Người quản lý di sản có được hưởng thừa kế không?

Trịnh Văn Dũng
21/10/2025
197

✅Người quản lý di sản thừa kế: Quyền lợi theo quy định hiện hành

Trong những vụ án thừa kế, không ít gia đình rơi vào tranh chấp thừa kế khi người trực tiếp trông coi nhà đất suốt nhiều năm lại là người bị phản đối gay gắt nhất khi đến thời điểm chia di sản. Có người ở lại nhà đất chung từ ngày cha mẹ mất, lo hương khói, sửa chữa, đóng thuế đất, giữ giấy tờ gốc, nhưng đến lúc mở thừa kế thì bị các anh chị em khác cho rằng “chỉ là người giữ hộ tài sản, không có quyền hưởng”. Mâu thuẫn vì thế bùng phát, từ xích mích nội bộ chuyển thành khiếu kiện kéo dài.

Thực tế cho thấy có trường hợp người được giao quản lý tài sản nhưng không được hưởng di sản; ngược lại, cũng có trường hợp người quản lý di sản cho rằng mình có công sức bảo quản nên đương nhiên được chia tài sản. Tuy nhiên, vụ án thực tiễn quản lý di sản trong thời gian dài không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hưởng thừa kế. Không ít vụ việc, người quản lý di sản dù giữ đất hàng chục năm vẫn bị Tòa án xác định không có quyền hưởng phần di sản nào, nếu không thuộc hàng thừa kế hoặc không có căn cứ pháp lý rõ ràng.

Vậy pháp luật quy định thế nào về quyền lợi của người quản lý di sản? Khi nào việc giữ đất, trông coi tài sản có thể được xem xét để hưởng thừa kế hoặc thanh toán công sức bảo quản di sản? Bài viết này sẽ phân tích cụ thể các quy định của Bộ luật Dân sự, đồng thời chỉ ra những sai lầm pháp lý phổ biến khiến nhiều người “giữ nhà đất cả đời nhưng vẫn trắng tay” khi tranh chấp thừa kế xảy ra.

Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh phân tích toàn diện các quy định của Bộ luật Dân sự 2015, làm rõ bản chất pháp lý của người quản lý di sản, đồng thời chỉ ra khi nào người quản lý di sản được hưởng thừa kế, khi nào thì không đồng thời làm rõ người quản lý di sản có được hưởng thừa kế không?

✅ 1. Người quản lý di sản là ai theo quy định pháp luật?

1.1. Căn cứ pháp lý – Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015

Theo Điều 616 Bộ luật Dân sự 2015, người quản lý di sản được xác định như sau:

Người quản lý di sản là người được chỉ định trong di chúc hoặc do những người thừa kế thỏa thuận cử ra để quản lý, bảo quản và thực hiện các công việc liên quan đến di sản thừa kế.

Pháp luật thừa kế Việt Nam không mặc định người quản lý di sản là người thừa kế. Đây là hai tư cách pháp lý hoàn toàn độc lập, có thể trùng nhau hoặc không trùng nhau tùy từng trường hợp cụ thể.

1.2. Các trường hợp xác định người quản lý di sản

Người quản lý di sản có thể được xác lập theo một trong ba cách sau:

✔️ Thứ nhất – Chỉ định trong di chúc
Người để lại di sản có quyền chỉ định một cá nhân hoặc tổ chức làm người quản lý di sản, kể cả người đó không phải là người thừa kế.

✔️ Thứ hai – Do những người thừa kế thỏa thuận cử ra
Trường hợp di chúc không chỉ định, các đồng thừa kế có thể thỏa thuận chọn một người quản lý.

✔️ Thứ ba – Do Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chỉ định
Áp dụng khi chưa xác định được người thừa kế hoặc các bên không thể thỏa thuận.

✅ 2. Người quản lý di sản có đương nhiên được hưởng thừa kế không?

2.1. Nguyên tắc pháp lý quan trọng cần hiểu đúng

Người quản lý di sản KHÔNG đương nhiên được hưởng thừa kế.

Quyền quản lý di sản không làm phát sinh quyền hưởng di sản. Việc một người có được hưởng thừa kế hay không phụ thuộc vào việc người đó có thuộc diện thừa kế hợp pháp theo di chúc hoặc theo pháp luật hay không.

✔️ Đây là điểm mấu chốt thường bị hiểu sai trong các tranh chấp thừa kế.

2.2. Các trường hợp người quản lý di sản ĐƯỢC hưởng thừa kế

Người quản lý di sản chỉ được hưởng thừa kế khi đồng thời đáp ứng điều kiện của người thừa kế, cụ thể:

Được chỉ định là người thừa kế trong di chúc hợp pháp; hoặc
Thuộc hàng thừa kế theo pháp luật (vợ, chồng, cha mẹ, con…);
Không thuộc trường hợp bị truất quyền hưởng di sản;
Không từ chối nhận di sản.

➡️ Trong trường hợp này, người đó có hai tư cách pháp lý:

Người quản lý di sản
Người thừa kế

Quyền hưởng di sản phát sinh từ tư cách người thừa kế, không phải từ việc quản lý di sản.

2.3. Các trường hợp người quản lý di sản KHÔNG được hưởng thừa kế

Người quản lý di sản không được hưởng thừa kế nếu:

Không được chỉ định là người thừa kế trong di chúc;
Không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật;
Thuộc trường hợp không có quyền hưởng di sản theo Điều 621 BLDS 2015;
Đã từ chối nhận di sản hợp pháp.

