Dùng dao có tính sát thương cao gây rối trật tự công cộng có bị xử lý thêm về tội vũ khí?

Dùng dao có tính sát thương cao để gây rối trật tự công cộng không mặc nhiên bị truy cứu thêm về tội liên quan đến vũ khí. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng, người thực hiện có thể bị xử lý theo điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS; việc áp dụng Điều 306 phải có căn cứ riêng.

Dùng dao gây rối trật tự công cộng là trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao trong quá trình thực hiện hành vi làm ảnh hưởng đến trật tự, an toàn công cộng. Việc xử lý phải căn cứ vào tính chất hành vi và dấu hiệu cấu thành từng tội danh.

✅Phần 1. Mở đầu

Một người dùng dao có tính sát thương cao để gây rối, làm mất trật tự công cộng có thể bị xử lý hình sự về Tội gây rối trật tự công cộng. Tuy nhiên, vấn đề được đặt ra là hành vi sử dụng dao trong trường hợp này có đồng thời làm phát sinh trách nhiệm hình sự về tội quy định tại Điều 306 Bộ luật Hình sự hay không.

Cần phân biệt rõ hai vấn đề: việc sử dụng dao có thể là căn cứ xem xét tình tiết “dùng vũ khí, hung khí” khi xác định trách nhiệm về Điều 318; nhưng điều đó không đồng nghĩa người thực hiện đương nhiên phạm thêm một tội về vũ khí. Điều 306 phải được đối chiếu độc lập với các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Vì vậy, trọng tâm cần xác định là con dao được sử dụng như thế nào, hành vi thực tế có đủ yếu tố của Điều 318 hay Điều 306, và việc sử dụng dao trong vụ việc được pháp luật định giá ở tư cách nào

• Không phải cứ dùng dao gây rối là bị xử lý thêm về tội vũ khí.
• Nếu đủ dấu hiệu của Tội gây rối trật tự công cộng, hành vi dùng vũ khí, hung khí có thể thuộc tình tiết quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS.
• Điều 306 BLHS phải được xem xét độc lập trên cơ sở đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.
• Dao có tính sát thương cao không đồng nghĩa trong mọi trường hợp người sử dụng dao đều phạm tội theo Điều 306.
• Cần phân biệt tình tiết định khung của Điều 318 với một tội danh độc lập về vũ khí.
• Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc “có sử dụng dao” để kết luận người thực hiện phạm đồng thời hai tội.

✅Phần 2. Dùng dao gây rối có bị xử lý thêm về tội vũ khí?

2.1. Câu trả lời ngắn: Không mặc nhiên bị xử lý thêm theo Điều 306

Trong thực tiễn luật sư tham gia giải quyết vụ án hình sự, câu hỏi dùng dao gây rối có bị xử lý về tội vũ khí không không thể chỉ dựa vào việc con dao có tính sát thương cao. Cần tách riêng hai vấn đề: hành vi gây rối có đủ dấu hiệu cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 BLHS hay không và hành vi liên quan đến con dao có đồng thời đáp ứng đầy đủ dấu hiệu của Điều 306 hay không.

Nếu người thực hiện dùng dao để gây rối, làm mất trật tự công cộng và hành vi đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm, việc sử dụng vũ khí, hung khí có thể được xem xét theo điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS. Tuy nhiên, không thể chỉ từ tình tiết dùng dao mà suy ra người đó phạm thêm Điều 306. Khi xem xét Điều 306, cần xác định cụ thể loại vật được sử dụng, hành vi của người thực hiện và các điều kiện khác để cấu thành tội phạm theo điều luật này.

Góc nhìn thực tiễn: Khi nghiên cứu hồ sơ, cần xác định rõ con dao được sử dụng như thế nào, mục đích sử dụng, diễn biến hành vi và căn cứ pháp lý mà cơ quan tiến hành tố tụng dùng để định tội. Đây là cơ sở để phân biệt tình tiết định khung của Điều 318 với một tội danh độc lập theo Điều 306.

2.2. Trường hợp được xác định theo điểm b khoản 2 Điều 318

Dùng dao khi gây rối trật tự công cộng xử lý thế nào cần được xem xét từ chính hành vi và dấu hiệu cấu thành tội phạm, thay vì chỉ căn cứ vào việc người đó có mang hoặc sử dụng dao. Trường hợp hành vi đã đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng và người thực hiện sử dụng dao được xác định là vũ khí, hung khí theo quy định có liên quan, tình tiết này có thể là căn cứ áp dụng điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS. Khi đó, việc sử dụng dao được xem xét trong khung hình phạt của Tội gây rối trật tự công cộng; không vì vậy mà mặc nhiên phát sinh thêm trách nhiệm hình sự theo Điều 306.

2.3. Khi nào mới phải đặt vấn đề áp dụng Điều 306?

Dùng dao gây rối có phạm tội theo Điều 306 hay không phải được xem xét độc lập, thay vì suy luận chỉ từ việc con dao có tính sát thương cao. Trong thực tiễn giải quyết vụ án, cần xác định cụ thể loại dao, đặc điểm của vật, hành vi của người sử dụng và mục đích thực hiện hành vi, sau đó đối chiếu với các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 306 BLHS. Vì vậy, câu hỏi pháp lý không đơn thuần là “con dao có nguy hiểm hay không?”, mà là hành vi liên quan đến con dao có đáp ứng đầy đủ điều kiện để cấu thành tội phạm theo Điều 306 hay không. Chỉ khi có đủ căn cứ theo quy định pháp luật mới đặt vấn đề truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh này.

