vệ đặc biệt.
• B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi: nếu B tự nguyện và hành vi không thuộc Điều 142 hoặc Điều 144, người đủ 18 tuổi có thể bị truy cứu theo Điều 145 BLHS.
• Có nhiều lần quan hệ ở hai mốc tuổi: phải tách từng hành vi để định tội, không mặc nhiên gộp tất cả thành một tội.
• Có thể phát sinh cả Điều 142 và Điều 145: nếu có các hành vi độc lập, xảy ra ở những thời điểm khác nhau và mỗi hành vi đều đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
• Điểm quyết định: xác định chính xác độ tuổi của B tại thời điểm thực hiện từng hành vi, phương thức thực hiện và các tình tiết liên quan.
• Không nên kết luận chỉ dựa vào việc B có đồng ý hay không, vì giá trị pháp lý của sự đồng ý phụ thuộc vào nhóm tuổi và cấu thành tội phạm tương ứng.

✅Phần 2. Kết luận nhanh: A có thể bị xử lý về cả hai tội không?

Có thể, nhưng không thể mặc nhiên kết luận A phạm cả hai tội chỉ vì B có nhiều lần quan hệ tình dục với A. Khi định tội danh, cần tách từng hành vi theo thời điểm thực hiện, xác định chính xác độ tuổi của người bị hại tại thời điểm đó và đối chiếu với các dấu hiệu cấu thành của từng điều luật.

Đối với lần quan hệ khi B chưa đủ 13 tuổi, cần đặc biệt lưu ý quy định tại Điều 142 Bộ luật Hình sự về hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi. Trong trường hợp này, việc B có sự đồng ý về mặt thực tế không đồng nghĩa với việc hành vi đương nhiên không cấu thành tội phạm.

Đối với lần quan hệ khi B từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu B thực sự tự nguyện và hành vi không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 hoặc Điều 144, thì cần xem xét Điều 145, trong đó chủ thể của tội phạm phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi luật định.

Vì vậy, câu hỏi “Điều 142 và Điều 145 có áp dụng đồng thời không” phải được giải quyết trên cơ sở từng hành vi cụ thể. Không phải một hành vi đồng thời cấu thành hai tội, mà có thể là hành vi thứ nhất thuộc Điều 142, hành vi thứ hai thuộc Điều 145. Nếu các hành vi độc lập và đều thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, trách nhiệm hình sự đối với cả hai tội cần được xem xét theo quy định về trường hợp phạm nhiều tội.

✅Phần 3. Căn cứ pháp lý: Điều 142 và Điều 145 khác nhau ở đâu?

3.1: Điều 142 BLHS quy định về hành vi nào?

Điều 142 Bộ luật Hình sự quy định Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, nhằm bảo vệ đặc biệt đối với người chưa thành niên trước các hành vi xâm hại tình dục. Theo Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Văn phòng Quốc hội, khi định tội cần xem xét đồng thời khách thể, chủ thể, đối tượng bị hại, hành vi khách quan và độ tuổi của người bị hại tại thời điểm hành vi xảy ra.

Về khách thể, tội phạm xâm phạm quyền được bảo vệ về tình dục, đồng thời xâm phạm sự phát triển bình thường của người dưới 16 tuổi. Đối tượng bị hại là người dưới 16 tuổi. Chủ thể là người có năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định chung; vì vậy, trong tình huống đang phân tích, việc Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi là dữ kiện đặc biệt quan trọng.

Về hành vi khách quan, khoản 1 Điều 142 cần được tách thành hai nhóm trường hợp. Thứ nhất, điểm a xử lý hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, khi người phạm tội sử dụng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc sử dụng thủ đoạn khác. Thứ hai, điểm b khoản 1 Điều 142 quy định trực tiếp trường hợp giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi. Vì vậy, không thể khái quát rằng mọi trường hợp Điều 142 đều phải chứng minh yếu tố cưỡng ép; đặc biệt, cần phân biệt rõ trường hợp B chưa đủ 13 tuổi với trường hợp B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi khi thực hiện định tội danh.

3.2 Điều 145 BLHS áp dụng đối với trường hợp nào?

Điều 145 Bộ luật Hình sự quy định về tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi. Đây là quy định nhằm bảo vệ người chưa thành niên trong độ tuổi từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi trước hành vi quan hệ tình dục của người đã đạt độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo điều luật.

Về chủ thể, người thực hiện hành vi phải đủ 18 tuổi trở lên. Do đó, với tình huống giả định, Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi nên đáp ứng điều kiện về chủ thể của Điều 145.

Về độ tuổi của người bị hại, Nguyễn Thị B phải từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi tại thời điểm hành vi xảy ra. Đây là căn cứ quan trọng để phân biệt Điều 145 với trường hợp người dưới 13 tuổi thuộc phạm vi Điều 142.

Về hành vi khách quan, người phạm tội thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác với người trong độ tuổi nêu trên. Đáng chú ý, Điều 145 còn đặt ra điều kiện loại trừ: hành vi chỉ được xem xét theo điều luật này nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 BLHS.

Vì vậy, trong trường hợp B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi và tự nguyện quan hệ, cần tiếp tục kiểm tra các tình tiết về phương thức thực hiện hành vi để xác định có thuộc Điều 142 hoặc Điều 144 hay không trước khi định tội theo Điều 145.

