Ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản?

Ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản vẫn có thể thực hiện nếu đáp ứng điều kiện theo pháp luật Việt Nam. Trong nhiều trường hợp, người đang làm việc tại Nhật không bắt buộc phải về nước mà có thể ký hồ sơ tại cơ quan đại diện Việt Nam, gửi tài liệu từ Nhật Bản và đề nghị Tòa án giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục.

Ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản là việc công dân Việt Nam đang cư trú, làm việc hoặc xuất khẩu lao động tại Nhật thực hiện thủ tục chấm dứt quan hệ hôn nhân theo quy định của pháp luật Việt Nam, ngay cả khi chưa thể trở về Việt Nam.

✅Phần 1. Mở đầu

Đối với nhiều người Việt đang làm việc tại Nhật Bản, việc ly hôn không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn liên quan đến thời gian, chi phí và điều kiện công việc. Thực tế, không ít trường hợp là thực tập sinh, kỹ sư hoặc lao động theo diện visa đặc định không thể xin nghỉ dài ngày để về Việt Nam, trong khi quan hệ hôn nhân đã rơi vào tình trạng không thể tiếp tục. Vì vậy, câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là đang làm việc tại Nhật Bản có ly hôn được không và liệu có bắt buộc phải trực tiếp trở về Việt Nam để hoàn tất thủ tục hay không.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, không phải mọi trường hợp đều phải về Việt Nam. Tùy vào hình thức ly hôn, tình trạng của các bên, yêu cầu của Tòa án và hồ sơ cụ thể, người đang lao động tại Nhật Bản có thể thực hiện một số thủ tục từ nước ngoài như ký giấy tờ tại cơ quan đại diện Việt Nam, gửi hồ sơ về Việt Nam hoặc đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định.

Nếu bạn muốn tìm hiểu tổng quan về tất cả các trường hợp người đang ở nước ngoài vẫn có thể thực hiện thủ tục ly hôn, hãy tham khảo bài viết "Không về Việt Nam có ly hôn được không?" để nắm rõ điều kiện, quy trình và các lưu ý quan trọng trước khi chuẩn bị hồ sơ.

• Có, người đang lao động tại Nhật Bản vẫn có thể ly hôn theo pháp luật Việt Nam nếu đáp ứng điều kiện về thẩm quyền và hồ sơ.
• Không phải mọi trường hợp đều phải về Việt Nam, tùy thuộc hình thức ly hôn (thuận tình hoặc đơn phương) và yêu cầu của Tòa án.
• Có thể ký một số giấy tờ tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại Nhật Bản, sau đó gửi hồ sơ về Việt Nam theo quy định.
• Thời gian giải quyết có thể kéo dài hơn nếu cần tống đạt giấy tờ hoặc thực hiện ủy thác tư pháp.
• Trường hợp hồ sơ phức tạp hoặc có tranh chấp về con chung, tài sản, nên chuẩn bị đầy đủ chứng cứ và tài liệu ngay từ đầu để hạn chế việc bổ sung hồ sơ.

✅Phần 2. Người đang lao động tại Nhật Bản có được ly hôn tại Việt Nam không?

Có. Công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản vẫn có quyền yêu cầu Tòa án Việt Nam giải quyết ly hôn nếu thuộc trường hợp pháp luật Việt Nam quy định. Việc đang là thực tập sinh, kỹ sư, lao động theo diện Tokutei hay du học sinh không làm mất quyền yêu cầu ly hôn. Tuy nhiên, tùy từng hoàn cảnh cư trú, tình trạng hôn nhân và nơi ở của người còn lại mà hồ sơ, thẩm quyền giải quyết và cách thức tham gia tố tụng sẽ khác nhau. Vì vậy, trước khi chuẩn bị hồ sơ, người lao động nên xác định đúng trường hợp của mình để lựa chọn phương án phù hợp, tránh phải sửa đổi hoặc bổ sung hồ sơ nhiều lần.

2.1. Những trường hợp thường gặp

Trong quá trình tư vấn, nhóm đối tượng yêu cầu ly hôn từ Nhật Bản thường rơi vào một trong bốn trường hợp phổ biến. Thực tập sinh và lao động theo chương trình Tokutei thường gặp khó khăn vì không thể xin nghỉ dài ngày để về Việt Nam. Kỹ sư hoặc người lao động có hợp đồng dài hạn lại quan tâm đến việc ký hồ sơ, chứng thực giấy tờ và gửi tài liệu từ Nhật Bản. Đối với du học sinh đã chuyển sang visa lao động, mặc dù thay đổi mục đích cư trú nhưng vẫn có thể thực hiện thủ tục ly hôn theo quy định nếu đáp ứng điều kiện của pháp luật Việt Nam. Mỗi nhóm đối tượng sẽ có đặc điểm riêng về giấy tờ, lịch làm việc và khả năng tham gia tố tụng, vì vậy cần đánh giá hồ sơ theo từng trường hợp cụ thể thay vì áp dụng một quy trình chung.

