Định giá tài sản khi ly hôn: Quy trình và những lưu ý quan trọng?

Định giá tài sản khi ly hôn là bước quan trọng để xác định giá trị thực tế của tài sản chung trước khi Tòa án quyết định việc phân chia. Việc định giá được thực hiện theo quy định pháp luật, có thể thông qua Hội đồng định giá tài sản, tổ chức thẩm định giá hoặc theo thỏa thuận của các bên, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, chồng.

Định giá tài sản khi ly hôn là quá trình xác định giá trị của tài sản chung hoặc tài sản đang có tranh chấp để làm căn cứ giải quyết việc phân chia tài sản. Kết quả định giá giúp Tòa án đưa ra phán quyết khách quan, phù hợp với quy định pháp luật.

• Định giá tài sản khi ly hôn nhằm xác định giá trị thực tế của tài sản trước khi phân chia.
• Khi nào cần định giá tài sản khi ly hôn? Khi các bên không thống nhất về giá trị hoặc Tòa án thấy cần thiết để giải quyết vụ án.
• Ai có quyền định giá tài sản khi ly hôn? Tòa án có thể thành lập Hội đồng định giá tài sản khi ly hôn hoặc trưng cầu tổ chức thẩm định giá theo quy định.
• Quy trình định giá tài sản khi ly hôn thường gồm: yêu cầu định giá, thành lập Hội đồng định giá, khảo sát tài sản, xác định giá trị và lập biên bản kết quả.
• Chi phí định giá tài sản khi ly hôn thường do người yêu cầu tạm ứng, sau đó được phân bổ theo quyết định của Tòa án hoặc theo thỏa thuận của các bên.
• Đương sự có thể đề nghị định giá lại tài sản nếu có căn cứ cho rằng kết quả định giá trước đó không khách quan hoặc có sai sót.

✅Phần 1: Mở bài

Trong các vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản, định giá tài sản khi ly hôn là bước quan trọng nhằm xác định giá trị thực tế của tài sản làm căn cứ để Tòa án xem xét việc phân chia theo quy định pháp luật. Nếu giá trị tài sản được xác định không chính xác hoặc không phản ánh đúng giá thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án, quyền và lợi ích hợp pháp của vợ hoặc chồng có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Chẳng hạn, một căn nhà được các bên tự ước tính trị giá 4 tỷ đồng, nhưng qua Hội đồng định giá hoặc tổ chức thẩm định giá, giá trị thực tế được xác định là 5,2 tỷ đồng. Chênh lệch này sẽ làm thay đổi đáng kể phần tài sản mà mỗi bên được hưởng cũng như nghĩa vụ thanh toán nếu một bên nhận tài sản. Trong thực tiễn, Tòa án thường tiến hành định giá khi các bên không thống nhất về giá trị tài sản, tài sản có biến động giá, hoặc cần xác định giá trị khách quan để giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, kết quả định giá chỉ là căn cứ xác định giá trị tài sản, không phải căn cứ duy nhất quyết định tỷ lệ phân chia. Để hiểu rõ các nguyên tắc Tòa án áp dụng khi chia tài sản sau ly hôn, bạn nên tham khảo bài viết Tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn được chia như thế nào?, qua đó nắm rõ mối liên hệ giữa giá trị tài sản được định giá và cách Tòa án xác định quyền lợi của mỗi bên.

✅Phần 2: Định giá tài sản khi ly hôn là gì?

2.1 Khái niệm định giá tài sản trong vụ án ly hôn

Định giá tài sản khi ly hôn là quá trình xác định giá trị tài sản tại thời điểm giải quyết vụ án để làm căn cứ phân chia tài sản theo quy định của pháp luật. Việc định giá không nhằm xác định quyền sở hữu của mỗi bên mà tập trung vào việc xác định giá trị thực tế của tài sản, từ đó giúp Tòa án đưa ra phương án phân chia khách quan, công bằng và phù hợp với từng vụ việc.

Trong thực tiễn, tài sản tranh chấp có thể bao gồm nhà ở, quyền sử dụng đất, xe ô tô, tiền gửi ngân hàng, cổ phần, phần vốn góp hoặc các tài sản khác có giá trị. Khi các bên không thống nhất về giá trị tài sản hoặc có căn cứ cho rằng mức giá do một bên đưa ra không phản ánh đúng giá thị trường, Tòa án có thể tiến hành thủ tục định giá theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản pháp luật có liên quan.

Từ góc độ thực tiễn hành nghề, luật sư thường khuyến nghị đương sự chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về nguồn gốc, hiện trạng và các tài liệu chứng minh giá trị tài sản để quá trình định giá tài sản khi ly hôn diễn ra minh bạch, hạn chế tranh chấp kéo dài và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

2.2. Vì sao phải định giá trước khi chia tài sản?

Việc định giá tài sản khi ly hôn không chỉ giúp xác định giá trị thực tế của tài sản mà còn là bước quan trọng để bảo đảm công bằng giữa các bên khi phân chia. Trong nhiều vụ việc, cùng một tài sản nhưng mỗi bên có thể đưa ra mức giá khác nhau nhằm bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu không có căn cứ khách quan, việc chia tài sản rất dễ dẫn đến khiếu nại hoặc phát sinh tranh chấp kéo dài.

