Trịnh Văn Dũng
- 18/11/2026
- 5
Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả theo Điều 207 BLHS được xác định qua bốn yếu tố: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đòi hỏi phải làm rõ hành vi liên quan đến tiền giả, nhận thức của người thực hiện, lỗi cố ý trong tội phạm về tiền giả và các điều kiện chịu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
✅Mở đầu
Không phải cứ phát hiện tiền giả trong người, phương tiện hoặc một giao dịch là có thể mặc nhiên kết luận người liên quan phạm tội theo Điều 207 BLHS. Trên thực tế, cần phân biệt người chủ động làm, cất giữ, vận chuyển hoặc đưa tiền giả vào lưu thông với người vô ý tiếp nhận tiền giả mà không biết tính chất của số tiền đó. Việc xác định dấu hiệu cấu thành tội làm tiền giả phải căn cứ vào hành vi thực tế, thời điểm người thực hiện nhận thức được tiền là giả, lỗi và các chứng cứ liên quan. Đây là cơ sở để đánh giá đúng các yếu tố cấu thành tội phạm về tiền giả và vai trò của từng người trong vụ việc.
✅Phần 1. Cấu thành tội phạm theo Điều 207 BLHS được xác định như thế nào?
1.1. Khái niệm cấu thành tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả
Cấu thành tội phạm là tổng hợp những dấu hiệu pháp lý đặc trưng được quy định trong luật hình sự, làm căn cứ xác định một hành vi có cấu thành tội phạm hay không. Theo Điều 207 BLHS, tội phạm này bao gồm bốn hành vi: làm, tàng trữ, vận chuyển và lưu hành tiền giả. Tuy nhiên, việc phát hiện tiền giả trong người hoặc tài sản của một cá nhân không đồng nghĩa người đó đương nhiên phạm tội. Cần đánh giá đầy đủ hành vi thực tế, nhận thức, lỗi, độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự của người liên quan.
1.2. Bốn yếu tố cấu thành tội phạm cần chứng minh
Để xác định một người có phạm tội theo Điều 207 BLHS hay không, cần xem xét đầy đủ bốn yếu tố cấu thành tội phạm. Khách thể là trật tự quản lý tiền tệ được pháp luật hình sự bảo vệ. Mặt khách quan thể hiện qua một trong các hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả. Chủ thể là cá nhân đáp ứng điều kiện về độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự. Mặt chủ quan thể hiện ở lỗi cố ý. Việc kết luận phải căn cứ vào hành vi thực tế, nhận thức của người thực hiện và chứng cứ liên quan, không chỉ dựa vào việc phát hiện tiền giả.
1.3. Căn cứ pháp lý xác định cấu thành tội phạm
Việc xác định cấu thành tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả phải căn cứ trước hết vào Điều 207 BLHS, kết hợp với các quy định chung về tội phạm. Điều 8 xác định bản chất pháp lý của tội phạm; Điều 10 làm rõ dấu hiệu lỗi cố ý; Điều 12 quy định độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự; Điều 21 xác định trường hợp không có năng lực trách nhiệm hình sự. Bên cạnh đó, Điều 208 được đối chiếu khi cần phân biệt tiền giả với công cụ chuyển nhượng hoặc giấy tờ có giá giả.
Để hiểu đầy đủ phạm vi điều chỉnh, các hành vi bị nghiêm cấm và khung hình phạt của tội danh này, người đọc có thể tham khảo bài phân tích Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả theo Điều 207 BLHS.
✅Phần 2. Khách thể của tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả
2.1. Quan hệ xã hội được pháp luật hình sự bảo vệ
Khách thể của tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả theo Điều 207 BLHS là trật tự quản lý kinh tế trong lĩnh vực tiền tệ, đặc biệt là hoạt động phát hành và lưu thông tiền hợp pháp. Đồng tiền không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn là cơ sở bảo đảm sự tin cậy trong các giao dịch dân sự, kinh doanh và thương mại. Nhà nước thực hiện quyền quản lý việc phát hành tiền, bảo đảm tính thống nhất và hợp pháp của đồng tiền lưu thông. Vì vậy, hành vi làm hoặc đưa tiền giả vào lưu thông không chỉ xâm phạm lợi ích của người trực tiếp nhận tiền mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý tiền tệ và sự an toàn của các giao dịch trong xã hội.