Nếu bạn đang băn khoăn liệu không thể về Việt Nam có ảnh hưởng đến quyền yêu cầu ly hôn hay không, hãy tham khảo bài "Không về Việt Nam có ly hôn được không?" để hiểu rõ các điều kiện áp dụng trong từng trường hợp.

2.2. Điều kiện để Tòa án Việt Nam thụ lý

Để Tòa án Việt Nam thụ lý yêu cầu ly hôn khi một bên đang lao động tại Nhật Bản, trước hết vụ việc phải thuộc quan hệ hôn nhân có yếu tố nước ngoài, chẳng hạn một bên đang cư trú hoặc làm việc hợp pháp tại Nhật Bản. Bên cạnh đó, cần xác định thẩm quyền của Tòa án theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, trong đó nhiều trường hợp người còn lại đang cư trú tại Việt Nam sẽ là căn cứ quan trọng để xác định nơi nộp đơn. Ngoài ra, hai bên phải có đăng ký kết hôn hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc hôn nhân đã được công nhận hợp lệ. Nếu giấy tờ được cấp ở nước ngoài, người yêu cầu có thể phải thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật và chứng thực theo quy định trước khi nộp hồ sơ.

Khi chưa xác định được Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết, bạn nên tham khảo bài "Ly hôn với người nước ngoài nộp đơn ở đâu?" để biết cách xác định đúng cơ quan có thẩm quyền, tránh bị trả lại đơn do nộp sai nơi.

Lưu ý: Việc Tòa án có thụ lý hay không không chỉ phụ thuộc vào việc một bên đang ở Nhật Bản, mà còn căn cứ vào yếu tố nước ngoài của vụ việc, nơi cư trú của các bên và tính hợp lệ của quan hệ hôn nhân. Chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh ngay từ đầu sẽ giúp quá trình tiếp nhận hồ sơ thuận lợi hơn và hạn chế yêu cầu bổ sung.

2.3. Những trường hợp không đủ điều kiện

Không phải mọi trường hợp người đang lao động tại Nhật Bản đều được Tòa án Việt Nam thụ lý giải quyết ly hôn ngay. Hồ sơ có thể chưa đủ điều kiện nếu không xác định được thẩm quyền của Tòa án, thiếu giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân, không bổ sung tài liệu theo yêu cầu của Tòa, hoặc không cung cấp được địa chỉ của người còn lại khi pháp luật yêu cầu xác minh. Ngoài ra, việc nộp hồ sơ sai cơ quan có thẩm quyền hoặc tài liệu lập ở nước ngoài chưa được chứng thực, hợp pháp hóa (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện) cũng có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung.

Nếu hồ sơ bị vướng do không xác định được nơi cư trú của vợ hoặc chồng, bạn có thể tham khảo bài "Không xác định được địa chỉ của vợ hoặc chồng ở nước ngoài có ly hôn được không?" để biết hướng xử lý theo từng trường hợp.

Lưu ý: Không thể khẳng định rằng "ở Nhật Bản thì chắc chắn được ly hôn". Việc Tòa án có thụ lý hay không còn phụ thuộc vào thẩm quyền giải quyết, tình trạng hồ sơ và chứng cứ kèm theo, đồng thời được xem xét theo từng vụ việc cụ thể.

✅Phần 3. Có phải về Việt Nam để ký đơn ly hôn không?

3.1.Trường hợp không phải về Việt Nam

Không phải mọi trường hợp ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản đều bắt buộc phải về Việt Nam để ký đơn hoặc tham gia giải quyết vụ việc. Trên thực tế, nếu người yêu cầu ly hôn đang cư trú hợp pháp tại Nhật Bản và không thể thu xếp về nước do hợp đồng lao động, điều kiện công việc hoặc chi phí đi lại, họ vẫn có thể thực hiện một số thủ tục từ nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam. Chữ ký trên đơn và các văn bản liên quan có thể được chứng thực tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại Nhật Bản, sau đó gửi hồ sơ về Tòa án có thẩm quyền. Tuy nhiên, việc có phải trực tiếp tham gia phiên hòa giải hoặc phiên tòa hay không sẽ phụ thuộc vào từng loại vụ việc, yêu cầu của Tòa án và tình trạng tranh chấp giữa các bên. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế yêu cầu bổ sung và rút ngắn thời gian giải quyết.