Ngoài ra, định giá còn giúp tránh thất thoát giá trị tài sản do kê khai không đúng, cố tình hạ thấp giá trị hoặc che giấu thông tin liên quan. Đối với tài sản có biến động lớn về giá như bất động sản, cổ phần hoặc tài sản kinh doanh, việc xác định đúng giá trị tại thời điểm giải quyết vụ án càng có ý nghĩa quan trọng.

Quan trọng hơn, kết quả định giá là căn cứ chia tài sản để Tòa án áp dụng các nguyên tắc của pháp luật về hôn nhân và gia đình, từ đó đưa ra phán quyết khách quan, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi bên. Trong thực tiễn, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh giá trị tài sản ngay từ đầu cũng giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ án và hạn chế các tranh chấp phát sinh.

✅Phần 3: Khi nào cần định giá tài sản khi ly hôn?

3.1. Các trường hợp Tòa án yêu cầu định giá

Khi nào cần định giá tài sản khi ly hôn? Trên thực tế, không phải mọi vụ án ly hôn đều phải tiến hành định giá tài sản. Việc định giá thường được Tòa án xem xét khi các bên phát sinh tranh chấp giá trị tài sản hoặc tài sản không thống nhất về giá trị, nguồn gốc hay hiện trạng. Đây là căn cứ quan trọng để bảo đảm việc phân chia tài sản được khách quan, công bằng và phù hợp với quy định của pháp luật.

Một số trường hợp phổ biến gồm: vợ chồng không thống nhất giá trị nhà ở, quyền sử dụng đất, xe ô tô, cổ phần, vốn góp hoặc tài sản kinh doanh; tài sản đã tăng hoặc giảm giá đáng kể theo thời gian; một bên cho rằng bên còn lại cố tình khai thấp giá trị tài sản nhằm giảm phần tài sản phải chia; hoặc tài sản chưa từng được thẩm định trước đó. Trong các tình huống này, Tòa án có thể quyết định thành lập Hội đồng định giá hoặc trưng cầu tổ chức thẩm định giá để xác định giá trị thực tế của tài sản tại thời điểm giải quyết vụ án.

Căn cứ pháp luật:Điều 104, Bộ Luật tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi năm 2025 quy định về định giá tài sản

"Điều 104. Định giá tài sản, thẩm định giá tài sản

1. Đương sự có quyền cung cấp giá tài sản đang tranh chấp; thỏa thuận về giá tài sản đang tranh chấp.

2. Các đương sự có quyền thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá tài sản để thực hiện việc thẩm định giá tài sản và cung cấp kết quả thẩm định giá cho Tòa án.

Việc thẩm định giá tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật về thẩm định giá tài sản.

3. Tòa án ra quyết định định giá tài sản và thành lập Hội đồng định giá khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Theo yêu cầu của một hoặc các bên đương sự;

b) Các đương sự không thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá tài sản hoặc đưa ra giá tài sản khác nhau hoặc không thỏa thuận được giá tài sản;

c) Các bên thỏa thuận với nhau hoặc với tổ chức thẩm định giá tài sản theo mức giá thấp so với giá thị trường nơi có tài sản định giá tại thời điểm định giá nhằm trốn tránh nghĩa vụ với Nhà nước hoặc người thứ ba hoặc có căn cứ cho thấy tổ chức thẩm định giá tài sản đã vi phạm pháp luật khi thẩm định giá."

3.2. Những loại tài sản thường phải định giá

Không phải mọi tài sản trong vụ án ly hôn đều bắt buộc phải định giá. Trên thực tế, việc định giá tài sản khi ly hôn thường được áp dụng đối với những tài sản có giá trị lớn, khó xác định giá thị trường hoặc khi vợ chồng không thống nhất về giá trị để làm căn cứ phân chia.

Nhóm tài sản phổ biến nhất là nhà đất và các bất động sản khác. Giá trị của nhà, đất có thể thay đổi theo vị trí, quy hoạch, hiện trạng sử dụng và biến động của thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án. Vì vậy, Tòa án thường xem xét việc thành lập Hội đồng định giá hoặc trưng cầu tổ chức thẩm định giá nhằm bảo đảm kết quả khách quan. Nếu vụ việc liên quan đến quyền sử dụng đất, người đọc có thể tìm hiểu thêm tại bài viết về Tranh chấp quyền sử dụng đất khi ly hôn? để nắm rõ căn cứ pháp lý, thẩm quyền giải quyết và các vấn đề thực tiễn thường gặp.

Ngoài bất động sản, nhiều loại tài sản khác cũng thường phải định giá như ô tô, xe chuyên dùng, máy móc, thiết bị sản xuất hoặc tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh. Đối với cổ phần, vốn góp trong doanh nghiệp hoặc tài sản kinh doanh, việc xác định giá trị thường phức tạp hơn vì không chỉ dựa trên giá mua ban đầu mà còn phải xem xét tình hình tài chính, giá trị doanh nghiệp, khả năng sinh lợi và các nghĩa vụ tài chính liên quan.