3.3. Vì sao không thể đồng nhất Điều 142 với Điều 145?

Điều 142 và Điều 145 Bộ luật Hình sự đều nhằm bảo vệ người chưa thành niên trước các hành vi xâm hại tình dục, nhưng không thể đồng nhất phạm vi áp dụng của hai điều luật. Điểm mấu chốt trong định tội danh là phải xác định độ tuổi của người bị hại tại chính thời điểm hành vi xảy ra, sau đó đối chiếu với các dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng.

Đối với người chưa đủ 13 tuổi, hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thuộc trường hợp được quy định tại Điều 142 theo điều kiện luật định. Vì vậy, việc người bị hại có biểu hiện đồng ý về mặt thực tế không làm thay đổi căn cứ xác định tội danh trong trường hợp này.

Trong khi đó, Điều 145 điều chỉnh hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, khi đáp ứng các điều kiện của điều luật và không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 hoặc Điều 144.

Do đó, không thể áp dụng một cách máy móc một điều luật cho toàn bộ các lần quan hệ tình dục. Nếu cùng một người thực hiện nhiều hành vi tại những thời điểm khác nhau, cần tách từng hành vi để xác định tuổi của người bị hại, tính chất hành vi và điều luật tương ứng. Đây là cơ sở để đánh giá liệu một vụ việc có thể phát sinh trách nhiệm hình sự về Điều 142, Điều 145 hoặc cả hai điều luật hay không.

Để hiểu rõ hơn dấu hiệu “trái ý muốn” và các phương thức thực hiện hành vi hiếp dâm, có thể tham khảo thêm bài phân tích tội hiếp dâm theo Điều 141 BLHS. Tuy nhiên, khi người bị hại dưới 16 tuổi, việc định tội phải tiếp tục đối chiếu với các quy định đặc thù tại Điều 142, Điều 143 và Điều 145 Bộ luật Hình sự.

✅Phần 4. Hành vi quan hệ tình dục khi B chưa đủ 13 tuổi

4.1: Người dưới 13 tuổi đồng ý quan hệ có phạm tội không?

Câu hỏi “người dưới 13 tuổi đồng ý quan hệ có phạm tội không” cần được phân tích dựa trên độ tuổi của người bị hại tại thời điểm hành vi xảy ra. Về thực tế, một người dưới 13 tuổi có thể thể hiện sự đồng thuận hoặc chủ động tham gia vào hành vi quan hệ tình dục. Tuy nhiên, sự đồng ý về mặt thực tế không đồng nghĩa với sự đồng ý có giá trị pháp lý để loại trừ trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 142 Bộ luật Hình sự, pháp luật hình sự dành cơ chế bảo vệ đặc biệt đối với người dưới 13 tuổi. Đối với trường hợp giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi, hành vi có thể cấu thành tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo quy định của điều luật, mà không thể chỉ dựa vào việc người dưới 13 tuổi có đồng ý hay không để loại trừ trách nhiệm hình sự.

Điểm cần phân biệt là: sự đồng ý của người dưới 13 tuổi không làm thay đổi ngưỡng tuổi mà pháp luật quy định để bảo vệ họ. Vì vậy, khi định tội, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định chính xác tuổi của người bị hại tại thời điểm thực hiện hành vi, loại hành vi quan hệ tình dục và các tình tiết liên quan.

Trong tình huống Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi và B chưa đủ 13 tuổi, cần ưu tiên đối chiếu hành vi với Điều 142 BLHS, thay vì áp dụng Điều 145 vốn điều chỉnh nhóm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

4.2: Quan hệ với người dưới 13 tuổi Điều 142 được xác định như thế nào?

Để xác định quan hệ với người dưới 13 tuổi theo Điều 142, trước hết cần xác định chính xác độ tuổi của người bị hại tại thời điểm hành vi xảy ra. Điểm b khoản 1 Điều 142 Bộ luật Hình sự quy định trường hợp “giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi” thuộc phạm vi của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Điểm đáng chú ý là trường hợp này được quy định độc lập với trường hợp tại điểm a khoản 1 Điều 142. Vì vậy, khi người bị hại chưa đủ 13 tuổi, việc xác định trách nhiệm hình sự không phụ thuộc đơn thuần vào việc người đó có chống cự, phản đối hay thể hiện sự đồng ý về mặt thực tế hay không. Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ các yếu tố cấu thành tội phạm, trong đó có độ tuổi của người bị hại, hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác và độ tuổi, năng lực trách nhiệm hình sự của người thực hiện.

Về mặt chứng cứ, tuổi của người bị hại phải được xác định tại đúng thời điểm hành vi xảy ra. Đây là dữ kiện đặc biệt quan trọng bởi chỉ cần thay đổi mốc tuổi thì căn cứ pháp lý có thể thay đổi.

Do đó, trong tình huống A đã đủ 18 tuổi và thực hiện hành vi giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác với B khi B chưa đủ 13 tuổi, cần xem xét trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 1 Điều 142 BLHS. Việc B có sự đồng ý về mặt thực tế không phải là căn cứ duy nhất để loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp này.