Lưu ý của Luật sư Dũng Trịnh:

Việc không phải về Việt Nam để ký đơn ly hôn không đồng nghĩa với việc được miễn tham gia toàn bộ quá trình tố tụng. Trên thực tế, Tòa án sẽ xem xét từng hồ sơ cụ thể dựa trên hình thức ly hôn (thuận tình hoặc đơn phương), tình trạng tranh chấp về con chung, tài sản, nghĩa vụ tài chính và khả năng tham gia tố tụng của các bên. Nếu đương sự đang làm việc tại Nhật Bản và không thể về nước vì lý do khách quan, cần chủ động chuẩn bị văn bản đề nghị xét xử vắng mặt (nếu đủ điều kiện), chứng thực chữ ký tại cơ quan đại diện Việt Nam và cung cấp đầy đủ tài liệu theo yêu cầu của Tòa án. Chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Trường hợp không thể tham gia phiên tòa tại Việt Nam, bạn nên tham khảo thêm bài ly hôn vắng mặt khi đang ở nước ngoài để hiểu rõ điều kiện được Tòa án chấp nhận xét xử vắng mặt.

3.2.Có thể ký tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật không?

Có. Trong nhiều trường hợp, công dân Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản có thể thực hiện chứng thực chữ ký trên đơn ly hôn hoặc các văn bản liên quan tại Cơ quan đại diện Việt Nam ở Nhật Bản theo quy định về công tác lãnh sự. Sau khi được chứng thực hợp lệ, hồ sơ có thể gửi về Việt Nam để Tòa án xem xét theo thẩm quyền. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán không có thẩm quyền giải quyết ly hôn, mà chỉ thực hiện chức năng lãnh sự như chứng thực chữ ký, chứng nhận giấy tờ trong phạm vi pháp luật cho phép. Vì vậy, người yêu cầu cần kiểm tra trước yêu cầu của Tòa án để chuẩn bị đúng loại tài liệu.

Lưu ý của Luật sư: Trong thực tiễn giải quyết hồ sơ, mỗi Tòa án có thể yêu cầu khác nhau về hình thức chứng thực hoặc tài liệu kèm theo. Trước khi đặt lịch tại Cơ quan đại diện Việt Nam ở Nhật Bản, nên liên hệ Tòa án đang có thẩm quyền để xác nhận chính xác loại giấy tờ cần ký và chứng thực, tránh phải thực hiện lại hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Trường hợp hồ sơ được lập hoặc chứng thực tại Nhật Bản, bạn nên tham khảo thêm bài Hồ sơ ly hôn lập tại nước ngoài cần hợp pháp hóa lãnh sự không? để biết khi nào giấy tờ phải hợp pháp hóa lãnh sự, khi nào được miễn và cách chuẩn bị đúng quy định.

3.3. Khi nào phải về Việt Nam?

Mặc dù nhiều trường hợp có thể thực hiện thủ tục từ Nhật Bản, người đang lao động tại Nhật vẫn có thể phải về Việt Nam nếu Tòa án xác định cần trực tiếp lấy lời khai, tiến hành hòa giải theo quy định hoặc tham gia phiên tòa để làm rõ các vấn đề còn tranh chấp như quyền nuôi con, chia tài sản hoặc nghĩa vụ tài chính. Việc có phải về nước hay không sẽ do Tòa án quyết định trên cơ sở từng hồ sơ cụ thể, không áp dụng chung cho mọi trường hợp.

Lưu ý của luật sư: Trong thực tiễn giải quyết, nếu vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc đương sự không thể chứng minh lý do vắng mặt chính đáng, Tòa án có thể yêu cầu đương sự trực tiếp tham gia một số hoạt động tố tụng. Vì vậy, người đang làm việc tại Nhật Bản nên trao đổi với luật sư ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ để lựa chọn phương án phù hợp, tránh ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết.

Để biết những trường hợp bắt buộc và không bắt buộc phải có mặt tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo bài Có bắt buộc phải ký đơn ly hôn tại Việt Nam không?