Trong thực tiễn hành nghề, luật sư thường khuyến nghị các bên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về nguồn gốc tài sản, chứng từ mua bán, báo cáo tài chính hoặc tài liệu chứng minh giá trị để quá trình định giá diễn ra minh bạch, hạn chế phát sinh khiếu nại hoặc yêu cầu định giá lại, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi bên trong quá trình giải quyết ly hôn.

✅Phần 4: Ai có quyền định giá tài sản khi ly hôn?

4.1 Vai trò của Hội đồng định giá tài sản

Trong nhiều vụ án ly hôn có tranh chấp về giá trị tài sản, Tòa án không tự xác định giá trị mà sẽ tiến hành thủ tục định giá theo quy định của pháp luật. Khi các bên không thống nhất được giá trị tài sản hoặc việc xác định giá trị ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả giải quyết vụ án, Tòa án có thể quyết định thành lập hội đồng định giá tài sản khi ly hôn để thực hiện việc định giá.

Hội đồng định giá thường được thành lập theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự và pháp luật về giá, với sự tham gia của đại diện UBND cấp có thẩm quyền cùng các cơ quan chuyên môn có liên quan đến loại tài sản cần định giá. Tùy từng trường hợp, Hội đồng sẽ khảo sát hiện trạng tài sản, thu thập thông tin về giá thị trường, áp dụng phương pháp định giá phù hợp và lập biên bản kết quả làm căn cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ án.

Từ góc độ thực tiễn, luật sư nhận thấy nhiều đương sự nhầm lẫn rằng Hội đồng định giá là cơ quan quyết định việc chia tài sản. Thực tế, Hội đồng chỉ có chức năng xác định giá trị tài sản một cách khách quan; còn việc phân chia tài sản theo tỷ lệ nào vẫn thuộc thẩm quyền quyết định của Tòa án trên cơ sở quy định pháp luật và các chứng cứ trong hồ sơ vụ án.

4.2. Khi nào Tòa án thuê tổ chức thẩm định giá?

Trong quá trình giải quyết ly hôn, không phải mọi trường hợp đều do Hội đồng định giá tài sản trực tiếp xác định giá trị tài sản. Đối với những tài sản có giá trị lớn, tính chất phức tạp hoặc đòi hỏi chuyên môn cao như doanh nghiệp, cổ phần, quyền sở hữu trí tuệ, máy móc, dây chuyền sản xuất hoặc bất động sản đặc thù, Tòa án có thể lựa chọn hoặc chấp nhận kết quả của doanh nghiệp thẩm định giá theo quy định pháp luật. Việc sử dụng đơn vị có chuyên môn giúp việc xác định giá trị tài sản khách quan, minh bạch và sát với giá thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án.

Kết quả thẩm định thường được thể hiện bằng chứng thư thẩm định giá, trong đó nêu rõ phương pháp định giá, căn cứ pháp lý, dữ liệu sử dụng và giá trị tài sản được xác định. Tuy nhiên, chứng thư thẩm định giá là một nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét, đánh giá cùng các tài liệu khác, không phải là căn cứ duy nhất quyết định giá trị tài sản trong mọi vụ án. Cách tiếp cận này góp phần bảo đảm tính khách quan và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên khi giải quyết ly hôn.

Khoản 4, Điều 104, Bộ Luật tố tụng dân sự quy định trường hợp Hội đồng định giá do Tòa án thành lập

4. Trình tự, thủ tục thành lập Hội đồng định giá, định giá tài sản:

a) Hội đồng định giá do Tòa án thành lập gồm Chủ tịch Hội đồng định giá là đại diện cơ quan tài chính và thành viên là đại diện các cơ quan chuyên môn có liên quan. Người đã tiến hành tố tụng trong vụ án đó, người quy định tại Điều 52 của Bộ luật này không được tham gia Hội đồng định giá.

Hội đồng định giá chỉ tiến hành định giá khi có mặt đầy đủ các thành viên của Hội đồng. Trong trường hợp cần thiết, đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có tài sản định giá được mời chứng kiến việc định giá. Các đương sự được thông báo trước về thời gian, địa điểm tiến hành định giá, có quyền tham dự và phát biểu ý kiến về việc định giá. Quyền quyết định về giá đối với tài sản định giá thuộc Hội đồng định giá;

b) Cơ quan tài chính và các cơ quan chuyên môn có liên quan có trách nhiệm cử người tham gia Hội đồng định giá và tạo điều kiện để họ làm nhiệm vụ. Người được cử làm thành viên Hội đồng định giá có trách nhiệm tham gia đầy đủ vào việc định giá. Trường hợp cơ quan tài chính, các cơ quan chuyên môn không cử người tham gia Hội đồng định giá thì Tòa án yêu cầu cơ quan quản lý có thẩm quyền trực tiếp chỉ đạo cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn thực hiện yêu cầu của Tòa án. Người được cử tham gia Hội đồng định giá không tham gia mà không có lý do chính đáng thì Tòa án yêu cầu lãnh đạo cơ quan đã cử người tham gia Hội đồng định giá xem xét trách nhiệm, cử người khác thay thế và thông báo cho Tòa án biết để tiếp tục tiến hành định giá;

c) Việc định giá phải được lập biên bản, trong đó ghi rõ ý kiến của từng thành viên, đương sự nếu họ tham dự. Quyết định của Hội đồng định giá phải được quá nửa tổng số thành viên biểu quyết tán thành. Các thành viên Hội đồng định giá, đương sự, người chứng kiến ký tên hoặc điểm chỉ vào biên bản.