2.2. Đối tượng tác động của tội phạm là tiền giả
Đối tượng tác động của tội phạm quy định tại Điều 207 BLHS là tiền giả, liên quan trực tiếp đến các hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển và lưu hành. Việc xác định một vật có phải tiền giả hay không cần căn cứ vào đặc điểm vật chứng và kết luận giám định chuyên môn có thẩm quyền. Không thể chỉ dựa vào cảm quan hoặc hình thức bên ngoài để kết luận tiền giả. Đồng thời, cần phân biệt tiền giả với tiền thật bị rách, hư hỏng, biến dạng hoặc bị sửa chữa. Đây là căn cứ quan trọng để xác định đúng đối tượng tác động và điều luật áp dụng.
2.3. Phân biệt tiền giả với công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá giả
Tiền giả thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 207 BLHS, trong khi Điều 208 quy định về hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác. Hai nhóm đối tượng này có bản chất pháp lý khác nhau, dù đều có thể được sử dụng trong giao dịch tài chính. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào dấu hiệu giả mạo hoặc khả năng thể hiện giá trị thanh toán để áp dụng Điều 207. Cần xác định chính xác bản chất pháp lý của vật chứng trước khi định tội danh.
✅Phần 3. Mặt khách quan của tội phạm về tiền giả
3.1. Hành vi làm tiền giả
Làm tiền giả là hành vi trực tiếp tạo ra tiền giả bằng các phương thức, công cụ hoặc kỹ thuật khác nhau, như in, chế tạo hoặc thực hiện các công đoạn nhằm tạo ra tiền có hình thức mô phỏng tiền thật. Khi xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 207 BLHS, cần xác định sản phẩm được tạo ra có thực sự là tiền giả hay không, đồng thời làm rõ vai trò của từng người tham gia. Người trực tiếp thực hiện việc tạo ra tiền giả cần được phân biệt với người cung cấp thiết bị, nguyên liệu hoặc hỗ trợ kỹ thuật. Đối với những người cùng tham gia, phải đánh giá nhận thức, ý chí và mức độ đóng góp vào hành vi phạm tội để xác định trách nhiệm tương ứng.
Tình huống minh họa: Một người sử dụng thiết bị in để tạo ra các tờ tiền có hình thức mô phỏng tiền thật. Khi xác minh vụ việc, cần làm rõ kết quả giám định sản phẩm, quá trình thực hiện, người trực tiếp thao tác và vai trò của những người cung cấp thiết bị hoặc hỗ trợ. Không thể chỉ căn cứ vào việc một người sở hữu máy in hoặc nguyên liệu để kết luận người đó phạm tội làm tiền giả.
Việc xác định một người có trực tiếp thực hiện hành vi tạo ra tiền giả hay chỉ tham gia hỗ trợ cần được đánh giá riêng theo phương thức thực hiện, công cụ sử dụng và vai trò thực tế. Xem thêm phân tích về hành vi làm tiền giả và trách nhiệm hình sự theo Điều 207 BLHS.
3.2. Hành vi tàng trữ tiền giả
Tàng trữ tiền giả là hành vi cố ý cất giữ, quản lý hoặc kiểm soát tiền giả mà người thực hiện biết rõ tính chất giả của số tiền đó. Dấu hiệu quan trọng không chỉ nằm ở việc tiền giả được tìm thấy tại đâu, mà còn ở khả năng kiểm soát thực tế và nhận thức của người liên quan. Tiền giả có thể được cất trong nhà, nơi làm việc, phương tiện hoặc giao cho người khác quản lý. Tuy nhiên, việc phát hiện tiền giả trong tài sản hoặc nơi ở của một người chưa đủ để mặc nhiên xác định người đó phạm tội.
