Người không có tên trong di chúc có được hưởng thừa kế không?

Trịnh Văn Dũng
21/10/2025
82

NGƯỜI KHÔNG CÓ TÊN TRONG DI CHÚC CÓ ĐƯỢC HƯỞNG THỪA KẾ KHÔNG?

Trong rất nhiều vụ việc thừa kế, tranh chấp không bắt đầu từ khối tài sản lớn hay nhỏ, mà bắt đầu từ việc không có tên của người con, người vợ trong di chúc. Người bị bỏ sót thường rơi vào trạng thái hoang mang: “Không có tên trong di chúc thì coi như hết quyền?”, “Có phải người lập di chúc muốn truất quyền thừa kế của mình?”, “Có con đường pháp lý nào để bảo vệ phần di sản lẽ ra mình được hưởng hay không?”

Thực tế giải quyết tại Tòa án cho thấy, không phải cứ không có tên trong di chúc là đương nhiên không được hưởng thừa kế. Pháp luật Việt Nam có những cơ chế bảo vệ nhất định đối với một số chủ thể đặc biệt, kể cả trong trường hợp di chúc hợp pháp và không hề nhắc đến họ. Ngược lại, cũng có những trường hợp dù là người thân ruột thịt nhưng vẫn không được chia bất kỳ phần di sản nào, nếu không đáp ứng điều kiện luật định.

Vấn đề mấu chốt không nằm ở cảm xúc “bị gạch tên”, mà nằm ở việc xác định đúng căn cứ pháp lý: di chúc có hợp pháp hay không, người không có tên trong di chúc thuộc diện nào theo Bộ luật Dân sự, và có rơi vào trường hợp được hưởng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc hay không. Đây chính là điểm thường bị hiểu sai, dẫn đến việc từ bỏ quyền lợi quá sớm hoặc tranh chấp kéo dài không cần thiết.

✅ 1. Giới thiệu về quyền thừa kế

Theo quy định pháp luật Việt Nam, người không có tên trong di chúc vẫn có quyền hưởng thừa kế nếu thuộc các đối tượng thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi những người phụ thuộc, con chưa thành niên và người không có khả năng lao động.

Việc hiểu rõ quyền thừa kế và áp dụng đúng pháp luật giúp tránh tranh chấp, bảo vệ di sản, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho tất cả người thừa kế. Luật sư Trịnh Văn Dũng – Tư vấn pháp lý thừa kế theo di chúc và theo pháp luật

✅ 2. Những người thừa kế không phụ thuộc di chúc

Căn cứ Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, những người sau đây sẽ được hưởng phần di sản tối thiểu, bất kể họ có tên trong di chúc hay không:

Con chưa thành niên: Con dưới 18 tuổi của người lập di chúc
Cha, mẹ, vợ, chồng: Cha mẹ, vợ/chồng của người lập di chúc
Con thành niên không có khả năng lao động: Con đã trưởng thành nhưng không thể lao động

Mức hưởng: bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật.

✅ 3. Một phần di sản được chia theo pháp luật

Khi di chúc không định đoạt hết tài sản, phần còn lại sẽ được chia theo pháp luật, áp dụng thứ tự hàng thừa kế:

3.1 Hàng thừa kế thứ nhất

Vợ, chồng
Cha đẻ, mẹ đẻ
Cha nuôi, mẹ nuôi
Con đẻ, con nuôi

3.2 Hàng thừa kế thứ hai

Ông nội, bà nội
Ông ngoại, bà ngoại
Anh, chị, em ruột
Cháu ruột (thế vị)

3.3 Hàng thừa kế thứ ba

Cụ nội, cụ ngoại
Bác, chú, cậu, cô, dì ruột
Cháu ruột, chắt ruột (thế vị)

Người ở hàng sau chỉ được hưởng khi hàng trước không còn ai hoặc không có quyền hưởng.
Căn cứ: Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015

3.4 Ví dụ minh họa

Trường hợp 1 – Thừa kế không phụ thuộc di chúc:
Người lập di chúc để toàn bộ tài sản cho bạn thân, nhưng vẫn còn vợ và con chưa thành niên. Vợ và con chưa thành niên vẫn được hưởng phần di sản tối thiểu theo pháp luật.

Trường hợp 2 – Một phần di sản không được định đoạt:
Di chúc chỉ phân chia ngôi nhà, nhưng còn mảnh đất khác không nhắc đến. Mảnh đất này sẽ được chia theo hàng thừa kế và luật thừa kế theo pháp luật.