4.3. Có cần chứng minh việc dùng vũ lực hoặc chống cự không?

Đây là điểm cần phân biệt rõ khi định tội danh theo độ tuổi của người bị hại. Không thể áp dụng một cách máy móc yêu cầu về vũ lực, đe dọa hoặc chống cự cho mọi trường hợp.

Đối với người dưới 13 tuổi, điểm b khoản 1 Điều 142 BLHS quy định hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi. Vì vậy, khi hành vi thuộc trường hợp này, việc người bị hại có đồng ý, chống cự hay không không phải là điều kiện để chuyển hành vi sang Điều 145. Trọng tâm là xác định chính xác độ tuổi của người bị hại và hành vi quan hệ tình dục đã xảy ra.

Ngược lại, với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, cần phân biệt hai khả năng. Nếu hành vi trái ý muốn và có các phương thức được Điều 142 quy định như dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc thủ đoạn khác, có thể xem xét Điều 142. Nếu người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi thực sự tự nguyện và đáp ứng các điều kiện của Điều 145, thì việc dùng vũ lực hoặc chống cự không phải dấu hiệu bắt buộc của tội danh này.

Đối với người từ đủ 16 tuổi trở lên, việc xác định tội hiếp dâm theo Điều 141 về nguyên tắc tập trung vào hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn và phương thức thực hiện theo điều luật.

Xem phân tích đầy đủ tại bài Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi Điều 142 BLHS

✅Phần 5. Hành vi khi B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi

5.1: Quan hệ với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi Điều 145 có áp dụng không?

Có thể áp dụng Điều 145 Bộ luật Hình sự, nhưng cần kiểm tra đầy đủ các điều kiện mà điều luật quy định, chứ không chỉ căn cứ vào độ tuổi của người bị hại. Theo Điều 145 BLHS, người thực hiện hành vi phải đủ 18 tuổi trở lên và có hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, đồng thời trường hợp đó không thuộc Điều 142 hoặc Điều 144 BLHS.

Trong tình huống Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi, còn Nguyễn Thị B tại thời điểm xảy ra hành vi đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi, điều kiện về độ tuổi của chủ thể và người bị hại về cơ bản được đáp ứng. Nếu hành vi là giao cấu hoặc hành vi quan hệ tình dục khác theo phạm vi của Điều 145 thì cần tiếp tục đối chiếu các điều kiện còn lại.

Điểm cần phân biệt là Điều 145 không đồng nhất với Điều 142. Nếu hành vi đối với B được thực hiện trái ý muốn bằng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc thủ đoạn khác thuộc trường hợp Điều 142, thì phải xem xét Điều 142 thay vì Điều 145. Ngược lại, nếu B tự nguyện và hành vi không thuộc các trường hợp Điều 142, Điều 144, thì Điều 145 là căn cứ pháp lý cần được xem xét.

Vì vậy, khi quan hệ với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, cần xác định đồng thời tuổi của B tại đúng thời điểm hành vi xảy ra, tuổi của A, tính chất hành vi và phương thức thực hiện trước khi kết luận tội danh.

5.2: Sự đồng ý của B có ý nghĩa gì?

Sự đồng ý của Nguyễn Thị B là tình tiết quan trọng khi phân biệt Điều 142 và Điều 145 Bộ luật Hình sự, nhưng không thể hiểu đơn giản rằng “đã đồng ý thì A không phạm tội”. Giá trị pháp lý của sự đồng ý phụ thuộc vào độ tuổi của B tại thời điểm hành vi xảy ra và phương thức thực hiện hành vi.

Đối với trường hợp B từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu B thực sự tự nguyện quan hệ tình dục và không có căn cứ cho thấy A dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc sử dụng thủ đoạn khác làm trái ý muốn của B, thì hành vi cần được xem xét theo Điều 145 BLHS, với điều kiện các dấu hiệu khác của điều luật được đáp ứng. Nói cách khác, tự nguyện + B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi + A đủ 18 tuổi + hành vi không thuộc Điều 142, Điều 144 là những dữ kiện quan trọng để xem xét trách nhiệm theo Điều 145.

Ngược lại, sự đồng ý của B không phải căn cứ loại trừ trách nhiệm hình sự trong mọi trường hợp. Đặc biệt, nếu tại thời điểm giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, B chưa đủ 13 tuổi, thì phải xem xét quy định tại Điều 142 BLHS; không thể chỉ dựa vào việc B “đồng ý” để chuyển hành vi sang Điều 145.

Do đó, khi định tội, cần đặt “sự đồng ý” trong mối quan hệ với độ tuổi và cách thức thực hiện hành vi, thay vì xem đây là căn cứ quyết định duy nhất.

5.3.Khi nào hành vi 13–

Không phải mọi trường hợp người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi có quan hệ tình dục đều được xử lý theo Điều 145 Bộ luật Hình sự. Điều 145 chỉ được xem xét khi hành vi không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 BLHS. Vì vậy, nếu người bị hại thuộc độ tuổi từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi nhưng hành vi được thực hiện trái với ý muốn của họ bằng các phương thức mà Điều 142 quy định, thì cần xem xét trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142, thay vì Điều 145.