✅Phần 3. Vì sao dùng dao gây rối thuộc trường hợp điểm b khoản 2 Điều 318?

3.1. Điều 318 quy định thế nào về hành vi dùng vũ khí, hung khí?

Điểm b khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự quy định “dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách” là một trong những tình tiết định khung tăng nặng của Tội gây rối trật tự công cộng. Theo đó, người phạm tội thuộc trường hợp này có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm nếu hành vi đồng thời đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 318.

Điều 318. Tội gây rối trật tự công cộng

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

b) Dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách;

Đáng lưu ý, quy định này không có nghĩa cứ sử dụng một con dao là mặc nhiên bị áp dụng khoản 2 Điều 318. Cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải xác định hành vi thực tế có cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng hay không và con dao được sử dụng trong hành vi đó có thuộc trường hợp vũ khí, hung khí theo quy định hay không. Đây cũng là cơ sở để phân biệt tình tiết định khung tại Điều 318 với việc xem xét trách nhiệm hình sự độc lập theo Điều 306 BLHS.

3.2. Dao có tính sát thương cao được nhìn nhận thế nào khi gây rối?

Khi đánh giá hành vi dùng dao có tính sát thương cao để gây rối trật tự công cộng, không nên chỉ căn cứ vào tên gọi hoặc đặc điểm thông thường của con dao. Cần xem xét tính chất, đặc điểm của vật được sử dụng, mục đích sử dụng, cách thức sử dụng và toàn bộ bối cảnh xảy ra hành vi để xác định vai trò của con dao trong vụ việc.

Nếu người phạm tội sử dụng dao để đe dọa, tấn công, uy hiếp người khác hoặc tạo ra tình trạng hỗn loạn, việc sử dụng dao có thể được xem xét là “dùng vũ khí, hung khí” theo điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS, với điều kiện hành vi đã đủ các dấu hiệu cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng.

Tuy nhiên, dao có tính sát thương cao không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp sử dụng dao đều thuộc phạm vi Điều 306 BLHS. Điều 306 đặt ra trách nhiệm hình sự đối với các hành vi trái phép liên quan đến những loại vũ khí thuộc phạm vi điều luật và phải đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tương ứng. Vì vậy, cần phân biệt rõ vai trò của dao trong việc xác định tình tiết định khung của Điều 318 với căn cứ truy cứu một tội danh độc lập về vũ khí.

3.3. “Dùng dao” là tình tiết định khung hay một tội danh độc lập?

Trong trường hợp người phạm tội dùng dao để thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng, việc sử dụng dao trước hết được xem xét trong mối quan hệ với Điều 318 Bộ luật Hình sự. Nếu hành vi gây rối đủ yếu tố cấu thành tội phạm và con dao được xác định thuộc trường hợp vũ khí, hung khí, tình tiết này có thể là căn cứ áp dụng điểm b khoản 2 Điều 318, thay vì chỉ xử lý ở khoản 1.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ tình tiết định khung với tội danh độc lập. Việc một người sử dụng dao và hành vi đó được xem xét là “dùng vũ khí, hung khí” theo Điều 318 không đồng nghĩa người đó mặc nhiên phạm thêm một tội về vũ khí. Muốn truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 306, phải xác định riêng hành vi liên quan đến vũ khí có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành của tội phạm này hay không.

Vì vậy, khi định tội cần trả lời hai vấn đề độc lập: dao được sử dụng như thế nào trong hành vi gây rối và có hay không căn cứ cấu thành một tội phạm khác.

Để xác định đầy đủ dấu hiệu của Tội gây rối trật tự công cộng trước hết cần đối chiếu hành vi thực tế với các yếu tố cấu thành và quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự. Nội dung tổng quan về tội danh này được phân tích tại bài Tội gây rối trật tự công cộng.

✅Phần 4. Điều 306 BLHS có áp dụng khi sử dụng dao gây rối không?

4.1. Điều 306 xử lý những hành vi nào?

Điều 306 Bộ luật Hình sự quy định trách nhiệm hình sự đối với một số hành vi trái phép liên quan đến súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ và các đối tượng khác thuộc phạm vi điều luật. Các hành vi được quy định gồm chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt. Tuy nhiên, không phải cứ có hành vi sử dụng một vật có tính sát thương cao là mặc nhiên bị truy cứu theo Điều 306. Để xác định trách nhiệm hình sự, cần đồng thời xem xét loại vật được sử dụng, tính chất của hành vi và các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định của điều luật. Vì vậy, trong trường hợp dùng dao để gây rối trật tự công cộng, cần phân biệt giữa việc con dao được sử dụng như vũ khí, hung khí làm tình tiết định khung của Điều 318 và việc hành vi sử dụng dao có đủ căn cứ cấu thành Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt... theo Điều 306 hay không.