5. Việc định giá lại tài sản được thực hiện trong trường hợp có căn cứ cho rằng kết quả định giá lần đầu không chính xác hoặc không phù hợp với giá thị trường nơi có tài sản định giá tại thời điểm giải quyết vụ án dân sự."

4.3. Đương sự có quyền đề nghị định giá không?

Có. Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, đương sự có quyền đề nghị Tòa án tiến hành định giá tài sản khi cho rằng giá trị tài sản đang có tranh chấp chưa được xác định chính xác hoặc các bên không thống nhất về mức giá. Tuy nhiên, việc ai có quyền định giá tài sản khi ly hôn cần được hiểu đúng: đương sự có quyền yêu cầu hoặc đề nghị định giá, nhưng không có quyền tự mình quyết định giá trị tài sản có giá trị bắt buộc trong vụ án. Tùy từng trường hợp, Tòa án sẽ xem xét chấp nhận yêu cầu, thành lập Hội đồng định giá hoặc trưng cầu tổ chức thẩm định giá theo quy định. Để tăng khả năng được chấp nhận, người yêu cầu nên cung cấp tài liệu, chứng cứ và căn cứ pháp lý rõ ràng chứng minh sự cần thiết của việc định giá.

✅Phần 5: Quy trình định giá tài sản khi ly hôn

5.1. Bước 1. Nộp yêu cầu định giá

Bước đầu tiên trong quy trình định giá tài sản khi ly hôn là đương sự hoặc người đại diện hợp pháp gửi yêu cầu định giá tài sản trong vụ án ly hôn đến Tòa án đang thụ lý vụ việc. Yêu cầu này thường phát sinh khi các bên không thống nhất về giá trị tài sản hoặc cho rằng việc tự thỏa thuận không bảo đảm khách quan. Trong đơn yêu cầu, cần nêu rõ loại tài sản, lý do đề nghị định giá và các tài liệu liên quan như giấy chứng nhận quyền sở hữu, hợp đồng mua bán, hóa đơn, chứng từ hoặc hồ sơ kỹ thuật nếu có.

Từ góc độ thực tiễn, luật sư thường khuyến nghị người yêu cầu chuẩn bị đầy đủ chứng cứ về nguồn gốc và hiện trạng tài sản ngay từ đầu. Hồ sơ càng rõ ràng thì Tòa án càng thuận lợi trong việc xem xét, quyết định thành lập Hội đồng định giá hoặc áp dụng các biện pháp tố tụng cần thiết, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết vụ án và hạn chế phát sinh tranh chấp về sau.

5.2. Bước 2. Thành lập Hội đồng định giá

Sau khi Tòa án chấp nhận yêu cầu định giá tài sản trong vụ án ly hôn, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ ra quyết định thành lập Hội đồng định giá tài sản theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Thành phần Hội đồng thường gồm đại diện cơ quan tài chính và các cơ quan chuyên môn có liên quan đến loại tài sản cần định giá. Trong một số trường hợp, Tòa án cũng có thể trưng cầu tổ chức thẩm định giá đủ điều kiện hoạt động nếu xét thấy cần thiết. Việc thành lập đúng thẩm quyền, đúng trình tự giúp bảo đảm kết quả định giá có giá trị pháp lý, là căn cứ khách quan để giải quyết việc phân chia tài sản khi ly hôn.

5.3. Bước 3. Tiến hành xem xét tài sản

Sau khi Hội đồng được thành lập, bước tiếp theo là khảo sát và xem xét trực tiếp tài sản cần định giá. Việc đánh giá không chỉ dựa trên hồ sơ, giấy tờ mà còn căn cứ vào hiện trạng thực tế của tài sản tại thời điểm định giá. Đối với nhà, đất, Hội đồng có thể kiểm tra vị trí, diện tích, chất lượng công trình và tình trạng sử dụng; với ô tô, máy móc hoặc tài sản khác sẽ xem xét mức độ hao mòn, khả năng khai thác và giá trị sử dụng còn lại. Trường hợp cần thiết, Hội đồng có thể thu thập thêm tài liệu, tham khảo giá thị trường hoặc ý kiến của cơ quan chuyên môn để bảo đảm việc định giá phản ánh đúng giá trị thực tế. Các bên đương sự có quyền tham gia, trình bày ý kiến và cung cấp tài liệu liên quan nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

5.4. Bước 4. Xác định giá trị tài sản

Sau khi hoàn tất việc kiểm tra hiện trạng và thu thập thông tin, Hội đồng định giá tài sản khi ly hôn hoặc tổ chức thẩm định giá sẽ tiến hành xác định giá trị tài sản theo các căn cứ khách quan. Trong thực tiễn, giá thị trường tại thời điểm định giá là một trong những yếu tố quan trọng được xem xét, thay vì chỉ căn cứ vào giá mua ban đầu hoặc giá do một bên tự đưa ra.