Cần phân biệt trường hợp chủ động tiếp nhận, cất giấu tiền giả với người vô tình nhận phải tiền giả trong giao dịch thông thường mà không biết. Nếu sau khi phát hiện tính chất giả, người đó tiếp tục cố ý cất giữ, quản lý số tiền nhằm thực hiện hành vi thuộc Điều 207 BLHS, thì cần đánh giá trách nhiệm hình sự trên cơ sở hành vi và chứng cứ cụ thể.
Ví dụ: Một người phát hiện số tiền đang cất giữ có dấu hiệu là tiền giả nhưng vẫn tiếp tục che giấu. Cơ quan tiến hành tố tụng cần làm rõ thời điểm người này nhận thức được tính chất giả, mục đích tiếp tục cất giữ, nguồn gốc số tiền và dữ liệu liên lạc liên quan. Không thể chỉ dựa vào việc thu giữ tiền giả để kết luận có hành vi phạm tội.
Đặc biệt, cần phân biệt trường hợp chủ động cất giữ, quản lý tiền giả với trường hợp vô ý nhận phải tiền giả trong giao dịch thông thường. Để xác định ranh giới này, có thể xem thêm bài viết tàng trữ tiền giả có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không.
3.3. Hành vi vận chuyển tiền giả
Vận chuyển tiền giả là hành vi đưa tiền giả từ địa điểm này đến địa điểm khác bằng phương thức trực tiếp hoặc thông qua phương tiện, người trung gian. Người thực hiện có thể tự mang, thuê phương tiện hoặc nhận giao tiền theo yêu cầu của người khác. Tuy nhiên, không phải cứ trực tiếp mang hoặc giao nhận tiền giả là đương nhiên phạm tội. Cần làm rõ người đó có biết tính chất giả của tiền và có cố ý thực hiện việc vận chuyển hay không.
Trong trường hợp một người nhận chuyển gói hàng chứa tiền giả theo yêu cầu, cần kiểm tra nội dung thỏa thuận, tin nhắn trao đổi, tiền công, cách thức giao nhận và những thông tin người đó được cung cấp. Đồng thời, phải phân biệt vai trò của người thuê vận chuyển, người trực tiếp vận chuyển và người tổ chức hoạt động phạm tội. Việc một người có mặt tại địa điểm giao nhận hoặc đứng tên nhận hàng chưa đủ để kết luận họ có lỗi cố ý. Trách nhiệm hình sự phải được xác định trên cơ sở chứng cứ chứng minh nhận thức, hành vi thực tế và vai trò của từng người theo Điều 207 BLHS.
Trong các vụ việc có người giao nhận hoặc vận chuyển tiền giả thuê, việc xác định trách nhiệm không thể chỉ dựa trên việc người đó trực tiếp mang tiền. Cần làm rõ nhận thức, thỏa thuận và vai trò của từng người. Nội dung này được phân tích cụ thể tại bài vận chuyển tiền giả có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không.
3.4. Hành vi lưu hành tiền giả
Lưu hành tiền giả là hành vi đưa tiền giả vào các giao dịch nhằm thực hiện việc thanh toán, trao đổi hoặc chuyển giao giá trị như tiền thật. Hành vi này có thể thể hiện qua việc dùng tiền giả mua hàng hóa, trả tiền dịch vụ, thanh toán khoản nợ hoặc giao tiền cho người khác trong một giao dịch. Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng tiền giả là đương nhiên phạm tội. Cần chứng minh người thực hiện biết rõ tính chất giả của tiền tại thời điểm đưa tiền vào giao dịch và vẫn cố ý thực hiện hành vi. Chẳng hạn, một người dùng tiền giả để mua hàng cần được xem xét về nguồn gốc số tiền, thời điểm nhận biết tiền giả, diễn biến giao dịch và các trao đổi liên quan. Nếu người đó vô ý nhận phải tiền giả và không biết tính chất giả khi thanh toán, không thể chỉ căn cứ vào việc người bán phát hiện tiền giả để kết luận họ phạm tội theo Điều 207 BLHS
Trường hợp sử dụng tiền giả để mua hàng hoặc thanh toán cần được xem xét riêng về thời điểm người thực hiện biết tính chất giả của tiền và hành vi sau khi nhận thức được điều đó. Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài sử dụng tiền giả để mua hàng, thanh toán có phạm tội không.