✅Phần 4. Hồ sơ cần chuẩn bị tại Nhật Bản

4.1. Giấy tờ cá nhân

Khi thực hiện ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản, người yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ nhân thân để Tòa án xác định chính xác chủ thể và tình trạng cư trú. Thông thường, hồ sơ gồm hộ chiếu hoặc căn cước công dân còn giá trị, giấy xác nhận nơi cư trú hoặc thẻ cư trú (Residence Card) tại Nhật Bản và các giấy tờ chứng minh địa chỉ liên hệ hiện tại. Nếu bản sao được lập tại Nhật, cần thực hiện chứng thực theo quy định và, tùy từng loại giấy tờ, có thể phải dịch sang tiếng Việt để Tòa án thuận tiện đối chiếu, tránh yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

4.2. Giấy đăng ký kết hôn

Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn là tài liệu bắt buộc trong hầu hết các vụ án ly hôn. Nếu bản chính đang được giữ tại Việt Nam, người đang lao động tại Nhật Bản nên chủ động liên hệ người thân hoặc cơ quan có thẩm quyền để hỗ trợ cung cấp theo quy định. Trường hợp bị mất bản chính, cần thực hiện thủ tục xin cấp bản sao hoặc xác nhận thông tin hộ tịch trước khi nộp hồ sơ, tránh để Tòa án yêu cầu bổ sung làm kéo dài thời gian giải quyết.

4.3. Giấy khai sinh con

Nếu vợ chồng có con chung, cần nộp bản sao có chứng thực giấy khai sinh của con để Tòa án xem xét các vấn đề liên quan đến quyền nuôi con, cấp dưỡng và quyền thăm nom. Trường hợp giấy khai sinh được cấp ở nước ngoài, cần kiểm tra yêu cầu về dịch thuật, chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự theo từng trường hợp cụ thể trước khi nộp hồ sơ.

4.4. Hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật

Không phải mọi giấy tờ được cấp tại Nhật Bản đều có thể sử dụng trực tiếp trong hồ sơ ly hôn tại Việt Nam. Đối với các tài liệu do cơ quan có thẩm quyền của Nhật Bản cấp hoặc xác nhận (như giấy xác nhận cư trú, giấy tờ hộ tịch hoặc văn bản có liên quan), người nộp hồ sơ cần xác định liệu tài liệu đó có thuộc trường hợp phải hợp pháp hóa lãnh sự, miễn hợp pháp hóa theo điều ước quốc tế hoặc chỉ cần chứng thực theo quy định hiện hành. Sau khi đáp ứng yêu cầu về giá trị pháp lý, các giấy tờ bằng tiếng Nhật thường phải được dịch sang tiếng Việt và công chứng hoặc chứng thực bản dịch theo đúng quy định trước khi nộp cho Tòa án. Việc chuẩn bị sai ngay từ bước này là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, kéo dài thời gian giải quyết hoặc bị trả lại. Vì vậy, người đang lao động tại Nhật Bản nên kiểm tra kỹ từng loại giấy tờ trước khi gửi hồ sơ về Việt Nam.

Bảng checklist: Giấy tờ từ Nhật Bản có cần hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật không?

Lưu ý: Việc có phải hợp pháp hóa lãnh sự hay không phụ thuộc vào loại giấy tờ, cơ quan cấp và điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại giữa Việt Nam và Nhật Bản tại thời điểm nộp hồ sơ. Người nộp hồ sơ nên kiểm tra với Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền trước khi chuẩn bị.

Kinh nghiệm thực tế

Qua quá trình hỗ trợ nhiều hồ sơ ly hôn có yếu tố nước ngoài, một trong những nguyên nhân khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung là người nộp chỉ dịch thuật mà bỏ qua yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện) hoặc sử dụng bản dịch không đúng quy cách. Vì vậy, trước khi gửi hồ sơ từ Nhật Bản về Việt Nam, nên lập danh mục từng loại giấy tờ và kiểm tra yêu cầu pháp lý đối với từng tài liệu để tránh kéo dài thời gian giải quyết.

Xem hướng dẫn đầy đủ về từng loại giấy tờ phải hợp pháp hóa, trường hợp được miễn và quy trình thực hiện tại bài Hồ sơ ly hôn lập tại nước ngoài cần hợp pháp hóa lãnh sự không?

✅Phần 5. Gửi hồ sơ từ Nhật Bản về Việt Nam như thế nào?

5.1. Có thể gửi DHL, EMS không?

Người đang làm việc tại Nhật Bản không nhất thiết phải trực tiếp về Việt Nam để nộp hồ sơ ly hôn. Sau khi hoàn thiện hồ sơ và chứng thực chữ ký theo quy định (nếu thuộc trường hợp phải chứng thực), người yêu cầu có thể gửi hồ sơ về Việt Nam thông qua các đơn vị chuyển phát quốc tế như DHL, EMS, FedEx hoặc Japan Post. Nên lựa chọn dịch vụ có mã vận đơn để theo dõi quá trình vận chuyển, đồng thời lưu lại biên nhận gửi hồ sơ nhằm chứng minh thời điểm nộp khi cần đối chiếu. Đối với hồ sơ quan trọng, nên đóng gói cẩn thận để tránh thất lạc hoặc hư hỏng trong quá trình vận chuyển.