Cụ thể, cần xem xét Điều 142 khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Trái ý muốn của người bị hại: Người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi không đồng ý quan hệ tình dục nhưng người thực hiện vẫn tiến hành hành vi.
• Dùng vũ lực: Người thực hiện sử dụng sức mạnh vật chất để khống chế, cưỡng ép người bị hại thực hiện hoặc phải chịu đựng hành vi quan hệ tình dục.
• Đe dọa dùng vũ lực: Người thực hiện dùng lời nói, hành động hoặc phương thức khác để làm người bị hại lo sợ rằng nếu không chấp nhận thì sẽ bị dùng vũ lực.
• Lợi dụng tình trạng không thể tự vệ: Người thực hiện lợi dụng hoàn cảnh khiến người bị hại không có khả năng tự bảo vệ hoặc chống lại hành vi quan hệ tình dục.
• Thủ đoạn khác: Người thực hiện sử dụng phương thức khác nhằm thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái với ý muốn của người bị hại, thuộc phạm vi dấu hiệu mà Điều 142 quy định.

Điểm cần đặc biệt lưu ý là độ tuổi 13–. Cần kiểm tra trước xem hành vi có thuộc Điều 142 hay Điều 144 hay không. Đây chính là ranh giới quan trọng khi phân biệt Điều 142 và Điều 145 BLHS.

Công thức xác định đơn giản:Người bị hại từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi → xác định phương thức thực hiện → nếu thuộc trường hợp Điều 142/144 thì áp dụng điều luật tương ứng → nếu không thuộc Điều 142/144 và đáp ứng đầy đủ điều kiện luật định thì mới xem xét Điều 145.

Để phân tích đầy đủ các điểm khác biệt về độ tuổi, hành vi khách quan, sự đồng ý và điều kiện áp dụng, xem bài [Phân biệt Điều 142 và Điều 145 BLHS]

✅Phần 6. Điểm mấu chốt: Có thể đồng thời áp dụng Điều 142 và Điều 145 không?

6.1 Không được gộp nhiều lần quan hệ thành một hành vi duy nhất

Khi một người nhiều lần thực hiện hành vi quan hệ tình dục với cùng một người nhưng độ tuổi của người đó thay đổi qua từng thời điểm, việc định tội không nên được thực hiện bằng cách gộp toàn bộ các lần quan hệ thành một hành vi duy nhất. Cơ quan tiến hành tố tụng cần xem xét từng hành vi cụ thể, căn cứ vào thời điểm xảy ra, tuổi của người bị hại, tính chất và phương thức thực hiện hành vi để xác định quy định pháp luật hình sự được áp dụng.

Đặc biệt, tuổi của người bị hại phải được xác định tại thời điểm từng hành vi xảy ra. Đây là căn cứ quan trọng để phân biệt phạm vi áp dụng của Điều 142 và Điều 145 Bộ luật Hình sự.

Ví dụ, giả định Nguyễn Văn A đã đủ 18 tuổi và nhiều lần quan hệ tình dục với Nguyễn Thị B:

• Lần thứ nhất: B mới 12 tuổi. Nếu A giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với B, hành vi này được xem xét theo Điều 142 BLHS, không phụ thuộc vào việc B có thể hiện sự đồng ý hay không.
• Lần thứ hai: B đã 14 tuổi và tự nguyện quan hệ với A. Nếu hành vi không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 hoặc Điều 144 và đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của Điều 145, thì hành vi này được xem xét theo Điều 145 BLHS.

Như vậy, cùng một người bị hại nhưng các lần quan hệ xảy ra ở những thời điểm khác nhau có thể dẫn đến việc áp dụng các điều luật khác nhau. Không thể chỉ căn cứ vào việc A và B có quan hệ nhiều lần để mặc nhiên xác định tất cả các hành vi theo một tội danh duy nhất

6.2. Trường hợp nào có thể phát sinh cả Điều 142 và Điều 145?

Câu hỏi “Điều 142 và Điều 145 có áp dụng đồng thời không?” cần được trả lời trên cơ sở phân định từng hành vi cụ thể, thay vì chỉ nhìn vào toàn bộ quá trình quan hệ tình dục giữa A và B.

Về nguyên tắc, một hành vi không đồng thời bị định tội theo Điều 142 và Điều 145. Hai điều luật quy định những trường hợp có dấu hiệu pháp lý khác nhau. Điều quan trọng là xác định tuổi của B tại thời điểm từng hành vi xảy ra, phương thức thực hiện và các dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng.

Chẳng hạn, nếu A đủ 18 tuổi thực hiện hai hành vi độc lập:

• Hành vi A1: khi B chưa đủ 13 tuổi, A giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thuộc trường hợp Điều 142 → xem xét trách nhiệm hình sự về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.
• Hành vi A2: sau đó, khi B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi, A tiếp tục giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trong điều kiện B tự nguyện và hành vi không thuộc Điều 142 hoặc Điều 144 → xem xét Điều 145 BLHS.

Như vậy, nếu A1 và A2 là những hành vi độc lập, xảy ra ở các thời điểm khác nhau và mỗi hành vi đều đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm, có cơ sở xem xét trách nhiệm hình sự đối với cả Điều 142 và Điều 145. Sau khi xác định các tội danh, cơ quan tiến hành tố tụng mới xem xét các quy định về phạm nhiều tội và tổng hợp hình phạt.