3.5. Dấu hiệu chung cần chứng minh đối với bốn hành vi
Để xác định trách nhiệm hình sự theo Điều 207 BLHS, trước hết phải có căn cứ xác định đối tượng liên quan là tiền giả và người bị xem xét đã thực hiện một trong bốn hành vi: làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả. Đồng thời, cần làm rõ người thực hiện, vai trò tham gia, nhận thức về tính chất giả của tiền và lỗi đối với hành vi. Các chứng cứ như kết luận giám định, dữ liệu liên lạc, tài liệu giao nhận và lời khai phải được đối chiếu trong tổng thể. Không thể chỉ dựa vào việc phát hiện tiền giả để mặc nhiên kết luận một người phạm tội. Mỗi hành vi có đặc điểm riêng nhưng đều phải được đánh giá đầy đủ theo các dấu hiệu cấu thành tội phạm.
Bên cạnh việc xác định hành vi, trị giá tiền giả còn có ý nghĩa đối với việc lựa chọn khung hình phạt. Tuy nhiên, không được nhầm lẫn ngưỡng định lượng với điều kiện cấu thành cơ bản của tội phạm. Xem thêm bài giá trị tiền giả bao nhiêu thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
✅Phần 4. Chủ thể của tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả
4.1. Điều kiện về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự
Theo Điều 12 BLHS, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ trường hợp Bộ luật có quy định khác. Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, trách nhiệm hình sự chỉ áp dụng đối với tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng thuộc danh mục luật định. Điều 207 BLHS không nằm trong danh mục này, nên người thuộc nhóm tuổi trên không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh này, kể cả khi hành vi có trị giá tiền giả lớn. Việc xác định độ tuổi phải căn cứ vào thời điểm thực hiện hành vi, không phải thời điểm khởi tố hoặc xét xử.
4.2. Điều kiện về năng lực trách nhiệm hình sự
Theo Điều 21 BLHS, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì không phải chịu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, khi xem xét chủ thể của tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả, cần xác định tình trạng sức khỏe tâm thần của người thực hiện tại thời điểm xảy ra hành vi, không chỉ căn cứ vào tình trạng sức khỏe hiện tại. Cần phân biệt trường hợp mất năng lực trách nhiệm hình sự với người có bệnh lý tâm thần, hạn chế nhận thức hoặc rối loạn tâm lý nhưng chưa đến mức đáp ứng điều kiện tại Điều 21. Khi có căn cứ nghi ngờ, việc đánh giá phải dựa trên hồ sơ bệnh án và kết luận giám định pháp y tâm thần có thẩm quyền, không thể suy đoán chỉ từ biểu hiện bên ngoài.
4.3. Cá nhân trực tiếp và những người cùng tham gia thực hiện tội phạm
Chủ thể thực hiện tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả có thể là người trực tiếp thực hiện một trong các hành vi quy định tại Điều 207 BLHS hoặc người tham gia với vai trò tổ chức, xúi giục, giúp sức nếu đủ căn cứ xác định đồng phạm theo Điều 17 BLHS. Khi đánh giá trách nhiệm hình sự, cần làm rõ hành vi cụ thể, nhận thức, ý chí và mức độ tham gia của từng cá nhân; không đánh đồng người trực tiếp làm tiền giả với người chỉ vận chuyển hoặc hỗ trợ. Đáng lưu ý, Điều 207 không thuộc danh mục tội phạm áp dụng đối với pháp nhân thương mại theo Điều 76 BLHS. Vì vậy, không mặc nhiên truy cứu trách nhiệm hình sự của doanh nghiệp chỉ vì hành vi được thực hiện trong hoạt động kinh doanh.