Đối với từng loại tài sản như nhà ở, quyền sử dụng đất, ô tô, cổ phần hoặc máy móc, việc định giá thường áp dụng phương pháp so sánh với các tài sản có đặc điểm, vị trí, tình trạng và thời điểm giao dịch tương tự. Đồng thời, cơ quan định giá cũng xem xét hồ sơ pháp lý, mức độ hao mòn, hiện trạng sử dụng và các yếu tố ảnh hưởng đến giá trị thực tế của tài sản.

Lưu ý từ luật sư: Nếu phát hiện giá thị trường được áp dụng không phù hợp hoặc việc so sánh với tài sản tương đồng thiếu khách quan, đương sự có quyền đưa ra chứng cứ phản bác hoặc đề nghị định giá lại theo đúng trình tự pháp luật.

5.5. Bước 5. Công bố kết quả định giá

Sau khi hoàn tất việc xem xét và xác định giá trị tài sản, Hội đồng định giá hoặc tổ chức thẩm định giá sẽ lập biên bản ghi nhận toàn bộ quá trình định giá, phương pháp áp dụng, căn cứ xác định giá trị và kết quả cuối cùng. Biên bản này được gửi cho các đương sự để họ biết, đối chiếu và thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng theo quy định. Trường hợp các bên đồng ý với kết quả, Tòa án sẽ sử dụng giá trị này làm căn cứ xem xét việc phân chia tài sản trong bản án hoặc quyết định giải quyết vụ án.

Nếu một bên cho rằng việc định giá không khách quan, bỏ sót tài sản, áp dụng sai phương pháp hoặc có dấu hiệu vi phạm trình tự, họ có quyền khiếu nại hoặc đề nghị định giá lại khi có căn cứ pháp lý. Tuy nhiên, việc phản đối cần được thực hiện đúng thời điểm, kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh để Tòa án xem xét chấp nhận. Trên thực tế, việc chủ động kiểm tra nội dung biên bản và thực hiện quyền khiếu nại đúng quy định sẽ giúp hạn chế rủi ro ảnh hưởng đến quyền lợi khi giải quyết ly hôn.

Sau khi có kết quả định giá, đương sự cần tiếp tục thực hiện đúng trình tự tố tụng để yêu cầu Tòa án giải quyết việc phân chia tài sản. Bạn có thể tham khảo bài viết Các bước yêu cầu Tòa án chia tài sản khi ly hôn để hiểu rõ quy trình thụ lý, hòa giải, xét xử và những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý.

✅Phần 6: Chi phí định giá tài sản khi ly hôn do ai chịu?

6.1 Nguyên tắc tạm ứng chi phí định giá

Chi phí định giá tài sản khi ly hôn là một trong các khoản chi phí tố tụng có thể phát sinh khi Tòa án cần xác định giá trị tài sản để giải quyết việc chia tài sản chung. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và Pháp lệnh Chi phí tố tụng năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), người yêu cầu định giá hoặc người có nghĩa vụ theo thông báo của Tòa án phải nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản trong thời hạn luật định. Các khoản chi phí này có thể bao gồm chi phí thu thập, phân tích thông tin về đối tượng định giá, chi phí vật tư tiêu hao, chi phí thuê tổ chức cung cấp dịch vụ chuyên môn (nếu có) và các khoản chi hợp lý khác phục vụ hoạt động định giá.

Việc tạm ứng không đồng nghĩa với việc người nộp sẽ là người cuối cùng phải chịu toàn bộ chi phí định giá tài sản khi ly hôn. Sau khi giải quyết vụ án, Tòa án sẽ xác định nghĩa vụ chịu chi phí căn cứ vào kết quả xét xử, yêu cầu của các bên và quy định pháp luật. Chẳng hạn, nếu yêu cầu định giá của đương sự không được Tòa án chấp nhận thì người yêu cầu có thể phải chịu khoản chi phí này; đối với vụ án chia tài sản chung, mỗi bên thường phải chịu phần chi phí tương ứng với giá trị tài sản được chia, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác.

Đối với các tài sản có giá trị lớn như bất động sản, cổ phần doanh nghiệp hoặc tài sản chuyên ngành, việc phát sinh chi phí thẩm định giá từ tổ chức thẩm định giá độc lập cũng cần được đương sự dự liệu ngay từ đầu. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về nguồn gốc tài sản, giấy tờ pháp lý và tài liệu chứng minh giá trị sẽ giúp quá trình định giá diễn ra nhanh chóng, hạn chế phát sinh chi phí và rút ngắn thời gian giải quyết vụ án.

Để biết trường hợp nào Tòa án tiến hành định giá và trình tự thực hiện, đọc lại phần 5. Quy trình định giá tài sản khi ly hôn.

Căn cứ pháp lý: Pháp lệnh Chi phí tố tụng năm 2024

Điều 26. Thủ tục nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản

1. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày được thành lập, Hội đồng định giá phải thông báo cho Tòa án về số tiền, thời hạn và phương thức nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản.

2. Trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được thông báo của Hội đồng định giá, Tòa án có trách nhiệm thông báo cho người có nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản.

3. Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được thông báo của Tòa án, người có nghĩa vụ phải nộp tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản, trừ trường hợp các bên đương sự có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

4. Trong thời hạn 02 ngày làm việc, kể từ ngày thu tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản, Tòa án phải chuyển số tiền đó cho Hội đồng định giá. Hội đồng định giá phải cấp biên nhận tiền tạm ứng chi phí định giá tài sản cho Tòa án.

6.2. Trường hợp các bên cùng chịu chi phí

Không phải mọi trường hợp chi phí định giá tài sản khi ly hôn đều do một bên chịu. Trong nhiều vụ án, khi việc định giá được thực hiện để phục vụ việc giải quyết yêu cầu chung của cả vợ và chồng hoặc theo quyết định của Tòa án nhằm làm rõ giá trị tài sản đang tranh chấp, các bên có thể cùng có nghĩa vụ thanh toán khoản chi phí này theo quy định của pháp luật hoặc theo tỷ lệ nghĩa vụ được Tòa án xác định trong bản án, quyết định.

Trên thực tế, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố như phạm vi yêu cầu của từng bên, mức độ được chấp nhận của yêu cầu khởi kiện, giá trị tài sản được phân chia và nguyên nhân dẫn đến việc phải định giá để quyết định nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng. Vì vậy, dù một bên là người tạm ứng chi phí ban đầu, sau khi vụ án kết thúc, khoản tiền này có thể được hoàn trả toàn bộ hoặc một phần nếu Tòa án xác định bên còn lại cũng phải chịu trách nhiệm.

Ngoài án phí dân sự, đương sự cần dự liệu thêm các khoản chi phí tố tụng khác có thể phát sinh như chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, chi phí giám định hoặc chi phí thẩm định giá đối với tài sản đặc thù. Việc nắm rõ quy định về các khoản chi phí này sẽ giúp các bên chủ động hơn về tài chính và xây dựng phương án giải quyết tranh chấp phù hợp ngay từ đầu.

✅Phần 7: Có được yêu cầu định giá lại tài sản không?

7.1. Khi nào được định giá lại?

Theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, kết quả định giá tài sản không phải lúc nào cũng là căn cứ cuối cùng để Tòa án giải quyết vụ án. Trong một số trường hợp, đương sự có quyền đề nghị định giá lại nếu có căn cứ chứng minh việc định giá trước đó không khách quan, không đúng quy định hoặc không còn phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản.

Căn cứ pháp lý trực tiếp là Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 về định giá tài sản và thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự. Theo đó, Tòa án có thể quyết định định giá lại khi có căn cứ cho rằng kết quả định giá lần đầu không chính xác, có vi phạm về thành phần Hội đồng định giá tài sản, trình tự, thủ tục định giá hoặc xuất hiện tình tiết, chứng cứ mới làm thay đổi đáng kể giá trị tài sản. Đối với tài sản có biến động mạnh về giá theo thị trường trong quá trình giải quyết vụ án, việc định giá lại cũng có thể được xem xét nếu cần thiết để bảo đảm phán quyết khách quan và công bằng.

Tuy nhiên, trên thực tiễn hành nghề, chỉ việc không đồng ý với mức giá hoặc cho rằng tài sản "đáng giá hơn" không đủ để Tòa án chấp nhận yêu cầu định giá lại. Người yêu cầu cần xuất trình tài liệu, chứng cứ hoặc ý kiến chuyên môn chứng minh kết quả định giá trước đó có sai sót hoặc không còn phù hợp với giá trị thị trường tại thời điểm giải quyết vụ án. Đây cũng là cách bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời hạn chế kéo dài thời gian tố tụng.

Căn cứ pháp lý: Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 (định giá tài sản, thẩm định giá tài sản); Luật Giá năm 2023 và các văn bản hướng dẫn về hoạt động thẩm định giá (đối với trường hợp Tòa án trưng cầu tổ chức thẩm định giá).

Trong nhiều trường hợp, yêu cầu định giá lại chỉ được chấp nhận khi đương sự có tài liệu chứng minh rõ ràng. Bạn có thể tham khảo bài viết "Chứng cứ chứng minh quyền sở hữu tài sản khi ly hôn" tại mục 8.2 để biết những loại chứng cứ có giá trị pháp lý và cách chuẩn bị hồ sơ hiệu quả.

7.2. Điều kiện để Tòa án chấp nhận

Không phải mọi yêu cầu định giá lại tài sản đều được Tòa án chấp nhận. Trên thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn có tranh chấp tài sản, Tòa án chỉ xem xét quyết định định giá lại khi người yêu cầu đưa ra căn cứ hợp pháp và chứng minh được việc định giá trước đó có ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án.

Một trong những điều kiện phổ biến là phát hiện sai sót trong quá trình định giá, chẳng hạn Hội đồng định giá xác định không đúng hiện trạng tài sản, áp dụng phương pháp định giá không phù hợp, không bảo đảm thành phần theo quy định hoặc vi phạm trình tự, thủ tục định giá. Ngoài ra, nếu xuất hiện chứng cứ mới như chứng thư thẩm định giá hợp pháp, tài liệu giao dịch gần thời điểm giải quyết vụ án, hợp đồng mua bán tài sản tương tự hoặc các tài liệu chuyên môn khác làm thay đổi đáng kể giá trị tài sản thì đây cũng có thể là căn cứ để Tòa án xem xét định giá lại.