5.2. Có cần gửi bản gốc?

Việc có phải gửi bản gốc hay không phụ thuộc vào từng loại giấy tờ và yêu cầu của Tòa án có thẩm quyền. Một số tài liệu như Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ hôn nhân thường được yêu cầu nộp bản chính hoặc bản thay thế hợp lệ theo quy định, trong khi nhiều giấy tờ khác có thể sử dụng bản sao chứng thực. Nếu không chắc loại giấy tờ nào phải nộp bản gốc, người yêu cầu nên xác minh trước với Tòa án hoặc luật sư để tránh hồ sơ bị trả lại.

Lưu ý: Không nên gửi giấy tờ gốc duy nhất nếu chưa lưu bản sao hoặc chưa xác nhận yêu cầu của Tòa án. Trong thực tế, nhiều hồ sơ bị kéo dài do đương sự gửi thiếu tài liệu hoặc sử dụng bản sao không đáp ứng yêu cầu tố tụng, dẫn đến phải bổ sung nhiều lần.

5.3. Theo dõi hồ sơ sau khi gửi

Sau khi gửi hồ sơ từ Nhật Bản về Việt Nam, người yêu cầu nên thường xuyên theo dõi trạng thái bưu gửi thông qua mã vận đơn do đơn vị chuyển phát cung cấp. Khi Tòa án tiếp nhận hồ sơ, nếu hồ sơ đầy đủ và thuộc thẩm quyền giải quyết, Tòa sẽ thực hiện các bước xử lý theo quy định và có thể gửi thông báo yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc nộp tạm ứng án phí nếu cần. Vì vậy, người đang ở Nhật Bản cần duy trì liên lạc qua email, số điện thoại hoặc địa chỉ liên hệ đã đăng ký để kịp thời phản hồi, tránh làm kéo dài thời gian giải quyết vụ việc.

Để hiểu rõ từng bước từ chuẩn bị hồ sơ, lựa chọn đơn vị chuyển phát đến theo dõi quá trình tiếp nhận của Tòa án, bạn có thể tham khảo bài Gửi hồ sơ ly hôn từ nước ngoài về Việt Nam như thế nào?, trong đó hướng dẫn chi tiết các lưu ý giúp hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc xử lý chậm.

Kinh nghiệm thực tiễn: Sau khi nhận được thông báo của Tòa án, nên phản hồi hoặc bổ sung tài liệu trong thời hạn được yêu cầu. Việc chậm phản hồi hoặc thay đổi thông tin liên hệ mà không thông báo có thể khiến quá trình giải quyết kéo dài hơn dự kiến.

✅Phần 6. Thời gian giải quyết thường mất bao lâu?

Thời gian giải quyết ly hôn khi một bên đang lao động tại Nhật Bản không có một mốc cố định mà phụ thuộc vào loại yêu cầu ly hôn, tình trạng hồ sơ và việc có phải thực hiện ủy thác tư pháp hay không. Nếu hồ sơ đầy đủ, địa chỉ của các bên rõ ràng và phối hợp tốt với Tòa án, quá trình giải quyết sẽ nhanh hơn. Ngược lại, thiếu giấy tờ, phải bổ sung tài liệu hoặc không xác định được nơi cư trú của một bên có thể khiến thời gian xử lý kéo dài đáng kể.

6.1 Thuận tình

Đối với ly hôn thuận tình, nếu cả hai vợ chồng đều thống nhất việc chấm dứt hôn nhân, đã thỏa thuận được về con chung, tài sản và nghĩa vụ tài chính thì thời gian giải quyết thường ngắn hơn. Người đang làm việc tại Nhật Bản có thể gửi hồ sơ từ nước ngoài và làm đơn xin giải quyết vắng mặt nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật.

6.2. Đơn phương

Ly hôn đơn phương thường mất nhiều thời gian hơn do Tòa án phải tiến hành xác minh, tống đạt văn bản tố tụng và thu thập chứng cứ nếu các bên có tranh chấp. Trường hợp người còn lại không hợp tác, thay đổi nơi cư trú hoặc không phản hồi thông báo của Tòa án thì thời gian giải quyết có thể kéo dài hơn so với vụ việc thuận tình, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp về quyền nuôi con hoặc tài sản.

6.3. Khi cần ủy thác tư pháp

Nếu Tòa án phải thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt giấy tờ hoặc xác minh thông tin tại Nhật Bản, thời gian giải quyết thường kéo dài do phụ thuộc vào quá trình phối hợp giữa cơ quan có thẩm quyền của hai quốc gia. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, cung cấp chính xác địa chỉ cư trú và thông tin liên hệ sẽ góp phần hạn chế việc phải bổ sung hoặc xác minh nhiều lần.