✅Phần 5. Mặt chủ quan của tội phạm: Lỗi cố ý trong hành vi liên quan đến tiền giả
5.1. Lỗi cố ý là dấu hiệu quan trọng của tội phạm
Theo Điều 10 BLHS, lỗi cố ý được xác định khi người thực hiện nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả có thể xảy ra và có ý thức mong muốn hoặc có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra. Đối với tội phạm quy định tại Điều 207, cần làm rõ nhận thức của người thực hiện về tính chất giả của tiền và ý chí thực hiện hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả. Vì vậy, việc phát hiện tiền giả trong quá trình kiểm tra không đương nhiên chứng minh người đang giữ hoặc vận chuyển đã phạm tội. Cơ quan tiến hành tố tụng phải đối chiếu lời khai, thời điểm tiếp nhận tiền, diễn biến hành vi và chứng cứ khách quan để xác định lỗi, tránh suy luận trách nhiệm hình sự chỉ từ sự tồn tại của tiền giả.
5.2. Nhận thức của người thực hiện về tính chất giả của tiền
Khi xem xét tội phạm theo Điều 207 BLHS, cần làm rõ người thực hiện có biết đối tượng mình làm ra, cất giữ, vận chuyển hoặc đưa vào lưu thông là tiền giả hay không. Đặc biệt, phải xác định nhận thức này hình thành từ thời điểm nào: trước khi tiếp nhận tiền, trong quá trình thực hiện hành vi hay chỉ sau khi tiền được phát hiện có dấu hiệu giả. Trường hợp một người ban đầu nhận tiền trong giao dịch thông thường nhưng sau đó mới biết tiền giả, cần tiếp tục đánh giá hành vi của họ kể từ thời điểm nhận thức được sự việc. Các tin nhắn, thỏa thuận giao nhận, lời khai, dữ liệu thanh toán và hành vi che giấu có thể là căn cứ đối chiếu. Không thể chỉ dựa vào việc một người đang giữ hoặc vận chuyển tiền giả để mặc nhiên kết luận họ biết rõ tính chất giả của tiền và có lỗi cố ý.
5.3. Phân biệt lỗi cố ý với trường hợp vô ý nhận phải tiền giả
Không phải cứ nhận hoặc cầm giữ tiền giả là mặc nhiên phạm tội theo Điều 207 BLHS. Trường hợp một người nhận tiền trong giao dịch thông thường mà không biết đó là tiền giả cần được phân biệt với việc chủ động tiếp tục cất giữ, vận chuyển hoặc đưa tiền giả vào lưu thông khi đã nhận thức rõ tính chất giả của tiền. Đặc biệt, việc phát hiện tiền có dấu hiệu bất thường chưa đồng nghĩa người đó đã biết chắc tiền giả. Khi đánh giá trách nhiệm hình sự, cần xác định thời điểm phát sinh nhận thức, hành vi tiếp theo và đối chiếu lời khai với tin nhắn, camera, tài liệu giao nhận cùng các chứng cứ liên quan. Không thể chỉ dựa vào lời trình bày không biết để loại trừ trách nhiệm, nhưng cũng không được suy đoán lỗi cố ý chỉ từ việc phát hiện tiền giả.
5.4. Động cơ, mục đích và giá trị chứng minh của từng tình tiết
Động cơ và mục đích phạm tội cần được phân biệt với dấu hiệu lỗi cố ý khi xác định trách nhiệm hình sự theo Điều 207 BLHS. Không thể mặc nhiên yêu cầu cả bốn hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả phải có cùng một động cơ hoặc mục đích cụ thể. Việc hưởng lợi, nhận tiền công, che giấu nguồn gốc tiền giả hoặc thực hiện giao dịch bất thường có thể là căn cứ đánh giá nhận thức và vai trò của người liên quan. Tuy nhiên, từng tình tiết phải được đối chiếu với chứng cứ khác; không thể chỉ dựa vào một biểu hiện riêng lẻ để kết luận người đó phạm tội.
Ngoài trường hợp tội phạm đã được thực hiện, Điều 207 còn quy định trách nhiệm hình sự đối với người chuẩn bị phạm tội. Việc xác định một người mới dừng ở giai đoạn chuẩn bị hay đã thực hiện hành vi thuộc cấu thành tội phạm cần được đối chiếu với Điều 14 BLHS. Phân tích chi tiết tại bài chuẩn bị phạm tội theo khoản 4 Điều 207 BLHS.
