Điều kiện hoãn phiên toà xét xử vụ án hình sự?

Trịnh Văn Dũng
01/10/2025
456

Điều kiện hoãn phiên tòa xét xử vụ án hình sự – Hướng dẫn 2026

Hoãn phiên tòa xét xử vụ án hình sự là quyền và nghĩa vụ quan trọng trong tố tụng hình sự, được quy định tại Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. Việc hoãn phiên tòa đảm bảo xét xử khách quan, công bằng, tạo điều kiện để các bên tham gia tố tụng chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ và tham gia phiên tòa đúng quyền lợi.

Bài viết này cung cấp toàn diện về:

Khái niệm hoãn phiên tòa xét xử hình sự.
Các trường hợp bắt buộc và có thể hoãn phiên tòa.
Thời điểm, số lần và thời hạn hoãn phiên tòa.
Thẩm quyền ra quyết định hoãn.
Quyền đề nghị hoãn của bị cáo, bị hại, người bào chữa.
Thủ tục, tài liệu chứng minh và hướng dẫn thực tiễn.

✅1. Hoãn phiên tòa xét xử vụ án hình sự là gì?

Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 chưa đưa ra định nghĩa chính thức về “Hoãn phiên tòa xét xử hình sự”. Tuy nhiên, dựa vào Điều 297, có thể hiểu:

Hoãn phiên tòa là tạm ngừng trong một thời gian nhất định việc xét xử sơ thẩm hoặc phúc thẩm để đảm bảo quá trình tố tụng được khách quan, minh bạch, công bằng.

Mục đích:

Đảm bảo các bên tham gia tố tụng có đầy đủ điều kiện chuẩn bị.
Thu thập, bổ sung chứng cứ, giám định, định giá tài sản.
Đảm bảo phiên tòa diễn ra đúng pháp luật, hạn chế sai sót.

✅2. Trường hợp được hoãn phiên tòa hình sự

Căn cứ Điều 297 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, Tòa án quyết định hoãn phiên tòa khi thuộc một trong các trường hợp sau:

2.1. Trường hợp bắt buộc hoãn phiên tòa

Thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm; hoặc không thể tham gia xét xử, không có người dự khuyết thay thế.
Thay đổi Kiểm sát viên; hoặc Kiểm sát viên không thể thực hiện quyền công tố, không có dự khuyết thay thế.
Bị cáo vắng mặt vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
Người bào chữa vắng mặt do lý do bất khả kháng hoặc được chỉ định vắng mặt (trừ trường hợp bị cáo đồng ý xét xử vắng mặt người bào chữa).
Người làm chứng quan trọng vắng mặt, hoặc người giám định, định giá tài sản, phiên dịch, dịch thuật vắng mặt mà không có người thay thế.

2.2. Trường hợp Tòa án có thể hoãn phiên tòa

Cần thu thập bổ sung chứng cứ, tài liệu, đồ vật mà không thể thực hiện tại phiên tòa.
Cần thực hiện giám định bổ sung hoặc giám định lại.
Cần tiến hành định giá tài sản hoặc định giá lại tài sản.

Lưu ý: Khi Chủ tọa vắng mặt hoặc bị thay đổi, Chánh án Tòa án sẽ ra quyết định hoãn phiên tòa.

✅3. Thời điểm hoãn phiên tòa

Hoãn phiên tòa chỉ được thực hiện khi phiên tòa đã được mở, tức sau quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Trên thực tế, có những trường hợp yêu cầu hoãn trong thời gian chuẩn bị xét xử, nhưng pháp luật chỉ cho phép hoãn đúng ngày mở phiên tòa.
Điều này đôi khi gây lãng phí chi phí tố tụng và khó khăn cho những người tham gia từ xa.

✅4. Số lần và thời gian hoãn phiên tòa

Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 không giới hạn số lần hoãn, chỉ quy định căn cứ hoãn phiên tòa.
Dựa trên các căn cứ, có thể hoãn tối thiểu 13 lần (tùy trường hợp).
Thời gian hoãn: Không quá 30 ngày kể từ ngày ra quyết định hoãn.
Quyết định hoãn phải được thông báo ngay cho những người tham gia và Viện kiểm sát cùng cấp, trong vòng 2 ngày.