Điểm cốt lõi là: không phải một hành vi vừa là Điều 142 vừa là Điều 145, mà các hành vi khác nhau trong cùng một vụ việc có thể thuộc hai điều luật khác nha

6.3: Trường hợp nào không nên kết luận là cả hai tội?

Không nên mặc nhiên kết luận một người phạm cả tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 và tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo Điều 145 BLHS chỉ vì người này có nhiều lần quan hệ tình dục với cùng một người. Việc định tội phải dựa trên từng hành vi cụ thể, thời điểm thực hiện và độ tuổi của người bị hại tại thời điểm đó.

Thứ nhất, nếu chỉ chứng minh được một hành vi, thì chỉ có thể xem xét tội danh tương ứng với hành vi đó, không thể suy diễn thành hai tội.

Thứ hai, nếu có nhiều lần quan hệ nhưng không chứng minh được các hành vi độc lập, cơ quan tiến hành tố tụng cần thận trọng khi xác định trách nhiệm hình sự đối với từng tội danh.

Thứ ba, hành vi xảy ra khi người bị hại từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi nhưng không đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành Điều 145 thì không thể chỉ dựa vào độ tuổi để kết luận phạm tội theo điều luật này.

Thứ tư, nếu hành vi sau có các dấu hiệu thuộc Điều 142, thì phải định tội theo Điều 142 thay vì đồng thời áp dụng Điều 145 cho chính hành vi đó.

Cuối cùng, nếu chưa đủ căn cứ xác định chính xác tuổi của người bị hại tại thời điểm xảy ra từng hành vi, việc kết luận đồng thời hai tội là chưa có cơ sở vững chắc. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi định tội danh, bởi độ tuổi tại thời điểm thực hiện hành vi là căn cứ pháp lý trực tiếp để lựa chọn điều luật áp dụng.

✅Phần 7. Phân biệt Điều 142 và Điều 145 bằng bảng định tội

Ranh giới quan trọng nhất không đơn thuần là “dưới 16 tuổi”, mà là tuổi của B tại chính thời điểm thực hiện từng hành vi và phương thức thực hiện hành vi.

7.1: Phân biệt Điều 142 và Điều 145 BLHS qua 5 tiêu chí

Việc phân biệt Điều 142 và Điều 145 BLHS cần dựa trên nhiều dấu hiệu cấu thành, không chỉ căn cứ vào độ tuổi của người bị hại. Hai điều luật đều nhằm bảo vệ người chưa thành niên trước hành vi xâm hại tình dục, nhưng có ranh giới pháp lý khác nhau về độ tuổi, ý chí của người bị hại, phương thức thực hiện và điều kiện chủ thể.

Thứ nhất, về độ tuổi người bị hại: Điều 142 áp dụng đối với người dưới 16 tuổi trong các trường hợp mà điều luật quy định, trong đó đặc biệt có trường hợp giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi. Điều 145 chỉ áp dụng đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Thứ hai, về sự đồng ý: đối với người dưới 13 tuổi, sự đồng ý về mặt thực tế không loại trừ trách nhiệm hình sự theo trường hợp quy định tại điểm b khoản 1 Điều 142. Với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, cần tiếp tục xác định hành vi có thuộc Điều 142, Điều 144 hay không trước khi xem xét Điều 145.

Thứ ba, về phương thức thực hiện: Điều 142 có những trường hợp gắn với hành vi trái ý muốn và phương thức luật định; trong khi Điều 145 không lấy “trái ý muốn” làm dấu hiệu bắt buộc.

Thứ tư, về chủ thể: Điều 145 yêu cầu người thực hiện hành vi phải đủ 18 tuổi trở lên.

Thứ năm, về mối quan hệ giữa hai điều luật: Điều 145 chỉ được xem xét khi hành vi không thuộc Điều 142 và Điều 144. Vì vậy, khi định tội phải xác định tuổi của người bị hại và đánh giá từng hành vi cụ thể tại đúng thời điểm xảy ra.

7.2 Công thức xác định tội danh trong thực tế

Để xác định một hành vi quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi thuộc Điều 142 hay Điều 145 Bộ luật Hình sự, không nên chỉ căn cứ vào độ tuổi chung của người bị hại hoặc việc người này có đồng ý hay không. Cần thực hiện lần lượt các bước: xác định tuổi của người bị hại tại đúng thời điểm xảy ra hành vi → xác định phương thức thực hiện → đối chiếu các dấu hiệu cấu thành tội phạm → lựa chọn điều luật phù hợp.