✅Phần 6. Chứng cứ xác định các yếu tố cấu thành tội phạm về tiền giả
6.1. Chứng cứ xác định tiền thu giữ có phải tiền giả
Việc xác định tiền thu giữ có phải tiền giả cần căn cứ vào vật chứng và kết quả kiểm tra chuyên môn, không chỉ dựa trên quan sát bằng mắt thường. Các tài liệu cần đối chiếu gồm biên bản thu giữ, niêm phong, bảo quản tiền và kết luận giám định về đặc điểm nhận dạng, phương pháp kiểm tra, dấu hiệu khác biệt so với tiền thật. Đồng thời, cần kiểm tra tính thống nhất giữa vật chứng, mẫu gửi giám định và kết quả chuyên môn để bảo đảm kết luận phản ánh đúng số tiền đã thu giữ. Đây là căn cứ quan trọng xác định đối tượng tác động của tội phạm.
6.2. Chứng cứ xác định hành vi khách quan
Hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả cần được chứng minh bằng các tài liệu phản ánh quá trình thực hiện và vai trò thực tế của từng người. Camera, hình ảnh, tin nhắn, dữ liệu cuộc gọi, tài liệu giao nhận, vận chuyển và thông tin thanh toán có thể giúp làm rõ thời gian, địa điểm, phương thức thực hiện hành vi. Đối với hành vi làm tiền giả, cần kiểm tra thêm công cụ, phương tiện và tài liệu liên quan đến quá trình tạo ra tiền giả. Các chứng cứ phải được đối chiếu thống nhất, tránh suy luận trách nhiệm hình sự chỉ từ việc một người có mặt tại nơi thu giữ tiền giả hoặc tham gia giao dịch liên quan.
6.3. Chứng cứ xác định nhận thức và lỗi cố ý
Nhận thức về tính chất giả của tiền là căn cứ quan trọng để đánh giá lỗi cố ý của người thực hiện hành vi. Cơ quan tiến hành tố tụng cần đối chiếu nội dung trao đổi trước và sau khi tiếp nhận tiền, thỏa thuận về việc làm, vận chuyển hoặc sử dụng tiền giả, cùng các biểu hiện che giấu, phân loại hoặc tìm cách đưa tiền vào lưu thông. Lời khai phải được kiểm tra với tin nhắn, dữ liệu điện tử, camera và tài liệu giao nhận. Không thể chỉ dựa vào lời nhận tội hoặc một biểu hiện bất thường để kết luận người đó biết tiền là giả.
6.4. Đánh giá chứng cứ tổng thể, tránh suy luận từ một dấu hiệu đơn lẻ
Việc phát hiện tiền giả trong người chưa đủ để kết luận chủ thể phạm tội nếu chưa chứng minh được hành vi và nhận thức tương ứng. Tương tự, người nhận vận chuyển không mặc nhiên phải chịu trách nhiệm hình sự khi chưa có căn cứ xác định họ biết đối tượng giao nhận là tiền giả. Với hành vi sử dụng tiền giả để thanh toán, cần làm rõ người đưa tiền vào giao dịch có biết tính chất giả của tiền hay không. Vì vậy, chứng cứ phải được đối chiếu đồng thời về vật chứng, hành vi, thời điểm nhận thức và vai trò của từng người, tránh suy luận từ một tình tiết riêng lẻ.
✅Phần 7. Phân biệt Điều 207 với Điều 208 BLHS và trường hợp không đủ căn cứ kết tội
7.1. Phân biệt tiền giả với công cụ chuyển nhượng giả, giấy tờ có giá giả
Điều 207 và Điều 208 BLHS đều quy định các hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành đối tượng giả, nhưng khác nhau về bản chất đối tượng tác động. Điều 207 điều chỉnh tiền giả; trong khi Điều 208 áp dụng đối với công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác. Việc xác định tội danh phải căn cứ vào bản chất pháp lý, chức năng và đặc điểm của từng loại đối tượng, không chỉ dựa vào hình thức thể hiện giá trị bằng tiền. Vì vậy, cần phân biệt rõ hai nhóm đối tượng trước khi đánh giá hành vi và xác định điều luật áp dụng.