Điều 306. Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ

1. Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự như súng săn, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Có tổ chức;

b) Vật phạm pháp có số lượng lớn;

c) Vận chuyển, mua bán qua biên giới;

d) Làm chết người;

đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

g) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

h) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Vật phạm pháp có số lượng rất lớn hoặc đặc biệt lớn;

b) Làm chết 02 người trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên;

d) Gây thiệt hại về tài sản 500.000.000 đồng trở lên.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

4.2 Chỉ “sử dụng dao” có đủ căn cứ truy cứu Điều 306 không?

Dao có tính sát thương cao có phải vũ khí theo Điều 306 hay không không thể chỉ xác định dựa vào mức độ nguy hiểm của con dao. Trước hết, cần xác định bản chất, đặc điểm và phân loại pháp lý của vật theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ. Tiếp đó, phải làm rõ người đó đã thực hiện hành vi gì đối với con dao, trong hoàn cảnh nào và hành vi đó có thuộc nhóm hành vi bị Điều 306 BLHS điều chỉnh hay không.

Đặc biệt, cần phân biệt việc một con dao được sử dụng như hung khí trong hành vi gây rối với việc người sử dụng thực hiện hành vi đủ dấu hiệu của tội phạm quy định tại Điều 306. Việc xác định dao có tính sát thương cao không tự động đồng nghĩa với việc vật này thuộc đối tượng của Điều 306, cũng không đồng nghĩa người sử dụng đương nhiên phạm tội về vũ khí.

Do đó, khi xem xét trách nhiệm hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng phải đối chiếu đồng thời đối tượng, hành vi, lỗi và các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 306. Không thể suy luận đơn giản theo hướng “dao nguy hiểm → là vũ khí → sử dụng dao → phạm Điều 306”. Trong trường hợp dao chỉ được sử dụng làm phương tiện, hung khí trong hành vi gây rối và không có đủ căn cứ cấu thành Điều 306, việc xử lý cần được xem xét theo quy định phù hợp về Tội gây rối trật tự công cộng.

4.3. Vì sao không mặc nhiên truy cứu hai tội?

Câu hỏi “gây rối bằng dao có bị truy cứu thêm tội khác” phải được giải quyết trên cơ sở định tội danh và các dấu hiệu cấu thành của từng tội phạm, không chỉ dựa vào việc người phạm tội có sử dụng dao. Khi hành vi gây rối đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng và việc sử dụng vũ khí, hung khí thuộc trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318, tình tiết này được sử dụng để xác định khung hình phạt của Điều 318. Việc con dao được xem xét trong tình tiết định khung không đồng nghĩa với việc hành vi đương nhiên cấu thành thêm một tội danh độc lập theo Điều 306. Tuy nhiên, không nên hiểu theo hướng mọi trường hợp sử dụng dao gây rối đều chỉ bị xử lý về Điều 318. Nếu qua việc xác minh, hành vi của người thực hiện đồng thời có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành một tội phạm khác, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải xem xét trách nhiệm hình sự tương ứng.

4.4. Khi nào cần xem xét độc lập trách nhiệm theo Điều 306?

Việc xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 306 Bộ luật Hình sự phải được thực hiện độc lập với việc xác định hành vi gây rối trật tự công cộng. Không phải cứ sử dụng dao có tính sát thương cao trong quá trình gây rối là đương nhiên phát sinh trách nhiệm về tội danh này. Trước hết, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định đối tượng, hành vi và các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự có thuộc phạm vi Điều 306 hay không. Chỉ khi có hành vi phù hợp với quy định của Điều 306 và đồng thời đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm thì mới đặt vấn đề truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều luật này. Đây là điểm cần phân biệt với tình huống người phạm tội sử dụng dao để gây rối: việc sử dụng dao có thể được xem xét trong khuôn khổ điểm b khoản 2 Điều 318, nhưng không tự động tạo thành một tội danh độc lập theo Điều 306.

✅Phần 5. Điều 318 và Điều 306 có áp dụng đồng thời không?

5.1. Nguyên tắc phân định hai tội danh

Khi một người sử dụng dao để gây rối trật tự công cộng, việc xác định trách nhiệm hình sự phải được thực hiện độc lập đối với từng tội danh. Không thể chỉ căn cứ vào việc con dao có tính sát thương cao để kết luận người đó đồng thời phạm Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 và tội quy định tại Điều 306 Bộ luật Hình sự. Trước hết, cần xác định hành vi có đủ các dấu hiệu cấu thành của Điều 318 hay không; sau đó mới đối chiếu hành vi liên quan đến dao với các dấu hiệu của Điều 306. Nếu dao được sử dụng như vũ khí, hung khí trong quá trình gây rối và hành vi đủ cấu thành Điều 318 thì đây có thể là căn cứ áp dụng tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 318. Chỉ khi hành vi liên quan đến dao đồng thời thỏa mãn đầy đủ cấu thành của Điều 306 thì mới đặt ra vấn đề truy cứu thêm về tội danh này.

Bảng phân định Điều 318 và Điều 306

Lưu ý:

“Dùng dao” và “phạm tội theo Điều 306” là hai vấn đề pháp lý khác nhau. Một con dao có thể giữ vai trò là vũ khí hoặc hung khí trong việc xác định tình tiết định khung của Điều 318, nhưng điều đó không có nghĩa mọi hành vi sử dụng con dao đều mặc nhiên cấu thành Điều 306.