XÁC ĐỊNH TUỔI CỦA B TẠI THỜI ĐIỂM THỰC HIỆN HÀNH VI
                         ↓
                 B CHƯA ĐỦ 13 TUỔI?
                    ↙          ↘
                  CÓ            KHÔNG
                  ↓               ↓
             XEM XÉT          B TỪ ĐỦ 13
            ĐIỀU 142          ĐẾN DƯỚI 16?
                                ↓
                       KIỂM TRA PHƯƠNG THỨC
                         VÀ CÁC DẤU HIỆU
                                ↓
                    ┌───────────┴───────────┐
                    ↓                       ↓
              ĐỦ DẤU HIỆU              KHÔNG THUỘC
              ĐIỀU 142                  ĐIỀU 142/144
                    ↓                       ↓
              ĐIỀU 142                  XEM XÉT
                                        ĐIỀU 145

Lưu ý: Với người chưa đủ 13 tuổi, cần đặc biệt xem xét điểm b khoản 1 Điều 142; không được mặc nhiên cho rằng phải chứng minh việc dùng vũ lực hoặc người bị hại chống cự. Với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi, phải tiếp tục kiểm tra các dấu hiệu của Điều 142, Điều 144 và điều kiện áp dụng Điều 145.

Trong trường hợp có nhiều lần thực hiện hành vi, cần áp dụng công thức này đối với từng hành vi, bởi tuổi của B có thể thay đổi giữa các thời điểm. Đây là cơ sở để xem xét trường hợp một người có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về cả Điều 142 và Điều 145 nếu các hành vi độc lập đều đủ yếu tố cấu thành.

✅Phần 8. Trường hợp quan hệ nhiều lần: xử lý hình sự thế nào?

Khi quan hệ nhiều lần với người dưới 16 tuổi, không nên chỉ dựa vào tổng số lần quan hệ để kết luận trách nhiệm hình sự. Về nguyên tắc, cơ quan tiến hành tố tụng cần xem xét cụ thể từng hành vi tại từng thời điểm, sau đó mới đánh giá mối liên hệ giữa các hành vi để xác định tội danh và trách nhiệm hình sự.

8.1.Phải xác định từng lần quan hệ hay đánh giá toàn bộ?

Trước hết, cần xác định thời điểm thực hiện từng hành vi, bởi độ tuổi của người bị hại được tính tại chính thời điểm hành vi xảy ra. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi người bị hại chuyển từ nhóm dưới 13 tuổi sang nhóm từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Tiếp theo, phải làm rõ hành vi cụ thể ở từng lần: có phải là giao cấu hay hành vi quan hệ tình dục khác; phương thức thực hiện như thế nào; có sử dụng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc thủ đoạn khác hay không.

Bên cạnh đó, cần xem xét hoàn cảnh và ý chí của người bị hại tại từng lần. Việc người bị hại đồng ý ở một lần không mặc nhiên đồng nghĩa với việc mọi lần khác đều có cùng tính chất pháp lý.

Cuối cùng, sau khi xác định độc lập từng hành vi, mới đánh giá mối quan hệ giữa các hành vi để xác định đó là một tội phạm hay có căn cứ xem xét nhiều tội. Vì vậy, trong tình huống người bị hại có nhiều lần quan hệ ở các độ tuổi khác nhau, việc định tội phải dựa trên từng hành vi và từng mốc tuổi, không thể áp dụng một cách máy móc một tội danh cho toàn bộ vụ việc.

8.2 Khi nào có thể xác định phạm nhiều tội?

Không phải cứ quan hệ nhiều lần với người dưới 16 tuổi là đương nhiên bị xác định phạm nhiều tội. Để xem xét trường hợp phạm nhiều tội Điều 142 và Điều 145 BLHS, trước hết phải tách và đánh giá từng hành vi cụ thể theo thời điểm thực hiện, độ tuổi của người bị hại và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Trường hợp thứ nhất, nếu một hành vi được thực hiện khi người bị hại chưa đủ 13 tuổi và có đủ dấu hiệu của tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 BLHS, thì hành vi đó được xem xét độc lập theo Điều 142.

Trường hợp thứ hai, nếu một hành vi khác được thực hiện khi người bị hại đã từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Điều 145 BLHS và không thuộc trường hợp của Điều 142 hoặc Điều 144, thì hành vi này có thể được xem xét theo Điều 145.

Như vậy, vấn đề không nằm ở việc “quan hệ bao nhiêu lần”, mà nằm ở việc có nhiều hành vi độc lập, và mỗi hành vi có đủ yếu tố cấu thành một tội phạm hay không. Nếu các hành vi độc lập lần lượt cấu thành các tội danh khác nhau, mới đặt ra vấn đề phạm nhiều tội và áp dụng quy định của BLHS về tổng hợp hình phạt.

Do đó, không nên kết luận máy móc rằng nhiều lần quan hệ = phạm nhiều tội; phải định tội đối với từng hành vi trước, rồi mới xác định có thuộc trường hợp phạm nhiều tội hay không.

✅Phần 9. Áp dụng trực tiếp vào tình huống Nguyễn Văn A – Nguyễn Thị B

9.1: Đối với lần quan hệ khi B chưa đủ 13 tuổi

Đối với lần quan hệ tình dục xảy ra khi Nguyễn Thị B chưa đủ 13 tuổi, cần xác định hành vi của Nguyễn Văn A theo Điều 142 Bộ luật Hình sự, không phụ thuộc vào việc B có thể hiện sự đồng ý hay không. Điểm b khoản 1 Điều 142 quy định trường hợp giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi là hành vi thuộc tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Vì vậy, sự đồng ý của B trong trường hợp này không phải căn cứ để chuyển hành vi sang Điều 145, bởi Điều 145 chỉ điều chỉnh người bị hại từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi. Do đó, nếu chứng minh được A đã đủ 18 tuổi và thực tế đã giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với B tại thời điểm B chưa đủ 13 tuổi, thì có căn cứ xác định trách nhiệm hình sự của A về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi theo Điều 142 BLHS.

