Bỏ thuế khoán 2026 Hộ kinh doanh phải tính thuế thế nào?

Trịnh Văn Dũng
04/12/2025
68

✅Bỏ thuế khoán 2026 Hộ kinh doanh phải tính thuế thế nào?

Từ ngày 01/01/2026, thuế khoán chính thức bị xóa bỏ và hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp tự kê khai – tự nộp thuế theo Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính. Đây là thay đổi lớn trong quản lý thuế, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 3 triệu hộ kinh doanh trên cả nước.

Bỏ thuế khoán từ năm 2026 đang đặt hộ kinh doanh trước một “cuộc chuyển đổi bắt buộc”

Trong nhiều năm qua, thuế khoán được xem là cơ chế quản lý quen thuộc, giúp hộ kinh doanh nhỏ lẻ giảm gánh nặng sổ sách và thủ tục thuế. Tuy nhiên, theo định hướng cải cách quản lý thuế và lộ trình minh bạch hóa hoạt động kinh doanh, chính sách bỏ thuế khoán từ năm 2026 đang được triển khai, kéo theo sự thay đổi căn bản trong cách tính thuế, kê khai và nộp thuế của hộ kinh doanh.

Vấn đề đặt ra là: khi không còn thuế khoán, hộ kinh doanh sẽ phải tính thuế theo phương pháp nào? Có bắt buộc mở sổ sách, hóa đơn không? Nghĩa vụ thuế tăng hay giảm so với trước? Đây không chỉ là băn khoăn của các hộ kinh doanh cá thể mà còn là rủi ro pháp lý tiềm ẩn nếu áp dụng sai quy định, dẫn đến truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính.

Bài viết dưới đây phân tích toàn diện và dễ hiểu các quy định liên quan đến việc bỏ thuế khoán từ năm 2026, làm rõ cách tính thuế mới đối với hộ kinh doanh, căn cứ pháp lý áp dụng và những điểm người kinh doanh cần đặc biệt lưu ý để chủ động tuân thủ đúng luật, tránh phát sinh rủi ro về thuế.

✅1. Hộ kinh doanh chia thành 3 nhóm từ ngày 01/01/2026

- Nhóm 1 – Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm

Quyền lợi & nghĩa vụ:

Miễn thuế GTGT và TNCN hoàn toàn
Không phải ghi sổ kế toán phức tạp
Vẫn phải kê khai định kỳ
Có thể chọn:
- kê khai 2 lần/năm (đầu năm + giữa/cuối năm), hoặc
- kê khai theo thời điểm phù hợp

Lưu ý quan trọng: Dù được miễn thuế, hộ vẫn phải kê khai doanh thu để cơ quan thuế quản lý.

- Nhóm 2 – Doanh thu từ 200 triệu đến dưới 3 tỷ đồng/năm

Áp dụng phương pháp tính thuế trực tiếp trên doanh thu theo tỷ lệ ngành nghề:

Ngành nghề	Thuế suất
Phân phối, cung cấp hàng hóa	1%
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật liệu	5%
Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu vật liệu	3%
Ngành nghề khác	2%

Nghĩa vụ kê khai:

Kê khai 4 lần/năm (theo quý)
Không yêu cầu chế độ kế toán phức tạp
Phải lập sổ sách đơn giản theo mẫu của Bộ Tài chính

Quy định về hóa đơn điện tử trong nhóm này

Doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm, kinh doanh bán lẻ, dịch vụ trực tiếp →
Bắt buộc xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối cơ quan thuế.
Doanh thu dưới 1 tỷ đồng → không bắt buộc, nhưng phải ghi chép doanh thu đầy đủ.

- Chuyển lên Nhóm 3

Nếu 2 năm liên tiếp doanh thu trên 3 tỷ, thì năm thứ 3 sẽ chuyển sang Nhóm 3.

- Nhóm 3 – Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm

Đây là nhóm có yêu cầu quản lý chặt chẽ nhất.

⭐ Phương pháp tính thuế:

1. Thuế GTGT: áp dụng phương pháp khấu trừ

Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào

2. Thuế TNCN: mức 17% trên lợi nhuận

Lợi nhuận = Doanh thu – Chi phí hợp lý

⭐ Chế độ kê khai thuế:

Doanh thu trên 50 tỷ/năm → kê khai theo tháng
Doanh thu dưới 50 tỷ/năm → kê khai theo quý

✅2. Hộ kinh doanh không lập hóa đơn nhiều lần có bị phạt riêng không?

Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 125/2020, sửa đổi bởi Nghị định 102/2021:

✔ Nếu hộ kinh doanh không lập hóa đơn nhiều lần, thì mỗi lần là một hành vi vi phạm độc lập → bị xử phạt riêng từng lần.

Ví dụ: Không lập hóa đơn cho 3 giao dịch vào 3 ngày khác nhau → bị phạt 3 lần.

⭐ Mức phạt cho hành vi không lập hóa đơn (khi phải lập):

Phạt 10 – 20 triệu đồng
Buộc lập hóa đơn khi người mua yêu cầu

Hộ kinh doanh = cá nhân → mức phạt bằng 50% mức phạt của tổ chức.

⭐ Trường hợp KHÔNG cần lập hóa đơn:

Hàng mẫu
Khuyến mại
Tặng, cho, biếu
Hàng tiêu dùng nội bộ cho sản xuất tiếp theo

✅3. 03 cách sử dụng hóa đơn điện tử miễn phí cho hộ kinh doanh

Từ 01/6/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ trở lên mỗi năm trong ngành nghề bán lẻ – dịch vụ phải dùng hóa đơn từ máy tính tiền (Nghị định 123/2020, sửa đổi 70/2025).

Dưới đây là 3 cách dùng hóa đơn điện tử miễn phí, dễ áp dụng nhất:

✅ Cách 1: Sử dụng hóa đơn điện tử miễn phí của cơ quan thuế

Bước 1: Truy cập Cổng hóa đơn điện tử: hoadondientu.gdt.gov.vn
Bước 2: Đăng ký sử dụng
Bước 3: Chờ phê duyệt (15 phút – 1 ngày)
Bước 4: Đăng nhập và xuất hóa đơn miễn phí

✅ Cách 2: Sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử miễn phí của nhà cung cấp

Nhà cung cấp: Viettel, VNPT, Misa,…

Quy trình:

Đăng ký tài khoản
Đăng ký phát hành
Chờ phê duyệt
Xuất hóa đơn trực tiếp trên phần mềm

✅ Cách 3: Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền

Áp dụng cho hộ kinh doanh bán lẻ, ăn uống, dịch vụ.

Bước 1: Trang bị máy tính tiền có tích hợp hóa đơn điện tử
Bước 2: Đăng ký sử dụng hóa đơn
Bước 3: Xuất hóa đơn ngay tại máy
Bước 4: Dữ liệu gửi cơ quan thuế cuối ngày
Bước 5: Lưu trữ theo quy định

✅KẾT LUẬN

Từ năm 2026, hộ kinh doanh không còn thuế khoán mà áp dụng cơ chế tự kê khai – tự nộp – tự chịu trách nhiệm. Việc chia thành 3 nhóm giúp quản lý minh bạch hơn và phù hợp quy mô từng hộ.