✅ 4. Thừa kế theo pháp luật là gì?

Thừa kế theo pháp luật là việc phân chia tài sản của người chết cho những người còn sống theo thứ tự hàng thừa kế, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định. Áp dụng khi:

Không có di chúc hợp pháp
Di chúc không định đoạt hết tài sản
Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm, từ chối nhận hoặc không có quyền hưởng

Căn cứ: Điều 650, 651 Bộ luật Dân sự 2015

✅ 5. Khi nào áp dụng thừa kế theo pháp luật?

Người chết không để lại di chúc
Di chúc không hợp pháp (vô hiệu hoặc không đầy đủ)
Người thừa kế theo di chúc chết trước/cùng thời điểm, từ chối hoặc không có quyền hưởng
Phần di sản không được định đoạt trong di chúc

Lưu ý: Không áp dụng nếu những người này từ chối nhận di sản hoặc thuộc nhóm không có quyền hưởng di sản.

✅ 6. Quy định pháp luật chi tiết

Điều 650 – Trường hợp áp dụng thừa kế theo pháp luật

Không có di chúc
Di chúc không hợp pháp
Người thừa kế theo di chúc chết trước/cùng thời điểm hoặc cơ quan, tổ chức không còn tồn tại
Người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng hoặc từ chối
Một phần di sản không được định đoạt hoặc di chúc không hợp pháp

Điều 651 – Người thừa kế theo pháp luật

Hàng thừa kế thứ nhất: vợ, chồng, cha, mẹ, con (cả con đẻ, con nuôi)
Hàng thừa kế thứ hai: ông, bà nội/ngoại, anh, chị, em ruột, cháu ruột (thế vị)
Hàng thừa kế thứ ba: cụ nội/ngoại, bác, chú, cậu, cô, dì ruột, cháu ruột, chắt ruột
Người ở hàng sau chỉ được hưởng khi hàng trước không còn ai hoặc không có quyền hưởng

✅ 7. Câu hỏi thường gặp❓

❓ Người không có tên trong di chúc có được hưởng di sản không?
➡️Có, nếu thuộc nhóm thừa kế không phụ thuộc di chúc: con chưa thành niên, cha mẹ, vợ/chồng, con không lao động.

❓ Phần di sản không được định đoạt trong di chúc chia thế nào?
➡️Chia theo hàng thừa kế và luật thừa kế theo pháp luật, từ hàng thứ nhất đến thứ ba.

❓ Thừa kế theo pháp luật áp dụng khi nào?
➡️Khi không có di chúc, di chúc không hợp pháp, người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc từ chối nhận, hoặc phần di sản không được định đoạt.

❓ Người thừa kế thế vị là gì?
➡️Người thay thế hưởng phần di sản nếu người thừa kế theo hàng trước đã chết hoặc không có quyền hưởng.

❓ Người từ chối nhận di sản có được áp dụng thừa kế không?
➡️Không, người từ chối sẽ không được hưởng phần di sản đó.

❤️❤️8. Đánh giá khách hàng

⭐⭐⭐⭐⭐ “Luật sư Trịnh Văn Dũng giúp tôi hiểu rõ quyền lợi con chưa thành niên khi lập di chúc. Dịch vụ chuyên nghiệp, đáng tin cậy.” – Nguyễn Văn H.

⭐⭐⭐⭐⭐“Tôi được hướng dẫn xử lý di sản chưa phân chia trong di chúc, tránh tranh chấp gia đình.” – Trần Thị L.

⭐⭐⭐⭐⭐ “Hướng dẫn chi tiết về thừa kế theo di chúc và pháp luật, dịch vụ rất tận tâm.” – Phạm Quốc T.

⭐⭐⭐⭐⭐“Luật sư giúp phân tích di chúc và thừa kế theo pháp luật, đảm bảo quyền lợi cho các con chưa thành niên.” – Lê Thị M.

9. Liên hệ ngay:

Bảo vệ quyền lợi thừa kế – tránh tranh chấp – Liên hệ ngay Luật sư Trịnh Văn Dũng để được tư vấn pháp lý chính xác. Tư vấn trực tuyến 24/7 – Hỗ trợ tại nhà cho người già yếu hoặc bệnh tật

Lợi ích khi liên hệ:

Tư vấn chi tiết, đúng pháp luật

Thủ tục nhanh chóng, tránh tranh chấp

Hướng dẫn công chứng, chứng thực di chúc tại nhà