9.2 Đối với lần quan hệ khi B từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi

Đối với lần quan hệ tình dục xảy ra khi Nguyễn Thị B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi, cần chuyển sang xem xét các điều kiện của Điều 145 Bộ luật Hình sự. Theo giả định, B tự nguyện quan hệ với A và không có tình tiết cho thấy A dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lợi dụng tình trạng không thể tự vệ hoặc sử dụng thủ đoạn khác làm trái ý muốn của B. A đã đủ 18 tuổi nên đáp ứng điều kiện về chủ thể của Điều 145. Do đó, nếu hành vi là giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với B và không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 hoặc Điều 144 BLHS, A có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi theo Điều 145 BLHS.

9.3. Kết luận về trách nhiệm của A

Với dữ kiện đã cho, chưa nên khẳng định tuyệt đối A chắc chắn bị truy cứu về cả hai tội, mà cần phân định trách nhiệm hình sự theo từng hành vi cụ thể. Đối với lần quan hệ khi B chưa đủ 13 tuổi, nếu chứng minh A đã giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với B thì có căn cứ xem xét Điều 142 BLHS; sự đồng ý của B không làm thay đổi giới hạn tuổi này. Đối với lần quan hệ khi B đã đủ 13 tuổi nhưng dưới 16 tuổi, nếu B tự nguyện và hành vi không thuộc Điều 142 hoặc Điều 144, đồng thời A đủ 18 tuổi, thì có căn cứ xem xét Điều 145 BLHS. Vì vậy, nếu chứng minh được hai lần quan hệ là những hành vi độc lập, xảy ra tại các thời điểm khác nhau và mỗi hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng, thì có cơ sở xem xét trách nhiệm hình sự về cả Điều 142 và Điều 145. Khi đó, việc quyết định hình phạt phải tiếp tục tuân thủ quy định về trường hợp phạm nhiều tội tại Điều 55 BLHS. Tuy nhiên, kết luận cuối cùng vẫn phụ thuộc vào toàn bộ chứng cứ và tình tiết cụ thể của vụ án.

✅Phần 10. Những nhầm lẫn thường gặp

10.1 “B đồng ý nên A không phạm tội”

Đây là cách hiểu không chính xác. Trong pháp luật hình sự, sự đồng ý của người bị hại không phải lúc nào cũng là căn cứ loại trừ trách nhiệm hình sự. Đặc biệt, cần xác định độ tuổi của B tại thời điểm hành vi quan hệ tình dục xảy ra.

Nếu B chưa đủ 13 tuổi, việc B đồng ý về mặt thực tế không làm mất đi dấu hiệu của hành vi thuộc phạm vi Điều 142 BLHS. Đối với nhóm tuổi này, pháp luật hình sự đặt ra cơ chế bảo vệ đặc biệt và không thể đơn giản coi sự đồng ý của B là căn cứ để chuyển hành vi sang Điều 145.

Ngược lại, nếu B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi, sự đồng ý của B có ý nghĩa quan trọng khi phân biệt Điều 142 với Điều 145. Trường hợp hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác được thực hiện tự nguyện, không có các dấu hiệu thuộc Điều 142 hoặc Điều 144, thì có thể xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 145 nếu các điều kiện khác của điều luật được đáp ứng.

Vì vậy, không thể sử dụng một công thức đơn giản là “B đồng ý = A không phạm tội”. Cần đồng thời xem xét độ tuổi của B, tính chất hành vi, phương thức thực hiện và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

10.2 “Dưới 16 tuổi thì cứ quan hệ là Điều 142”

Cách hiểu này cũng không chính xác. Mặc dù Điều 142 quy định về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, nhưng không phải mọi hành vi quan hệ tình dục với người dưới 16 tuổi đều mặc nhiên cấu thành tội này.

Điểm cần phân biệt trước tiên là B bao nhiêu tuổi tại thời điểm hành vi xảy ra.

• Nếu B chưa đủ 13 tuổi, hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thuộc trường hợp được quy định tại Điều 142.
• Nếu B từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, cần tiếp tục xác định phương thức thực hiện hành vi. Nếu hành vi trái ý muốn của B và có các dấu hiệu thuộc Điều 142 thì có thể xử lý theo Điều 142. Nếu B tự nguyện và hành vi đáp ứng các điều kiện của Điều 145, thì cần xem xét Điều 145 thay vì mặc nhiên áp dụng Điều 142.

Do đó, khi định tội, không nên chỉ đặt câu hỏi “B có dưới 16 tuổi không?” mà phải đặt liên tiếp các câu hỏi:

B bao nhiêu tuổi tại thời điểm hành vi xảy ra? → B có đồng ý hay không? → Hành vi được thực hiện bằng phương thức nào? → Các dấu hiệu của Điều 142, Điều 144 hay Điều 145 có được đáp ứng không?