Trong các trường hợp này, người quản lý di sản chỉ được hưởng thù lao quản lý (nếu có), không được chia di sản.

✅ 3. Những ai không có quyền quản lý di sản thừa kế?

3.1. Người không có quyền hưởng di sản theo pháp luật

Theo quy định pháp luật, các đối tượng sau không có quyền hưởng di sản, từ đó cũng không được giao quản lý di sản:

Người cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe người để lại di sản;
Người ngược đãi nghiêm trọng, vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng;
Người cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác;
Người lừa dối, cưỡng ép, giả mạo, hủy hoại di chúc.

3.2. Người không còn tồn tại hoặc không đủ điều kiện

Bao gồm:

Người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản;
Cơ quan, tổ chức không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế;
Người từ chối nhận di sản hợp pháp.

✅ 4. Quyền và nghĩa vụ của người quản lý di sản

4.1. Nghĩa vụ của người quản lý di sản (Điều 617 BLDS 2015)

Người quản lý di sản có nghĩa vụ:

Lập danh mục di sản;
Thu hồi tài sản thuộc di sản;
Bảo quản di sản, không được tự ý định đoạt;
Thông báo tình trạng di sản cho người thừa kế;
Bồi thường thiệt hại nếu vi phạm nghĩa vụ;
Giao lại di sản theo yêu cầu hợp pháp.

4.2. Quyền của người quản lý di sản (Điều 618 BLDS 2015)

Người quản lý di sản có quyền:

Đại diện cho người thừa kế trong quan hệ liên quan đến di sản;
Được thanh toán chi phí bảo quản;
Được hưởng thù lao theo thỏa thuận hoặc thù lao hợp lý.

⛔ Pháp luật không quy định người quản lý di sản được hưởng di sản nếu không phải là người thừa kế.

✅ 5. Vai trò của người quản lý di sản trong thực tiễn

Người quản lý di sản giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc:

Bảo toàn giá trị tài sản thừa kế;
Ngăn chặn việc tẩu tán, chiếm đoạt di sản;
Giảm thiểu tranh chấp giữa các đồng thừa kế;
Hỗ trợ quá trình phân chia di sản đúng pháp luật.

Đặc biệt trong các vụ việc di sản lớn, nhiều người thừa kế hoặc có tranh chấp, vai trò này càng trở nên thiết yếu.

❤️6. Đánh giá của khách hàng về tư vấn thừa kế tại Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh

⭐⭐⭐⭐⭐ Anh Nguyễn Văn H. (Hà Nội)

“Luật sư của Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh tư vấn rất rõ ràng rằng người quản lý di sản không đương nhiên được hưởng thừa kế. Nhờ đó gia đình tôi tránh được tranh chấp lớn.”

⭐⭐⭐⭐⭐ Chị Trần Thị M. (Hải Phòng)

“Tôi được giải thích chi tiết quyền và nghĩa vụ của người quản lý di sản theo từng điều luật. Tư vấn rất dễ hiểu và thực tế.”

⭐⭐⭐⭐⭐ Anh Lê Văn T. (Bắc Ninh)

“Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh phân tích rất thuyết phục, viện dẫn đầy đủ điều 616–618 BLDS. Tôi hoàn toàn yên tâm khi làm theo hướng dẫn.”

✅ Câu hỏi thường gặp❓

❓ Người quản lý di sản có được tự ý bán tài sản không?
Không. Việc định đoạt di sản phải được sự đồng ý bằng văn bản của tất cả người thừa kế.

❓ Người quản lý di sản có được hưởng thù lao không?
Có. Người quản lý di sản được hưởng thù lao theo thỏa thuận hoặc mức thù lao hợp lý.

❓ Người quản lý di sản có thể đồng thời là người thừa kế không?
Có, nếu người đó đủ điều kiện hưởng thừa kế theo di chúc hoặc pháp luật.

✅ 8. Luật sư tư vấn thừa kế – giải quyết tranh chấp

Người quản lý di sản chỉ được hưởng thừa kế khi họ đồng thời là người thừa kế hợp pháp. Việc quản lý di sản không làm phát sinh quyền hưởng di sản. Hiểu đúng quy định này là chìa khóa để tránh tranh chấp thừa kế kéo dài.

Bạn đang băn khoăn người quản lý di sản có được hưởng thừa kế hay không, hoặc gặp vướng mắc trong việc quản lý, phân chia di sản, tranh chấp giữa các đồng thừa kế?

Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh cung cấp dịch vụ tư vấn và giải quyết trọn gói các vấn đề pháp lý về thừa kế:

Tư vấn xác định tư cách người thừa kế, người quản lý di sản
Phân tích quyền – nghĩa vụ theo Điều 616–618 Bộ luật Dân sự 2015
Soạn thảo, rà soát di chúc – văn bản thỏa thuận phân chia di sản
Đại diện đàm phán, hòa giải, khởi kiện tranh chấp thừa kế
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng tại Tòa án

➡️ Liên hệ Luật sư ngay hôm nay để được tư vấn chính xác, kịp thời và đúng pháp luật, tránh rủi ro tranh chấp kéo dài, tốn kém thời gian và chi phí.

Văn phòng Luật sư Dũng Trịnh – Đồng hành pháp lý vững chắc trong mọi vấn đề thừa kế.

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766|0338 919 686|