Vì vậy, khi định tội cần tránh suy luận theo hướng: Dao nguy hiểm → vũ khí → Điều 306 → đồng thời Điều 318.

Thay vào đó, phải hiểu theo hướng: Xác định hành vi gây rối → đối chiếu Điều 318 → xác định vai trò của dao → đối chiếu độc lập Điều 306 → kết luận có hay không đủ căn cứ áp dụng thêm tội danh khác.

5.2. Khi nào chỉ xử lý về Điều 318?

Trường hợp người sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối, làm mất trật tự công cộng thì chỉ xử lý về Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 BLHS nếu hành vi đã đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm này, đồng thời việc sử dụng dao được xem xét là tình tiết “dùng vũ khí, hung khí” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318. Việc con dao có khả năng gây sát thương cao không đồng nghĩa người thực hiện đương nhiên phạm thêm tội theo Điều 306. Để áp dụng Điều 306, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định riêng hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt đối tượng thuộc phạm vi điều luật có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm hay không. Nếu không có đủ căn cứ này, không thể chỉ dựa vào việc người đó đã dùng dao khi gây rối để truy cứu thêm Điều 306. Như vậy, Điều 318 là căn cứ xử lý chính, còn việc sử dụng dao có thể là căn cứ áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc hơn theo khoản 2.

5.3. Khi nào mới có thể phát sinh tội danh khác?

Việc người phạm tội sử dụng dao khi gây rối không đồng nghĩa với việc đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về hai tội. Để xác định có phát sinh thêm một tội danh hay không, cơ quan tiến hành tố tụng phải đối chiếu từng hành vi cụ thể với đầy đủ các dấu hiệu cấu thành của tội phạm tương ứng. Nếu ngoài hành vi gây rối còn có hành vi độc lập liên quan đến dao hoặc vật được xác định là vũ khí, hung khí và hành vi đó đáp ứng đầy đủ điều kiện của một tội phạm khác, trách nhiệm hình sự về tội danh đó mới được đặt ra.

Riêng với Điều 306 BLHS, không thể chỉ dựa vào đặc điểm “dao có tính sát thương cao” để kết luận có thêm tội này. Cần xác định loại vật, hành vi của người thực hiện, tính chất trái phép và các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự theo chính Điều 306. Vì vậy, phải phân biệt rõ tình tiết định khung của Điều 318 với một cấu thành tội phạm độc lập, tránh suy luận máy móc rằng “dùng dao + gây rối = 2 tội”.

5.4. Có phải cứ sử dụng vật nguy hiểm là phạm thêm tội vũ khí?

Không. Việc một người sử dụng dao hoặc vật có tính nguy hiểm trong khi gây rối không đồng nghĩa đương nhiên bị truy cứu thêm trách nhiệm hình sự về tội quy định tại Điều 306 Bộ luật Hình sự. Khi xem xét trường hợp sử dụng dao gây rối có bị truy cứu trách nhiệm hình sự về vũ khí, cần tách biệt đặc điểm nguy hiểm của vật với các dấu hiệu pháp lý của một tội phạm về vũ khí.

Trước hết, cần xác định hành vi sử dụng vật đó có đủ dấu hiệu của Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 hay không. Nếu việc sử dụng dao thuộc trường hợp “dùng vũ khí, hung khí” thì có thể được xem xét là tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 318.

Trong khi đó, để truy cứu theo Điều 306, cơ quan tiến hành tố tụng phải xác định đối tượng và hành vi cụ thể thuộc phạm vi điều luật, đồng thời đáp ứng đầy đủ các điều kiện cấu thành tội phạm. Do đó, “vật nguy hiểm” là đặc điểm thực tế; còn “đối tượng thuộc Điều 306” và “hành vi đủ cấu thành Điều 306” là vấn đề pháp lý phải được chứng minh riêng.

→ Kết luận: Không thể chỉ dựa vào việc người phạm tội sử dụng một vật nguy hiểm để mặc nhiên kết luận có thêm tội danh về vũ khí.

✅Phần 6. Giải đáp của TAND tối cao về trường hợp dùng dao có tính sát thương cao gây rối

6.1. Tình huống pháp lý được đặt ra là gì?

Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao, thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, đã đặt ra một vấn đề liên quan trực tiếp đến việc sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối trật tự công cộng. Cụ thể, cần xác định người thực hiện hành vi này chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội gây rối trật tự công cộng theo điểm b khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự, hay đồng thời bị truy cứu về Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ theo Điều 306 Bộ luật Hình sự.

Xem chi tiết Công văn 250/TANDTC-PC TẠI ĐÂY

6.2. Hướng giải đáp: xử lý về Điều 318 nếu đủ yếu tố cấu thành

Theo Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao, trường hợp người sử dụng dao có tính sát thương cao để thực hiện hành vi gây rối, làm mất trật tự công cộng, nếu hành vi đã đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điểm b khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự. Trường hợp này không đồng thời bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 306 BLHS chỉ vì đã sử dụng con dao để thực hiện hành vi gây rối.