Tuy nhiên, đương sự cần lưu ý rằng việc chỉ đưa ra ý kiến chủ quan hoặc cho rằng giá tài sản "quá thấp" hay "quá cao" mà không kèm theo tài liệu chứng minh sẽ rất khó được chấp nhận. Vì vậy, trước khi đề nghị định giá lại, cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ mới, lập luận rõ ràng và có cơ sở pháp lý để bảo đảm yêu cầu có tính thuyết phục.

Căn cứ pháp lý: Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các quy định của Luật Giá năm 2023 về hoạt động thẩm định giá và xác định giá trị tài sản.

✅Phần 8: Những sai lầm thường gặp khi yêu cầu định giá tài sản

8.1. Không chuẩn bị hồ sơ chứng minh giá trị tài sản

Một trong những sai lầm phổ biến khi yêu cầu định giá tài sản khi ly hôn là không chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng cứ chứng minh giá trị tài sản. Nhiều người chỉ đưa ra mức giá theo cảm tính hoặc tham khảo thông tin trên thị trường mà không có tài liệu pháp lý hỗ trợ. Trong khi đó, Tòa án và Hội đồng định giá tài sản sẽ xem xét nhiều nguồn thông tin như giấy chứng nhận quyền sở hữu, hợp đồng mua bán, hóa đơn, chứng từ thanh toán, hồ sơ sửa chữa, kết quả thẩm định trước đó hoặc các tài liệu khác có liên quan. Việc thiếu chứng cứ có thể khiến quá trình định giá kéo dài hoặc dẫn đến kết quả chưa phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản. Vì vậy, đương sự nên chủ động thu thập, lưu giữ và cung cấp đầy đủ tài liệu ngay từ đầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

8.2. Chỉ dựa vào giá thị trường trên mạng

Nhiều người cho rằng chỉ cần tham khảo giá rao bán trên các website bất động sản, sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội là có thể xác định giá trị tài sản khi ly hôn. Tuy nhiên, đây chỉ là nguồn thông tin tham khảo và không có giá trị pháp lý để làm căn cứ giải quyết vụ án. Giá đăng bán thường phản ánh kỳ vọng của người bán, chưa chắc là giá giao dịch thực tế và có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như vị trí, hiện trạng tài sản hoặc biến động của thị trường.

Trong quá trình giải quyết ly hôn, Tòa án ưu tiên kết quả từ thẩm định hoặc chứng thư do tổ chức thẩm định giá đủ điều kiện phát hành, hoặc kết luận của Hội đồng định giá theo quy định. Nếu chỉ dựa vào thông tin trên mạng mà không có tài liệu chứng minh hợp pháp, yêu cầu về giá trị tài sản có thể không được chấp nhận hoặc phải tiến hành định giá lại, làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án.

8.3. Không phản đối kết quả định giá đúng thời hạn

Nhiều đương sự cho rằng nếu không đồng ý với kết quả định giá thì có thể phản đối bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án ly hôn, việc không phản đối kết quả định giá đúng thời hạn hoặc không nêu rõ căn cứ phản đối có thể khiến Tòa án sử dụng kết quả định giá đó làm cơ sở giải quyết vụ án. Nếu cho rằng việc định giá có sai sót về trình tự, phương pháp hoặc không phản ánh đúng giá trị thực tế của tài sản, đương sự cần thực hiện quyền khiếu nại hoặc đề nghị định giá lại theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Việc phản đối cần dựa trên căn cứ pháp lý và chứng cứ khách quan, thay vì chỉ dựa vào ý kiến chủ quan về giá trị tài sản.

Để tăng khả năng được Tòa án xem xét yêu cầu phản đối hoặc định giá lại, bạn cần chuẩn bị đầy đủ Chứng cứ chứng minh quyền sở hữu tài sản khi ly hôn, bao gồm giấy tờ về nguồn gốc tài sản, hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

✅Phần 9: Góc nhìn thực tiễn từ luật sư

9.1 Những tranh chấp thường phát sinh khi định giá

Trong quá trình giải quyết ly hôn, luật sư thường gặp nhiều tranh chấp phát sinh từ việc các bên không thống nhất về giá trị tài sản. Phổ biến nhất là trường hợp một bên cho rằng tài sản bị định giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường nhằm làm giảm giá trị phần tài sản phải chia. Ngược lại, cũng có trường hợp cố tình đưa ra mức giá quá cao để gây khó khăn cho việc giải quyết vụ án. Ngoài ra, hành vi che giấu tài sản, không kê khai đầy đủ hoặc chuyển dịch tài sản trước khi Tòa án thụ lý cũng khiến việc định giá thiếu chính xác, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của bên còn lại. Vì vậy, việc thu thập chứng cứ đầy đủ và yêu cầu định giá đúng thời điểm là yếu tố quan trọng để bảo đảm kết quả khách quan.

Nếu nghi ngờ bên còn lại che giấu tài sản hoặc cung cấp thông tin không đầy đủ, bạn nên tham khảo bài viết về chứng cứ chứng minh quyền sở hữu tài sản khi ly hôn tại mục 8.2 để biết cách thu thập tài liệu hợp pháp, tăng cơ sở bảo vệ quyền lợi của mình.