Đặc biệt, trong trường hợp một người thực hiện nhiều lần hành vi quan hệ tình dục với cùng một người nhưng các lần xảy ra ở những giai đoạn tuổi khác nhau, phải phân tích từng hành vi độc lập thay vì gộp toàn bộ các lần quan hệ thành một tội danh duy nhất.

10.3 “Đã xử lý Điều 142 thì mọi lần quan hệ sau đều nằm trong Điều 142”

Nhận định này không chính xác nếu các lần thực hiện hành vi xảy ra ở những thời điểm khác nhau và người bị hại đã thay đổi độ tuổi.

Việc xác định tội danh phải căn cứ vào tuổi của người bị hại tại thời điểm từng hành vi được thực hiện, đồng thời xem xét phương thức, tính chất và các dấu hiệu cấu thành của hành vi đó.

Chẳng hạn, nếu một hành vi xảy ra khi B chưa đủ 13 tuổi và thuộc trường hợp quy định tại Điều 142, thì hành vi đó được xem xét theo Điều 142. Nếu một hành vi khác xảy ra sau khi B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi, cần tiếp tục đối chiếu độc lập với Điều 142 và Điều 145. Trong trường hợp hành vi sau có sự tự nguyện và đáp ứng đầy đủ điều kiện của Điều 145, không thể chỉ vì hành vi trước đó thuộc Điều 142 mà mặc nhiên áp dụng Điều 142 cho hành vi sau.

Nguyên tắc cần nhớ: Không xác định tội danh cho các lần quan hệ chỉ dựa trên tội danh của lần trước; phải xác định pháp lý đối với từng hành vi trên cơ sở tình tiết thực tế tại thời điểm hành vi xảy ra.

10.4 “Nhiều lần quan hệ thì đương nhiên là phạm nhiều tội”

Nhận định này cũng không chính xác. Số lần thực hiện hành vi không phải là căn cứ duy nhất để kết luận một người phạm nhiều tội.

Cần phân biệt giữa:

• nhiều lần thực hiện hành vi thuộc cùng một tội danh;
• nhiều hành vi độc lập cấu thành các tội danh khác nhau;
• trường hợp nhiều hành vi được xem xét trong cùng một quá trình phạm tội nhưng pháp luật hình sự quy định cách xử lý riêng.

Trong tình huống đang phân tích, việc B có nhiều lần quan hệ với A không tự động dẫn đến kết luận A phạm nhiều tội. Cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định cụ thể từng hành vi: thời điểm xảy ra, tuổi của B, phương thức thực hiện và các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Chỉ khi có các hành vi độc lập và mỗi hành vi thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu của một tội phạm tương ứng thì mới đặt ra vấn đề xử lý về nhiều tội và áp dụng các quy định về phạm nhiều tội, tổng hợp hình phạt.

Nguyên tắc cần nhớ: “Nhiều lần” là dữ kiện cần phân tích, nhưng không đồng nghĩa với “nhiều tội”.

Vì vậy, trong trường hợp một người có quan hệ tình dục với cùng một người ở nhiều thời điểm khác nhau, việc định tội không thể chỉ dựa vào số lần quan hệ hoặc tội danh của hành vi đầu tiên. Vấn đề cốt lõi là phải tách từng hành vi, xác định độ tuổi của người bị hại tại thời điểm thực hiện và đối chiếu với các dấu hiệu cấu thành của Điều 142, Điều 145 BLHS.

✅Phần 11. Kết luận

Việc xác định trách nhiệm hình sự trong trường hợp một người đủ 18 tuổi có quan hệ tình dục với cùng một người ở các thời điểm khác nhau phải căn cứ vào độ tuổi của người bị hại tại từng thời điểm, tính chất của từng hành vi và các dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng. Không nên chỉ dựa vào việc người bị hại có đồng ý hay không để xác định duy nhất một tội danh.

Thứ nhất, đối với thời điểm B chưa đủ 13 tuổi: hành vi giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với B thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 142 Bộ luật Hình sự khi đáp ứng các điều kiện luật định. Việc B có sự đồng ý về mặt thực tế không phải là căn cứ để mặc nhiên chuyển hành vi sang Điều 145, bởi Điều 145 chỉ áp dụng đối với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.

Thứ hai, đối với thời điểm B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi: nếu B tự nguyện và hành vi không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 hoặc Điều 144, đồng thời đáp ứng các điều kiện của Điều 145, thì cần xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 145 Bộ luật Hình sự.

Thứ ba, đối với trường hợp có cả hai nhóm hành vi: nếu hành vi xảy ra khi B chưa đủ 13 tuổi và hành vi xảy ra khi B đã đủ 13 tuổi nhưng chưa đủ 16 tuổi là những hành vi độc lập, đồng thời mỗi hành vi đều có đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm tương ứng, thì có cơ sở xem xét trách nhiệm hình sự về cả Điều 142 và Điều 145. Đây không phải là một hành vi đồng thời cấu thành hai tội, mà là các hành vi khác nhau được định tội theo từng thời điểm và tình tiết cụ thể.

Bạn đang gặp trường hợp tương tự và chưa xác định được Điều 142 hay Điều 145 BLHS áp dụng? Hãy xem thêm phân tích chi tiết hoặc liên hệ luật sư để được đánh giá đúng theo từng tình tiết vụ việc.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com