Trong thực tiễn giải quyết vụ án, cần tách bạch hai vấn đề: (i) con dao được sử dụng như thế nào trong hành vi gây rối; và (ii) hành vi liên quan đến con dao có độc lập thỏa mãn đầy đủ dấu hiệu của Điều 306 BLHS hay không. Không thể chỉ dựa vào việc con dao có khả năng gây sát thương cao để mặc nhiên xác định người thực hiện phạm thêm tội về vũ khí.

Do đó, với đúng tình huống được TANDTC giải đáp, việc sử dụng dao là căn cứ để xem xét tình tiết “dùng vũ khí, hung khí” theo điểm b khoản 2 Điều 318, chứ không mặc nhiên làm phát sinh thêm một tội danh theo Điều 306. Khi tư vấn hoặc đánh giá một vụ việc cụ thể, luật sư vẫn cần đối chiếu loại dao, cách thức sử dụng, mục đích sử dụng, diễn biến hành vi và toàn bộ chứng cứ của vụ án trước khi đưa ra kết luận về trách nhiệm hình sự.

6.3. Ý nghĩa của giải đáp đối với việc định tội

Giải đáp tại Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 có ý nghĩa thực tiễn trong việc tránh cách hiểu máy móc rằng đã sử dụng dao để gây rối thì đương nhiên phải xử lý về hai tội danh. Khi định tội, cơ quan tiến hành tố tụng phải xem xét độc lập các dấu hiệu cấu thành của từng tội phạm, thay vì chỉ căn cứ vào tính nguy hiểm của công cụ được sử dụng.

Trong tình huống này, cần phân biệt rõ “dùng vũ khí, hung khí” là tình tiết định khung của Tội gây rối trật tự công cộng theo điểm b khoản 2 Điều 318 với hành vi độc lập có đầy đủ dấu hiệu cấu thành Tội quy định tại Điều 306 BLHS. Việc một con dao được sử dụng trong hành vi gây rối không tự động đồng nghĩa với việc người sử dụng phải chịu thêm trách nhiệm hình sự theo Điều 306.

Từ góc độ thực tiễn hành nghề, khi đánh giá hồ sơ cần đặt ra hai phép đối chiếu độc lập: hành vi có đủ căn cứ xử lý theo Điều 318 hay không; và có căn cứ riêng, đầy đủ để xác định Điều 306 hay không.

6.4. Có thể áp dụng kết luận này cho mọi loại dao không?

Không nên hiểu giải đáp của Tòa án nhân dân tối cao theo hướng mọi trường hợp sử dụng dao để gây rối trật tự công cộng đều chỉ bị xử lý theo Điều 318 BLHS. Nội dung tại Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 được đưa ra để giải đáp một tình huống pháp lý cụ thể về việc sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối.

Trong thực tiễn hành nghề, khi đánh giá một vụ việc, cần xác định riêng loại dao hoặc vật được sử dụng, mục đích và cách thức sử dụng, diễn biến hành vi, hậu quả và các tình tiết liên quan, sau đó đối chiếu đầy đủ dấu hiệu cấu thành của từng tội danh. Không nên suy luận máy móc rằng cứ có dao là thuộc Điều 318 hoặc ngược lại, cứ dao có tính sát thương cao là đương nhiên phải áp dụng Điều 306. Việc phân định phải dựa trên bản chất hành vi và căn cứ pháp lý của vụ án cụ thể.

✅Phần 7. 4 tình huống thực tế cần phân biệt khi dùng dao gây rối

7.1. Chỉ dùng dao để uy hiếp, đe dọa trong lúc gây rố

Trường hợp người thực hiện chỉ sử dụng dao để uy hiếp, đe dọa trong quá trình gây rối cần được đánh giá dựa trên toàn bộ diễn biến vụ việc, không thể chỉ căn cứ vào việc có mang hoặc cầm dao. Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ mục đích sử dụng dao, cách thức uy hiếp, đối tượng bị đe dọa, mức độ ảnh hưởng đến trật tự công cộng và hậu quả thực tế. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng, việc sử dụng dao có thể được xem xét khi xác định tình tiết dùng vũ khí, hung khí theo điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS. Tuy nhiên, để xác định có đồng thời phát sinh trách nhiệm hình sự theo Điều 306 hay tội danh khác, phải tiếp tục đối chiếu đầy đủ các dấu hiệu cấu thành của tội phạm tương ứng. Lời khai, camera, dữ liệu điện thoại, nhân chứng, vật chứng và diễn biến thực tế là những căn cứ quan trọng để đánh giá hàn

7.2. Mang dao theo người nhưng không sử dụng để gây rối

Trường hợp một người mang dao theo người nhưng không sử dụng dao trong quá trình gây rối cần được phân biệt với tình huống dùng dao làm công cụ thực hiện hành vi. Việc chỉ mang theo dao không đương nhiên dẫn đến trách nhiệm hình sự theo Điều 306 BLHS; cần xác định loại dao, nguồn gốc, mục đích mang theo, hoàn cảnh cất giữ và các hành vi thực tế liên quan. Đồng thời, nếu hành vi gây rối vẫn đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng thì trách nhiệm hình sự được đánh giá dựa trên chính hành vi gây rối và các tình tiết liên quan, chứ không tự động coi việc mang dao là tình tiết “dùng vũ khí, hung khí”. Việc xác định trách nhiệm cần dựa trên vật chứng, lời khai, camera, nhân chứng và các tài liệu chứng minh khác, tránh suy luận chỉ từ việc người đó có mang dao tại hiện trường.