Xem thêm: Nếu bạn muốn tìm hiểu chi tiết các mốc thời gian trong từng trường hợp thuận tình, đơn phương hoặc có yếu tố ủy thác tư pháp, hãy tham khảo bài viết "Thời gian giải quyết ly hôn khi một bên ở nước ngoài" để có cái nhìn đầy đủ và cách rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

✅Phần 7. Những khó khăn người lao động tại Nhật thường gặp

7.1.Không xin nghỉ phép để về Việt Nam

Đối với nhiều lao động Việt Nam tại Nhật Bản, đặc biệt là thực tập sinh, kỹ sư hoặc người làm việc theo diện kỹ năng đặc định (Tokutei), việc xin nghỉ dài ngày để về Việt Nam không hề đơn giản. Chi phí đi lại cao, thời gian di chuyển dài và quy định của doanh nghiệp tiếp nhận khiến nhiều người không thể trực tiếp tham gia quá trình giải quyết ly hôn. Trong trường hợp này, người lao động có thể cân nhắc nộp hồ sơ từ Nhật Bản, đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt hoặc thực hiện chứng thực chữ ký tại cơ quan đại diện Việt Nam để hạn chế việc phải về nước.

Lưu ý: Việc không thể về Việt Nam không đồng nghĩa với việc được miễn thực hiện mọi nghĩa vụ tố tụng. Người yêu cầu ly hôn vẫn phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, ký đúng quy định, cung cấp địa chỉ liên hệ rõ ràng và theo dõi các thông báo của Tòa án để tránh hồ sơ bị tạm dừng hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

7.2.Không thể ký trực tiếp tại Tòa

Do đang cư trú và làm việc tại Nhật Bản, nhiều trường hợp không thể có mặt theo giấy triệu tập hoặc ký trực tiếp các tài liệu tại Tòa án Việt Nam. Khi đó, người yêu cầu ly hôn cần thực hiện việc chứng thực chữ ký tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại Nhật Bản và gửi hồ sơ đúng quy định để bảo đảm giá trị pháp lý của tài liệu.

Lưu ý: Không phải mọi giấy tờ đều có thể ký từ xa hoặc chứng thực tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Tùy từng loại tài liệu và yêu cầu của Tòa án, người yêu cầu có thể phải bổ sung bản chính, tài liệu đã hợp pháp hóa lãnh sự hoặc thực hiện theo hướng dẫn của Tòa án có thẩm quyền. Việc chuẩn bị hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế yêu cầu sửa đổi, bổ sung nhiều lần.

7.3. Thiếu giấy tờ gốc

Một trong những vướng mắc phổ biến của người lao động tại Nhật Bản là không còn giữ bản gốc Giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của con hoặc các giấy tờ nhân thân cần thiết. Nguyên nhân có thể do hồ sơ đang được người thân lưu giữ tại Việt Nam hoặc vợ/chồng giữ. Trước khi nộp đơn ly hôn, cần xác định giấy tờ nào có thể xin cấp bản sao, giấy tờ nào phải bổ sung bản gốc theo yêu cầu của Tòa án để tránh kéo dài thời gian giải quyết.

Lưu ý: Nếu mất bản chính Giấy chứng nhận kết hôn, cần liên hệ cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn để được hướng dẫn cấp bản sao hoặc trích lục theo quy định. Đối với giấy tờ được cấp tại Nhật Bản, cần kiểm tra yêu cầu về dịch thuật, chứng thực và hợp pháp hóa lãnh sự (nếu thuộc trường hợp phải thực hiện) trước khi gửi về Việt Nam.

7.4.Không biết địa chỉ của vợ hoặc chồng

Trong thực tế, nhiều cặp vợ chồng sống xa nhau trong thời gian dài, dẫn đến việc người đang làm việc tại Nhật Bản không còn biết chính xác nơi cư trú hoặc nơi làm việc hiện tại của người còn lại. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc Tòa án thực hiện thủ tục tống đạt văn bản tố tụng và xác định thẩm quyền giải quyết. Vì vậy, người yêu cầu ly hôn cần chủ động thu thập các thông tin về địa chỉ, nơi cư trú cuối cùng hoặc các tài liệu chứng minh đã tìm kiếm nhưng không có kết quả để Tòa án xem xét theo từng trường hợp cụ thể.