✅5. Thẩm quyền hoãn phiên tòa

Hội đồng xét xử: Quyết định hoãn phiên tòa sơ thẩm khi có căn cứ.
Chủ tọa phiên tòa: Thay mặt Hội đồng xét xử ký quyết định hoãn.
Chánh án Tòa án: Ra quyết định hoãn khi Chủ tọa vắng mặt hoặc bị thay đổi.

Căn cứ pháp lý: Điều 297 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.

✅6. Quyền đề nghị hoãn phiên tòa

6.1. Bị cáo

Có quyền đề nghị hoãn khi vắng mặt bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
Cần cung cấp tài liệu chứng minh: giấy xác nhận bệnh viện, giấy tờ chứng minh lý do đi lại…

Thủ tục đề nghị:

Nộp đơn yêu cầu hoãn phiên tòa.
Kèm theo giấy tờ chứng minh lý do.
Nêu rõ lý do không thể tham dự phiên tòa.
Nộp cho Tòa án nơi xét xử vụ án.

6.2. Các trường hợp Tòa án xem xét hoãn do bị cáo

Bị cáo vắng mặt vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan.
Bị bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh tâm thần.
Trường hợp khác nếu lý do chính đáng và hợp pháp.

Chú ý: Chỉ Thẩm phán chủ tọa hoặc Chánh án có thẩm quyền ra quyết định hoãn.

6.3. Bị hại

Có quyền đề nghị hoãn nếu vắng mặt vì lý do chính đáng (ốm đau, tai nạn…).
Tòa án quyết định hoãn hoặc xét xử vắng mặt tùy theo lợi ích và quyền lợi bị hại.
Nếu bị hại cố tình vắng mặt, Tòa án có quyền xét xử vắng mặt.
Tòa án có thể tách riêng phần bồi thường để giải quyết sau.

✅7. Quy trình hoãn phiên tòa hình sự

Xác định căn cứ hoãn theo Điều 297.
Chủ tọa hoặc Chánh án ra quyết định hoãn.
Thông báo quyết định hoãn:
- Những người tham gia có mặt tại phiên tòa.
- Viện kiểm sát cùng cấp.
- Những người vắng mặt trong 02 ngày.
Xác định thời điểm mở lại phiên tòa trong phạm vi tối đa 30 ngày.

✅8. Lưu ý quan trọng

Hoãn phiên tòa nhằm bảo vệ quyền lợi các bên, đảm bảo xét xử công bằng, khách quan.
Quyết định hoãn phải có căn cứ pháp lý rõ ràng và được thông báo đầy đủ.
Tất cả các bên phải phối hợp để phiên tòa diễn ra thuận lợi sau khi hoãn.

✅9. Câu hỏi thường gặp❓

1. Hoãn phiên tòa là gì❓
Hoãn phiên tòa là tạm ngừng xét xử để đảm bảo khách quan, công bằng, theo Điều 297 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.

2. Bị cáo có quyền đề nghị hoãn không❓
Có, nếu vắng mặt vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và cung cấp chứng minh.

3. Bị hại có được hoãn phiên tòa không❓
Được, nếu vắng mặt vì lý do chính đáng, Tòa án sẽ xem xét và quyết định.

4. Ai có thẩm quyền ra quyết định hoãn❓
Chủ tọa phiên tòa, Chánh án Tòa án hoặc Hội đồng xét xử khi có căn cứ.

5. Thời gian hoãn phiên tòa tối đa là bao lâu❓
Không quá 30 ngày kể từ ngày ra quyết định hoãn.

✅10. Đánh giá khách hàng❤️

⭐⭐⭐⭐⭐“Nhờ sự hướng dẫn của Luật sư Trịnh Văn Dũng, tôi hiểu rõ quyền và thủ tục đề nghị hoãn phiên tòa, hồ sơ đầy đủ, phiên tòa diễn ra công bằng.” – Nguyễn Văn H, Hà Nội