7.3. Dùng dao gây thương tích cho người khác

Trường hợp người thực hiện dùng dao gây thương tích cho người khác trong khi gây rối cần được đánh giá độc lập về hậu quả, mức độ lỗi, mục đích sử dụng dao và các tình tiết của vụ việc. Không nên mặc nhiên giới hạn việc xử lý ở Điều 318 và Điều 306 BLHS. Tùy tính chất, mức độ thương tích, ý thức chủ quan và các tình tiết liên quan, hành vi có thể đặt ra việc xem xét Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo Điều 134 BLHS hoặc tội danh khác nếu có đủ dấu hiệu cấu thành.

Đồng thời, việc người phạm tội sử dụng dao để gây thương tích không làm mất đi khả năng xem xét Tội gây rối trật tự công cộng nếu hành vi gây rối độc lập đáp ứng đầy đủ dấu hiệu của Điều 318. Do đó, cần phân tích riêng hành vi gây rối, hành vi gây thương tích, hậu quả, mối quan hệ nhân quả và mục đích phạm tội, thay vì chỉ căn cứ vào việc “có dùng dao” để kết luận tội danh.

7.4. Dùng dao để gây rối nhưng đồng thời có hành vi khác thuộc Điều 306

Trường hợp người phạm tội dùng dao để gây rối trật tự công cộng nhưng đồng thời có hành vi độc lập thuộc phạm vi Điều 306 BLHS cần được phân tích theo từng hành vi và từng dấu hiệu cấu thành tội phạm. Không thể chỉ dựa vào việc người đó sử dụng dao để kết luận đương nhiên phạm thêm tội theo Điều 306. Cần xác định loại dao hoặc vật được sử dụng, nguồn gốc, tình trạng pháp lý, hành vi cụ thể của người thực hiện và mục đích của hành vi; sau đó đối chiếu với các dấu hiệu mà Điều 306 quy định. Nếu hành vi gây rối đủ yếu tố cấu thành Điều 318, đồng thời hành vi liên quan đến vũ khí cũng độc lập thỏa mãn đầy đủ cấu thành Điều 306, trách nhiệm hình sự đối với từng tội danh phải được xem xét trên căn cứ pháp lý tương ứng. Vì vậy, điểm mấu chốt là phân biệt tình tiết sử dụng dao trong Tội gây rối trật tự công cộng với một hành vi độc lập cấu thành tội phạm về vũ khí, tránh suy luận máy móc rằng một hành vi sử dụng dao luôn đồng nghĩa với hai tội danh.

Trường hợp dùng dao xuất phát từ một vụ Đánh nhau nơi công cộng có bị xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng không? cần được phân biệt với tình huống một người chủ động sử dụng dao để gây rối. Việc xác định hành vi có thuộc Tội gây rối trật tự công cộng hay không phải căn cứ vào diễn biến cụ thể của vụ việc

✅Phần 8. Phân biệt “dao”, “hung khí” và “vũ khí” khi định tội

8.1. Dao có tính sát thương cao có đồng nghĩa là vũ khí không?

Không thể chỉ dựa vào việc một con dao có tính sát thương cao để kết luận đó là “vũ khí” thuộc phạm vi Điều 306 Bộ luật Hình sự. Khi định tội, cần phân biệt giữa đặc điểm nguy hiểm của vật được sử dụng, khái niệm hung khí trong hành vi gây rối và việc vật đó có thuộc loại vũ khí được Điều 306 điều chỉnh hay không.

Trong trường hợp dùng dao để gây rối trật tự công cộng, việc sử dụng dao có thể được xem xét trong tình tiết “dùng vũ khí, hung khí” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa người sử dụng dao đương nhiên phạm thêm Điều 306. Muốn truy cứu theo Điều 306 phải xác định riêng hành vi sử dụng và các dấu hiệu cấu thành của tội phạm này.

8.2. “Hung khí” trong Điều 318 có vai trò gì?

Trong Tội gây rối trật tự công cộng, “dùng vũ khí, hung khí” là tình tiết định khung được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 318 Bộ luật Hình sự. Vì vậy, khi người phạm tội sử dụng dao hoặc vật có khả năng gây nguy hiểm để thực hiện hành vi gây rối, cần xem xét vai trò của vật đó trong toàn bộ hành vi phạm tội. Nếu hành vi đã đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng và thuộc trường hợp sử dụng vũ khí, hung khí, thì tình tiết này có thể là căn cứ áp dụng khoản 2 Điều 318. Tuy nhiên, việc xác định một vật là “hung khí” trong bối cảnh Điều 318 không đồng nghĩa với việc người sử dụng đương nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự về một tội danh khác liên quan đến vũ khí.

