Khi nào đơn khởi kiện bị trả lại?

Khi nào đơn khởi kiện bị trả lại? Hướng dẫn chi tiết 2026

Một hộ gia đình tại Hà Nội nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất với hộ liền kề do lấn ranh giới. Hồ sơ kèm theo đầy đủ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, biên bản đo đạc hiện trạng và đơn trình bày nguồn gốc đất. Tuy nhiên, chỉ sau ít ngày, Tòa án đã ban hành thông báo trả lại đơn khởi kiện với lý do: chưa thực hiện thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã theo quy định của pháp luật đất đai.

Tình huống trên không phải là cá biệt. Trên thực tế, rất nhiều vụ việc tranh chấp đất đai có đầy đủ giấy tờ hợp pháp nhưng vẫn không được Tòa án thụ lý, chỉ vì chưa đáp ứng đúng điều kiện khởi kiện hoặc nộp đơn chưa đúng thẩm quyền. Không ít người khởi kiện rơi vào tâm lý bức xúc, cho rằng Tòa “từ chối giải quyết”, trong khi bản chất vấn đề nằm ở trình tự, thủ tục tố tụng bắt buộc mà pháp luật quy định.

Việc đơn khởi kiện tranh chấp đất đai bị trả lại không chỉ làm kéo dài quá trình bảo vệ quyền sử dụng đất, mà còn tiềm ẩn nguy cơ hết thời hiệu khởi kiện, phải làm lại toàn bộ thủ tục hòa giải, xác minh từ đầu. Đáng nói, những căn cứ để Tòa án trả lại đơn thường được quy định rải rác trong luật tố tụng và luật đất đai, khiến người dân rất khó tự kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ trước khi nộp đơn.

Xuất phát từ thực tiễn đó, bài viết này sẽ phân tích cụ thể các trường hợp Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong tranh chấp đất đai, làm rõ vì sao Tòa án không nhận đơn khởi kiện của bạn và vì sao cùng một tranh chấp nhưng có vụ được thụ lý, có vụ lại bị trả đơn, đồng thời chỉ ra những sai sót phổ biến trong hồ sơ khởi kiện đất đai mà người khởi kiện cần đặc biệt lưu ý để tránh rơi vào tình trạng “đi rồi lại quay về” tại Tòa án.

✅Tình huống 1: Khởi kiện quyết định thu hồi đất nhưng đơn bị trả lại

Một hộ gia đình tại tỉnh miền Bắc nộp đơn khởi kiện yêu cầu hủy quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ do cho rằng giá bồi thường thấp hơn thực tế và không bố trí tái định cư đúng quy định. Hồ sơ kèm theo quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường và các giấy tờ về quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, Tòa án đã trả lại đơn khởi kiện với lý do người khởi kiện chưa thực hiện khiếu nại hành chính đối với quyết định thu hồi đất trước khi khởi kiện ra Tòa theo trình tự luật định. Trong trường hợp này, dù nội dung khiếu kiện có căn cứ, nhưng do chưa đủ điều kiện khởi kiện vụ án hành chính, Tòa án không thể thụ lý vụ việc.

Thực tế, đây là lỗi rất phổ biến trong các vụ án liên quan đến thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, khi người dân nhầm lẫn giữa quyền khởi kiện ngay và nghĩa vụ khiếu nại trước theo quy định của pháp luật.

✅Tình huống 2: Tranh chấp lối đi chung – có sổ đỏ vẫn bị trả đơn

Trong một vụ việc khác, hai hộ gia đình phát sinh tranh chấp về lối đi chung qua thửa đất liền kề. Hộ bị hạn chế lối đi nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc hộ bên cạnh mở lại lối đi, kèm theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sơ đồ thửa đất.

Tòa án sau khi xem xét hồ sơ đã trả lại đơn khởi kiện do tranh chấp này chưa được hòa giải tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp theo quy định bắt buộc của pháp luật đất đai. Việc người khởi kiện cho rằng tranh chấp “đơn giản” hoặc “đã tự thương lượng không thành” không thay thế được thủ tục hòa giải theo luật, dẫn đến việc hồ sơ không đủ điều kiện thụ lý.

Đây là dạng tranh chấp đất đai rất phổ biến, nhưng cũng là nhóm vụ việc bị trả lại đơn nhiều nhất do người dân thường bỏ qua bước hòa giải bắt buộc trước khi khởi kiện.

Theo Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn khởi kiện có thể bị Tòa án trả lại trong một số trường hợp cụ thể nhằm đảm bảo tính hợp lệ và khả năng giải quyết vụ việc, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

✅ 1. Các trường hợp đơn khởi kiện bị trả lại

Có 07 trường hợp phổ biến dẫn đến việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện:

• Vụ việc không thuộc thẩm quyền Tòa án: Vụ việc thuộc thẩm quyền Tòa án khác hoặc cơ quan, tổ chức khác.
• Không đủ điều kiện khởi kiện: Hết thời hiệu khởi kiện hoặc thiếu điều kiện theo pháp luật mà không có lý do chính đáng.
• Người khởi kiện không có quyền khởi kiện: Người khởi kiện không phải là chủ thể có quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm hoặc không phải người đại diện hợp pháp.
• Người khởi kiện không sửa đổi, bổ sung đơn: Sau khi Tòa án yêu cầu sửa đổi, bổ sung, nếu không thực hiện, đơn bị trả lại.
• Người bị kiện không có nơi cư trú, trụ sở rõ ràng: Tòa án không thể tống đạt giấy tờ hợp lệ.
• Vụ việc đã có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật: Không thể khởi kiện lại về cùng nội dung.
• Người khởi kiện không nộp tiền tạm ứng án phí: Sau thông báo của Tòa án mà không thực hiện.