Lưu ý: Không nên ghi địa chỉ theo phỏng đoán hoặc sử dụng thông tin đã thay đổi từ lâu. Việc cung cấp địa chỉ không chính xác có thể khiến Tòa án yêu cầu bổ sung hồ sơ, xác minh lại thông tin hoặc kéo dài thời gian giải quyết vụ việc.

Nếu không còn liên lạc hoặc không xác định được nơi cư trú hiện tại của vợ hoặc chồng, bạn nên tham khảo bài viết Không xác định được địa chỉ của vợ hoặc chồng ở nước ngoài có ly hôn được không? để hiểu rõ hướng xử lý, hồ sơ cần chuẩn bị và các căn cứ pháp lý mà Tòa án sẽ xem xét.

✅Phần 8. Những sai lầm khiến hồ sơ bị kéo dài

Khi thực hiện thủ tục ly hôn từ Nhật Bản về Việt Nam, nhiều trường hợp hồ sơ bị Tòa án yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết do sai sót trong quá trình chuẩn bị giấy tờ. Người lao động tại Nhật cần đặc biệt lưu ý việc dịch thuật, hợp pháp hóa lãnh sự, thông tin cư trú và thành phần hồ sơ trước khi gửi về Việt Nam.

8.1. Dịch thuật sai giấy tờ ly hôn

Các giấy tờ được lập tại Nhật Bản như giấy xác nhận cư trú, tài liệu nhân thân hoặc văn bản liên quan cần được dịch sang tiếng Việt chính xác. Sai thông tin về họ tên, ngày sinh, địa chỉ hoặc nội dung pháp lý có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu chỉnh sửa, dịch lại, làm kéo dài thời gian thụ lý.

8.2. Thiếu hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ từ Nhật Bản

Một số giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền Nhật Bản cấp cần thực hiện thủ tục chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định trước khi sử dụng tại Việt Nam. Việc gửi hồ sơ khi chưa hoàn tất bước này có thể khiến Tòa án chưa chấp nhận tài liệu hoặc yêu cầu bổ sung.

8.3. Cung cấp sai địa chỉ của vợ hoặc chồng

Địa chỉ của bị đơn là thông tin quan trọng để Tòa án thực hiện việc tống đạt văn bản tố tụng. Trường hợp cung cấp sai địa chỉ, địa chỉ đã thay đổi hoặc không xác minh được nơi cư trú có thể khiến quá trình giải quyết bị gián đoạn, đặc biệt đối với vụ án ly hôn đơn phương có yếu tố nước ngoài.

8.4. Gửi thiếu hồ sơ hoặc thiếu giấy tờ quan trọng

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ ly hôn từ Nhật Bản bị kéo dài là thiếu giấy tờ như bản chính giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh của con, tài liệu chứng minh nơi cư trú hoặc đơn từ chưa đúng mẫu. Người lao động nên kiểm tra đầy đủ thành phần hồ sơ trước khi gửi về Việt Nam để hạn chế việc phải bổ sung nhiều lần.

Ngoài các lỗi thường gặp khi chuẩn bị hồ sơ từ Nhật Bản, người đang ở nước ngoài còn có thể gặp nhiều vấn đề khác như thiếu giấy tờ, sai thẩm quyền hoặc kéo dài do thủ tục tố tụng. Xem thêm bài viết “Những sai lầm khiến hồ sơ ly hôn từ nước ngoài bị kéo dài” để biết cách phòng tránh và chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu.

✅Phần 9.Câu hỏi thường gặp?

❓Đang ở Nhật bao lâu thì được ly hôn?

Pháp luật không quy định người Việt Nam phải ở Nhật Bản trong bao lâu mới được yêu cầu ly hôn. Điều quan trọng là quan hệ hôn nhân đã phát sinh mâu thuẫn, có căn cứ yêu cầu Tòa án giải quyết và hồ sơ đáp ứng điều kiện thụ lý. Người đang lao động tại Nhật vẫn có thể thực hiện thủ tục ly hôn tại Việt Nam nếu thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

❓Có thể nhờ người thân nộp hồ sơ ly hôn không?

Người đang lao động tại Nhật Bản có thể nhờ người thân hỗ trợ việc gửi, nhận hoặc bổ sung một số giấy tờ trong quá trình giải quyết hồ sơ. Tuy nhiên, việc ly hôn không phải trường hợp nào cũng được ủy quyền toàn bộ, đặc biệt là việc thể hiện ý chí ly hôn của đương sự. Người ở Nhật cần chuẩn bị giấy tờ đúng quy định và thực hiện các thủ tục chứng thực cần thiết.

❓Có bắt buộc phải về Việt Nam dự phiên tòa không?