9.2. Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ?

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn, không phải trường hợp nào cũng cần luật sư tham gia ngay từ đầu. Tuy nhiên, nếu tài sản có giá trị lớn, liên quan đến nhà đất, cổ phần, vốn góp, tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân nhưng nguồn gốc phức tạp hoặc các bên không thống nhất về kết quả định giá, việc tham khảo ý kiến luật sư từ sớm sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý. Luật sư có thể hỗ trợ đánh giá căn cứ yêu cầu định giá, rà soát hồ sơ, đề xuất thu thập chứng cứ và bảo vệ quan điểm của khách hàng trong quá trình tố tụng. Điều này góp phần bảo đảm việc xác định giá trị tài sản khách quan, tránh kéo dài thời gian giải quyết vụ án. Nếu vụ việc có nhiều yếu tố tranh chấp hoặc cần xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi, bạn có thể tham khảo thêm dịch vụ Tư vấn tranh chấp tài sản khi ly hôn mới nhất? để hiểu rõ quy trình và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

✅Phần 10: Câu hỏi thường gặp?

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về định giá tài sản khi ly hôn theo quy định pháp luật hiện hành. Việc hiểu đúng quy trình, thẩm quyền và quyền của các bên sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi Tòa án giải quyết vụ án

❓Có bắt buộc định giá tài sản khi ly hôn không?

Không. Việc định giá tài sản chỉ cần thiết khi vợ chồng không thống nhất được giá trị tài sản hoặc Tòa án thấy cần xác định giá trị thực tế để làm căn cứ giải quyết vụ án. Nếu các bên đã thỏa thuận được giá trị tài sản và thỏa thuận đó hợp pháp, Tòa án có thể công nhận mà không phải tiến hành định giá. Tuy nhiên, với tài sản có giá trị lớn hoặc có dấu hiệu chênh lệch giá, việc định giá vẫn là giải pháp giúp bảo đảm quyền lợi của các bên.

❓Không đồng ý với kết quả định giá phải làm gì?

Bạn có quyền đề nghị Tòa án xem xét lại kết quả định giá nếu có căn cứ cho rằng việc định giá chưa khách quan, không đúng quy trình hoặc không phản ánh đúng giá thị trường. Khi yêu cầu, cần cung cấp tài liệu, chứng cứ hoặc căn cứ pháp lý chứng minh kết quả định giá có sai sót. Tòa án sẽ xem xét từng trường hợp để quyết định có chấp nhận yêu cầu định giá lại hay không.

❓Có được thuê đơn vị thẩm định giá riêng không?

Có. Đương sự có thể thuê doanh nghiệp thẩm định giá đủ điều kiện hoạt động để xác định giá trị tài sản trước hoặc trong quá trình giải quyết vụ án. Chứng thư thẩm định giá có thể được sử dụng làm chứng cứ để Tòa án xem xét, nhưng không đương nhiên là căn cứ duy nhất. Giá trị của chứng cứ sẽ được đánh giá cùng với các tài liệu khác trong hồ sơ vụ án.

❓Định giá tài sản mất bao lâu?

Không có thời hạn cố định. Thời gian định giá phụ thuộc vào loại tài sản, số lượng tài sản cần định giá, mức độ phức tạp của vụ việc và tiến độ thực hiện của Hội đồng định giá hoặc tổ chức thẩm định giá. Trên thực tế, quá trình này có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng nếu cần khảo sát, thu thập thêm thông tin hoặc phát sinh yêu cầu định giá lại.

✅Phần 11: Kết luận

rước khi kết thúc, cần khẳng định rằng định giá tài sản khi ly hôn không chỉ là một thủ tục tố tụng mà còn là căn cứ quan trọng để Tòa án xác định giá trị thực tế của tài sản, từ đó bảo đảm việc phân chia được khách quan, công bằng và đúng quy định pháp luật. Việc hiểu rõ quy trình định giá tài sản khi ly hôn, quyền yêu cầu định giá cũng như các quy định về chi phí, thời điểm và thẩm quyền sẽ giúp các bên hạn chế tranh chấp kéo dài, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trong thực tế, mỗi vụ việc có đặc điểm riêng về nguồn gốc tài sản, giá trị, chứng cứ và mức độ tranh chấp. Vì vậy, bạn nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền sở hữu, lưu giữ các chứng cứ liên quan và chủ động đề nghị định giá khi có căn cứ cho rằng giá trị tài sản chưa được xác định chính xác. Nếu vụ án có tài sản giá trị lớn, nhiều loại tài sản hoặc phát sinh vướng mắc về định giá, việc tham khảo ý kiến luật sư sẽ giúp bạn đánh giá hồ sơ, lựa chọn phương án phù hợp và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả trong suốt quá trình giải quyết vụ án.

Nếu vụ việc có tài sản giá trị lớn hoặc phát sinh tranh chấp về giá trị, bạn nên tham khảo ý kiến luật sư để đánh giá hồ sơ, lựa chọn phương án định giá phù hợp và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của mình.

☎️ Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766

Website: https://luatdungtrinh.vn|

Email:luatdungtrinh@gmail.com|