✅ 2. Thủ tục khi đơn khởi kiện bị trả lại

Khi đơn bị Tòa án trả lại, người khởi kiện cần:

2.1. Khắc phục lý do để nộp lại đơn

• Đọc kỹ văn bản trả lại đơn: Kiểm tra lý do Tòa án nêu.
• Sửa đổi, bổ sung: Chỉnh sửa nội dung theo yêu cầu.
• Nộp lại đơn: Khi đáp ứng đủ điều kiện, nộp lại cho Tòa án.

2.2. Khiếu nại quyết định trả lại đơn

• Thời hạn khiếu nại: Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo.
• Nơi gửi: Chánh án Tòa án có thẩm quyền.
• Thủ tục giải quyết: Thẩm phán khác được phân công mở phiên họp giải quyết khiếu nại trong 5 ngày làm việc.
• Khi vẫn không đồng ý: Khiếu nại lần hai lên Chánh án Tòa án cấp trên trực tiếp trong 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định.

✅ 3. Khi nào đơn khởi kiện bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung?

Đơn khởi kiện sẽ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung khi không đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hình thức và nội dung:

• Thiếu hoặc sai thông tin cơ bản: tên, địa chỉ người khởi kiện, người bị kiện, ngày lập đơn.
• Nội dung vụ việc không rõ ràng: quan hệ pháp luật tranh chấp, yêu cầu chưa đầy đủ.
• Không rõ căn cứ pháp lý: thiếu hoặc không thuyết phục.
• Thiếu tài liệu, chứng cứ: không kèm hoặc không đầy đủ hồ sơ chứng minh.
• Sai sót trong việc ký tên, đóng dấu: chữ ký người đại diện hoặc con dấu chưa hợp lệ.

Thời hạn sửa đổi, bổ sung đơn

Thường từ 7–10 ngày kể từ ngày nhận thông báo. Nếu không thực hiện, đơn sẽ bị trả lại.

✅ 4. Quy trình Tòa án trả lại đơn khởi kiện

1. Thông báo sửa đổi, bổ sung: Thẩm phán yêu cầu bằng văn bản, nêu rõ nội dung cần sửa.
2. Thông báo trả lại đơn: Nếu không đáp ứng, Tòa án trả lại đơn kèm lý do cụ thể.
3. Quyền khiếu nại: Người khởi kiện có thể khiếu nại trong 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kiến nghị.
4. Giải quyết khiếu nại: Trong 5 ngày làm việc, Tòa án xem xét và ra quyết định cuối cùng.
5. Nộp đơn lại: Sau khi khắc phục lý do, người khởi kiện có thể nộp lại đơn.

✅ 5. Lưu ý pháp lý quan trọng

• Đảm bảo Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc.
• Đơn khởi kiện phải đầy đủ thông tin và chứng cứ.
• Sửa đổi, bổ sung đúng hạn để tránh bị trả lại.
• Người khởi kiện có thể nhờ Luật sư tư vấn để đảm bảo thủ tục đúng pháp luật và bảo vệ quyền lợi.

✅​​​​​​​ 6. Đánh giá khách hàng

✅​​​​​​​ 7. Câu hỏi thường gặp❓

Khi nào đơn khởi kiện bị trả lại❓

➡️Khi đơn không đủ điều kiện khởi kiện, không thuộc thẩm quyền, người khởi kiện không có quyền, không sửa đổi, bổ sung, không nộp án phí, hoặc vụ việc đã có quyết định có hiệu lực.

Tôi có thể nộp lại đơn không❓

➡️Có, sau khi khắc phục lý do bị trả lại và đảm bảo đủ điều kiện theo pháp luật.

Thời hạn khiếu nại là bao lâu❓

➡️Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận thông báo trả lại đơn.

Có cần Luật sư hỗ trợ không❓

➡️Nên có, để đảm bảo thủ tục chính xác, giảm rủi ro bị trả lại hoặc khiếu nại thất bại.

Thời hạn sửa đổi, bổ sung đơn là bao lâu❓

➡️Thường 7–10 ngày kể từ ngày nhận thông báo, theo ấn định của Thẩm phán.

✅​​​​​​​ 8. Kết luận

Việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện là quy trình nhằm đảm bảo tính hợp lệ và khả năng giải quyết vụ án. Người khởi kiện cần nắm rõ lý do, sửa đổi, bổ sung hoặc khiếu nại đúng quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Để tối ưu thủ tục và giảm rủi ro, hãy liên hệ Luật sư Trịnh Văn Dũng – tư vấn, soạn đơn và hướng dẫn chi tiết mọi bước khởi kiện.

Liên hệ ngay Luật sư Trịnh Văn Dũng – Bảo vệ quyền lợi của bạn!

✅​​​​​​​ Thông tin liên hệ

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0969 566 766|0338 919 686|

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|