|
Tiêu chí |
Điều 207 BLHS |
Điều 208 BLHS |
|---|---|---|
|
Đối tượng tác động |
Tiền giả |
Công cụ chuyển nhượng giả hoặc giấy tờ có giá giả khác |
|
Hành vi |
Làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả |
Làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc giấy tờ có giá giả khác |
|
Căn cứ pháp lý |
Điều 207 BLHS |
Điều 208 BLHS |
Lưu ý pháp lý: Không đồng nhất tiền giả với công cụ chuyển nhượng giả hoặc giấy tờ có giá giả chỉ vì các đối tượng này đều có khả năng thể hiện giá trị bằng tiền. Việc định tội phải căn cứ vào đúng bản chất pháp lý của đối tượng và hành vi thực tế được chứng minh
7.2. Trường hợp chưa đủ căn cứ xác định cấu thành tội phạm
Không phải cứ phát hiện tiền giả trong người, phương tiện hoặc tại địa điểm giao dịch là đủ căn cứ kết luận một người phạm tội theo Điều 207 BLHS. Cơ quan tiến hành tố tụng cần chứng minh vật thu giữ thực sự là tiền giả, người liên quan đã thực hiện một trong bốn hành vi luật định và có lỗi cố ý tương ứng. Đồng thời, phải xác định độ tuổi, năng lực trách nhiệm hình sự và vai trò của từng người. Nếu lời khai mâu thuẫn với dữ liệu giao dịch, camera hoặc tài liệu giám định, cần tiếp tục xác minh, đối chiếu khách quan. Việc kết luận trách nhiệm hình sự phải dựa trên tổng thể chứng cứ hợp pháp, không thể suy đoán từ việc phát hiện tiền giả đơn thuần.
✅Câu hỏi thường gặp về cấu thành tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả theo Điều 207 BLHS
❓Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả được cấu thành bởi những yếu tố nào?
Tội phạm theo Điều 207 BLHS được xác định qua bốn yếu tố: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Trong đó, mặt khách quan thể hiện ở một trong bốn hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả; mặt chủ quan đòi hỏi phải xem xét lỗi cố ý. Ngoài ra, người thực hiện phải đáp ứng điều kiện về tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
❓Có phải cứ giữ tiền giả trong người là phạm tội tàng trữ tiền giả không?
Không. Việc phát hiện tiền giả trong người chưa đủ để kết luận một người phạm tội tàng trữ tiền giả theo Điều 207 BLHS. Cần chứng minh người đó có hành vi cất giữ, quản lý hoặc kiểm soát tiền giả và có nhận thức về tính chất giả của tiền. Trường hợp vô ý nhận phải tiền giả mà không biết, không thể mặc nhiên xác định trách nhiệm hình sự chỉ từ việc phát hiện vật chứng.
❓Người vận chuyển tiền giả nhưng không biết đó là tiền giả có phạm tội không?
Không thể mặc nhiên truy cứu trách nhiệm hình sự nếu người vận chuyển thực sự không biết đối tượng được giao là tiền giả. Cơ quan tiến hành tố tụng phải làm rõ nhận thức của người vận chuyển, nội dung thỏa thuận, cách thức giao nhận và các chứng cứ liên quan. Nếu không chứng minh được lỗi cố ý và các dấu hiệu cấu thành cần thiết, chưa đủ căn cứ kết luận người đó phạm tội theo Điều 207 BLHS.
❓Sử dụng tiền giả để mua hàng có cấu thành tội lưu hành tiền giả không?
Có thể. Người biết rõ tiền là giả nhưng vẫn chủ động sử dụng để mua hàng, thanh toán hoặc thực hiện giao dịch có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi lưu hành tiền giả theo Điều 207 BLHS. Ngược lại, nếu người sử dụng vô ý nhận phải tiền giả và không biết tính chất giả của tiền tại thời điểm giao dịch thì phải xem xét đầy đủ nhận thức, lỗi và chứng cứ trước khi kết luận trách nhiệm hình sự.
❓Tiền giả dưới 5 triệu đồng có cấu thành tội phạm theo Điều 207 BLHS không?