Không phải mọi trường hợp người đang ở Nhật Bản đều bắt buộc phải về Việt Nam tham gia phiên tòa. Tùy từng vụ việc, Tòa án có thể xem xét giải quyết khi đương sự có đơn đề nghị xét xử vắng mặt hoặc thực hiện các thủ tục tố tụng phù hợp. Việc có được vắng mặt hay không phụ thuộc vào hồ sơ, tình trạng vụ án và quyết định của Tòa án có thẩm quyền.

Người đang lao động tại Nhật Bản không thể trực tiếp về Việt Nam có thể tham khảo thêm quy định về ly hôn vắng mặt khi đang ở nước ngoài để hiểu rõ điều kiện và thủ tục thực hiện.

❓Hồ sơ gửi từ Nhật Bản mất bao lâu?

Thời gian gửi hồ sơ ly hôn từ Nhật Bản về Việt Nam phụ thuộc vào hình thức chuyển phát, đơn vị vận chuyển và địa chỉ nhận hồ sơ. Thông thường, các dịch vụ chuyển phát quốc tế có thể mất từ vài ngày đến khoảng một tuần hoặc lâu hơn tùy thời điểm. Tuy nhiên, thời gian giải quyết ly hôn không chỉ phụ thuộc vào việc gửi hồ sơ mà còn liên quan đến quá trình Tòa án kiểm tra, thụ lý và giải quyết vụ án.

Bạn có thể xem thêm hướng dẫn gửi hồ sơ ly hôn từ nước ngoài về Việt Nam như thế nào để chuẩn bị đúng giấy tờ và hạn chế việc phải gửi lại nhiều lần.

❓Có cần thuê luật sư không?

Việc thuê luật sư không phải là điều kiện bắt buộc khi ly hôn tại Việt Nam. Tuy nhiên, đối với người đang lao động tại Nhật Bản, việc xử lý hồ sơ từ xa có thể gặp khó khăn do khoảng cách địa lý, giấy tờ nước ngoài, thủ tục chứng thực và làm việc với Tòa án. Luật sư có thể hỗ trợ kiểm tra hồ sơ, hướng dẫn thủ tục và đại diện thực hiện các công việc phù hợp theo quy định.

Nếu cần người đại diện làm việc với Tòa án, bạn có thể tham khảo Dịch vụ ly hôn tại nước ngoài để được hỗ trợ trong quá trình chuẩn bị và xử lý hồ sơ.

✅Phần 10. Chuẩn bị đúng hồ sơ giúp quá trình ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản thuận lợi hơn

Ly hôn khi đang lao động tại Nhật Bản không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải về Việt Nam. Tuy nhiên, để được Tòa án xem xét giải quyết, người yêu cầu cần chuẩn bị đúng hồ sơ, xác định đúng thẩm quyền giải quyết và thực hiện đầy đủ các thủ tục liên quan đến giấy tờ được lập tại nước ngoài.

Thông thường, quá trình thực hiện sẽ gồm các bước: kiểm tra điều kiện ly hôn khi đang ở Nhật Bản, chuẩn bị hồ sơ ly hôn từ Nhật Bản, thực hiện chứng thực chữ ký, hợp pháp hóa lãnh sự (nếu thuộc trường hợp phải hợp pháp hóa), dịch thuật công chứng giấy tờ và gửi hồ sơ về Việt Nam để Tòa án xem xét thụ lý. Trường hợp không thể về tham gia tố tụng, người đang ở Nhật cần tìm hiểu phương án phù hợp như đề nghị xét xử vắng mặt khi ly hôn theo quy định pháp luật.

Trước khi gửi hồ sơ về Việt Nam, người Việt đang làm việc tại Nhật Bản nên kiểm tra kỹ các giấy tờ quan trọng như giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ tùy thân, thông tin cư trú, giấy khai sinh của con (nếu có), cũng như xác định chính xác địa chỉ của vợ hoặc chồng để hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Trong thực tế, các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài thường phát sinh nhiều vấn đề như giấy tờ thiếu, thông tin không thống nhất, khó liên hệ với bên còn lại hoặc phải thực hiện thủ tục với cơ quan nước ngoài. Việc có luật sư hỗ trợ ly hôn khi đang ở Nhật Bản giúp người lao động được hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ ngay từ đầu, hạn chế sai sót và có phương án xử lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Nếu bạn đang làm việc tại Nhật Bản và không thể về Việt Nam để ly hôn, hãy liên hệ Luật Dũng Trịnh để được tư vấn về điều kiện, hồ sơ, quy trình thực hiện và hỗ trợ xây dựng phương án giải quyết phù hợp với tình trạng thực tế.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|