8.3. Vì sao không nên đồng nhất “hung khí” với “đối tượng của Điều 306”?

“Hung khí” và đối tượng được Điều 306 Bộ luật Hình sự điều chỉnh là hai vấn đề pháp lý cần được xem xét độc lập. Một con dao có thể được sử dụng như hung khí trong hành vi gây rối và trở thành căn cứ xem xét tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 318. Tuy nhiên, từ đó không thể suy ra rằng mọi trường hợp sử dụng con dao đều thỏa mãn cấu thành Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí theo Điều 306. Khi xem xét Điều 306, cơ quan tiến hành tố tụng phải đối chiếu loại vật, hành vi cụ thể và đầy đủ các dấu hiệu cấu thành của tội phạm. Vì vậy, không nên đồng nhất việc “dùng hung khí để gây rối” với việc “phạm thêm tội theo Điều 306”. Đây chính là điểm cần phân định khi định tội trong trường hợp sử dụng dao để gây rối trật tự công cộng.

Không phải mọi hành vi làm mất trật tự công cộng đều diễn ra trực tiếp bằng hành vi sử dụng vật nguy hiểm. Trường hợp livestream, kích động đám đông có thể đặt ra vấn đề pháp lý khác về vai trò, hành vi kích động và dấu hiệu của Tội gây rối trật tự công cộng. Chi tiết tại Livestream, kích động đám đông có phạm tội gây rối trật tự công cộng không?

✅Phần 9. Cách xác định trách nhiệm hình sự trong vụ án dùng dao gây rối

9.1 Bước 1: Xác định hành vi gây rối có đủ cấu thành Điều 318 không

Trước hết, cần xác định hành vi có đủ các dấu hiệu cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng theo Điều 318 Bộ luật Hình sự hay không. Không phải cứ sử dụng dao tại nơi công cộng là mặc nhiên phạm tội. Cơ quan tiến hành tố tụng phải đánh giá hành vi thực tế, mức độ ảnh hưởng đến trật tự công cộng và các dấu hiệu khác của tội phạm. Nếu đủ căn cứ cấu thành, việc sử dụng dao tiếp tục được xem xét để xác định tình tiết định khung tương ứng.

9.2. Bước 2: Xác định vai trò của con dao trong hành vi

Sau khi xác định hành vi có dấu hiệu của Điều 318, cần làm rõ vai trò của con dao trong vụ việc: dao có được sử dụng trực tiếp để gây rối, đe dọa, uy hiếp hoặc làm mất trật tự công cộng hay không; đặc điểm, cách thức và mục đích sử dụng như thế nào. Việc dao có tính sát thương cao không tự động dẫn đến trách nhiệm theo Điều 306. Cần phân biệt dao được sử dụng như vũ khí, hung khí trong hành vi gây rối với trường hợp có đầy đủ dấu hiệu của một tội phạm về vũ khí độc lậ

9.3. Bước 3: Đối chiếu độc lập với Điều 306

Tiếp theo, cần đối chiếu độc lập các dấu hiệu của Điều 306 Bộ luật Hình sự, không suy luận rằng cứ dùng dao có tính sát thương cao là đương nhiên phạm tội về vũ khí. Cần xác định loại dao, tình trạng pháp lý của vật, hành vi cụ thể liên quan đến dao và các điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 306. Nếu các yếu tố này không đầy đủ, không có căn cứ truy cứu thêm về tội danh này chỉ từ hành vi sử dụng dao để gây rối.

9.4. Bước 4: Kiểm tra có tội danh khác phát sinh hay không

Cuối cùng, cần xem xét toàn bộ diễn biến vụ việc để xác định ngoài Điều 318 còn có hành vi nào đủ dấu hiệu của tội phạm khác hay không. Chẳng hạn, nếu việc dùng dao gây thương tích, gây thiệt hại về tài sản hoặc thực hiện hành vi xâm phạm lợi ích khác, trách nhiệm hình sự phải được đánh giá theo các dấu hiệu cấu thành tương ứng. Không nên mặc định chỉ có hai khả năng là Điều 318 hoặc Điều 306; tội danh cuối cùng phụ thuộc vào hành vi thực tế và chứng cứ của từng vụ án.

✅Phần 10. Những hiểu nhầm thường gặp về dùng dao gây rối

10.1. “Dùng dao thì chắc chắn bị hai tội”

Sai. Việc sử dụng dao khi gây rối không đồng nghĩa người thực hiện chắc chắn phạm đồng thời hai tội. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng, việc sử dụng dao có thể được xem xét theo tình tiết định khung tại điểm b khoản 2 Điều 318. Chỉ khi có đủ căn cứ cấu thành tội danh khác mới đặt vấn đề xử lý thêm.

10.2. “Dao có tính sát thương cao thì chắc chắn là vũ khí theo Điều 306”

Không thể kết luận tự động. Tính sát thương cao của con dao không phải là căn cứ duy nhất để xác định trách nhiệm hình sự theo Điều 306. Cần xem xét loại vật, đặc điểm của vật, hành vi cụ thể và các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định pháp luật. Không nên đồng nhất “dao nguy hiểm” với “đương nhiên phạm Điều 306”.