Có thể. Khoản 1 Điều 207 BLHS quy định trách nhiệm hình sự đối với hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả mà không đặt ra ngưỡng định lượng tối thiểu. Mốc 5 triệu đồng tại khoản 2 là căn cứ áp dụng khung hình phạt tăng nặng, không phải điều kiện bắt buộc để cấu thành tội phạm. Vì vậy, không thể cho rằng tiền giả dưới 5 triệu đồng đương nhiên không bị truy cứu.
❓Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi làm tiền giả có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Không. Theo Điều 12 BLHS, người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về những tội phạm được liệt kê trong phạm vi luật định. Điều 207 không thuộc danh mục tội phạm áp dụng đối với nhóm tuổi này. Do đó, người trong độ tuổi từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi thuộc Điều 207 không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh này.
❓Doanh nghiệp làm hoặc lưu hành tiền giả có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Không thể truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại về tội quy định tại Điều 207 BLHS. Theo Điều 76 BLHS, pháp nhân thương mại chỉ chịu trách nhiệm hình sự về các tội danh được liệt kê cụ thể, trong đó không có Điều 207. Tuy nhiên, cá nhân quản lý, điều hành hoặc trực tiếp tham gia hành vi phạm tội vẫn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu luật định.
❓Cơ quan điều tra cần chứng minh những gì để xác định một người phạm tội theo Điều 207 BLHS?
Cần chứng minh vật thu giữ là tiền giả; người bị xem xét đã thực hiện một trong bốn hành vi được Điều 207 quy định; có lỗi cố ý và đáp ứng điều kiện về chủ thể chịu trách nhiệm hình sự. Chứng cứ có thể bao gồm kết luận giám định, vật chứng, camera, dữ liệu điện tử, tin nhắn, tài liệu giao nhận và lời khai được đối chiếu. Không thể kết luận phạm tội chỉ từ một chứng cứ riêng lẻ.
❓Tội làm tiền giả theo Điều 207 khác gì tội làm công cụ chuyển nhượng giả theo Điều 208 BLHS?
Điều 207 BLHS điều chỉnh hành vi làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả; Điều 208 điều chỉnh hành vi liên quan đến công cụ chuyển nhượng giả và các giấy tờ có giá giả khác. Hai tội danh có đối tượng tác động và phạm vi điều chỉnh riêng. Việc xác định điều luật áp dụng phải căn cứ vào bản chất pháp lý của vật được làm giả, không chỉ dựa vào hình thức hoặc tên gọi của tài liệu.
❓Chuẩn bị làm tiền giả nhưng chưa thực hiện có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Có. Khoản 4 Điều 207 BLHS quy định người chuẩn bị phạm tội này có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm. Việc xác định giai đoạn chuẩn bị phải căn cứ Điều 14 BLHS và những hành vi chuẩn bị cụ thể như tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo điều kiện thực hiện tội phạm. Cần phân biệt chuẩn bị phạm tội với hành vi phạm tội chưa đạt.
✅Phần 8. Kết luận: Xác định đầy đủ bốn yếu tố cấu thành trước khi kết luận phạm tội
Điều 207 BLHS quy định bốn hành vi phạm tội gồm làm, tàng trữ, vận chuyển và lưu hành tiền giả. Việc xác định trách nhiệm hình sự phải dựa trên đầy đủ bốn yếu tố cấu thành: khách thể, mặt khách quan, chủ thể và mặt chủ quan. Đặc biệt, cần chứng minh người thực hiện có nhận thức về tính chất giả của tiền và lỗi cố ý tương ứng, không thể chỉ dựa vào việc phát hiện tiền giả để kết luận phạm tội. Đồng thời, phải đối chiếu hành vi thực tế, chứng cứ, độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự của từng người. Việc rà soát hồ sơ, giám định tiền giả và đánh giá đúng vai trò của những người liên quan là cơ sở quan trọng để xác định chính xác trách nhiệm pháp lý.
☎️ Liên hệ luật sư Hotline/Telegram/Zalo: 0338 919 686 | 0969 566 766
Website: https://luatdungtrinh.vn|
Email:luatdungtrinh@gmail.com|
- Tags