10.3 “Điểm b khoản 2 Điều 318 và Điều 306 là hai căn cứ phải áp dụng đồng thời”

Không mặc nhiên. Điểm b khoản 2 Điều 318 là tình tiết định khung đối với hành vi gây rối có sử dụng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách. Trong khi đó, Điều 306 có các dấu hiệu cấu thành riêng. Vì vậy, việc có áp dụng thêm Điều 306 hay không phải được xác định độc lập trên cơ sở hành vi và căn cứ pháp luật cụ thể.

10.4. “Chỉ cần có dao là đủ cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng”

Sai. Việc một người có hoặc sử dụng dao không tự động cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng. Cơ quan tiến hành tố tụng vẫn phải xác định hành vi có xâm phạm trật tự công cộng và đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 318 hay không. Con dao chỉ là một yếu tố cần được xem xét trong tổng thể vụ việc.

Lưu ý khi xác định trách nhiệm hình sự: Việc một người sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối không nên được đánh giá chỉ dựa vào đặc điểm của con dao. Cần xác định toàn bộ diễn biến hành vi, mục đích sử dụng, cách thức sử dụng, mức độ ảnh hưởng đến trật tự công cộng và đối chiếu riêng các dấu hiệu cấu thành của từng tội danh. Đối với tình huống được đặt ra trong giải đáp của TAND tối cao năm 2026, nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng thì việc sử dụng dao được xem xét trong khuôn khổ điểm b khoản 2 Điều 318, không mặc nhiên dẫn đến truy cứu thêm Điều 306.

✅Phần 11. Câu hỏi thường gặp

❓Dùng dao gây rối có bị xử lý thêm về tội vũ khí không?

Không mặc nhiên. Theo tiểu mục 7 Mục I Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, người sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối, làm mất trật tự công cộng, nếu đủ yếu tố cấu thành thì bị truy cứu về Tội gây rối trật tự công cộng theo điểm b khoản 2 Điều 318 BLHS, không đồng thời bị truy cứu Điều 306 chỉ vì hành vi sử dụng dao.

❓Dao có tính sát thương cao có phải vũ khí theo Điều 306 không?

Không thể đồng nhất như vậy. Luật hiện hành xác định dao có tính sát thương cao có thể thuộc phạm vi vũ khí thô sơ khi được sử dụng với mục đích thực hiện hành vi phạm tội, gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối người thi hành công vụ. Tuy nhiên, việc một con dao thuộc khái niệm vũ khí không đồng nghĩa mọi trường hợp sử dụng dao đều đương nhiên cấu thành tội phạm theo Điều 306 BLHS.

❓Dùng dao gây rối có thuộc điểm b khoản 2 Điều 318 không?

Có, nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng. Điểm b khoản 2 Điều 318 áp dụng đối với trường hợp dùng vũ khí, hung khí hoặc có hành vi phá phách. Công văn 250/TANDTC-PC năm 2026 cũng xác định trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao để gây rối, làm mất trật tự công cộng thì xử lý theo điểm b khoản 2 Điều 318 nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

❓Điều 318 và Điều 306 có bị áp dụng đồng thời không?

Không phải cứ dùng dao gây rối là áp dụng đồng thời cả hai điều luật. Với trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao để thực hiện hành vi gây rối, Công văn 250/TANDTC-PC xác định hướng xử lý là Điều 318 nếu đủ yếu tố cấu thành, không truy cứu thêm Điều 306. Tuy nhiên, khi vụ án có những tình tiết khác, việc định tội vẫn phải căn cứ đầy đủ vào hành vi và các dấu hiệu cấu thành của từng tội.

❓Mang dao nhưng không dùng để gây rối có bị xử lý hình sự không?

Không thể kết luận chỉ dựa vào việc mang dao. Cần xác định loại dao, mục đích mang theo, cách thức sử dụng hoặc cất giữ và các tình tiết cụ thể của vụ việc. Nếu chỉ mang dao phục vụ mục đích lao động, sản xuất, sinh hoạt thì không mặc nhiên phát sinh trách nhiệm hình sự; ngược lại, nếu có hành vi trái pháp luật và đủ dấu hiệu của một tội phạm cụ thể thì có thể bị xử lý theo quy định tương ứng.

✅Phần 12. Kết luận

Dùng dao có tính sát thương cao để gây rối trật tự công cộng không đồng nghĩa với việc đương nhiên bị truy cứu đồng thời về Điều 318 và Điều 306 BLHS. Trường hợp hành vi đủ yếu tố cấu thành Tội gây rối trật tự công cộng, việc sử dụng vũ khí, hung khí được xem xét theo điểm b khoản 2 Điều 318. Khi định tội, cần phân biệt rõ tình tiết định khung với cấu thành của một tội phạm độc lập, đồng thời đánh giá loại dao, mục đích và cách thức sử dụng cùng toàn bộ diễn biến vụ việc. Thực tiễn xét xử cũng cho thấy Điều 318 là căn cứ được áp dụng trong các vụ án gây rối cụ thể.

Nếu bạn đang cần xác định một hành vi cụ thể có chỉ thuộc Điều 318 hay còn phát sinh tội danh khác, hãy đối chiếu đầy đủ hồ sơ, vật chứng và diễn biến vụ việc với quy định pháp luật hiện hành hoặc trao đổi trực tiếp với luật sư để được đánh giá chính xác.

☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|